Help / Cymorth
« Blaenorol | Hafan | Nesaf »

2011

Vaughan Roderick | 13:04, Dydd Sul, 9 Mai 2010

question_mark_203_203x152.gifYdy hi'n rhy gynnar i feddwl am yr etholiad nesaf? Nac ydy, dyw hi byth yn rhy gynnar i wneud hynny!

Mae'n bosib wrth gwrs mai ail Etholiad Cyffredinol fydd yr ornest nesaf. Hyd yn oed os nad yw hynny'n digwydd fe fydd digwyddiadau yn San Steffan yn sicr o gael effaith ar etholiad Cynulliad 2011. Yr etholiad hwnnw yw testun y post yma. Mae 'na ambell i beth i nodi ynghylch ras flwyddyn nesaf yn sgil canlyniadau fore Gwener a'r ffaith ryfedd yw eu bod nhw i gyd yn newyddion drwg i Lafur!

Nawr, efallai ei bod hi'n ymddangos braidd yn droedig i mi ddweud bod etholiad lle wnaeth y blaid Lafur yn well na'r disgwyl yng Nghymru'n argoeli'n wael ar gyfer flwyddyn nesaf ond gadewch i mi gyflwyno'r ddadl cyn i chi dwt lolio!

Fe wna i ddechrau trwy droi'r cloc yn ôl i 2007 ac edrych ar ganlyniadau etholiad y flwyddyn honno. Enillodd Llafur 26 sedd yn yr etholiad hwnnw neu 43% o'r cyfanswm gyda 32.2% o'r bleidlais. Mae'r anghyfartaledd rhwng y canran o seddi a'r canran o'r bleidlais yn deillio o natur system etholiadol y Cynulliad, cyfundrefn sydd ond yn rannol gyfrannol.

Yn y bôn y broblem (neu'r fendith os ydych chi'n berson Llafur) yw nad oes 'na ddigon o seddi rhestr yn y rhanbarthau deheuol i ddigolledu'r tair plaid arall am eu methiant i ennill seddi etholaethol. Yn 2007 roedd pob sedd etholaeth ac eithrio Mynwy, Blaenau Gwent a Gogledd a Chanol Caerdydd yn y golofn Lafur ac mae Blaenau Gwent yn debyg o ddychwelyd i Lafur y tro nesaf.

Mae mathemateg y rhestri yn gweithio er lles Llafur yn rhanbarth y Gorllewin a'r Canolbarth yn barod. Fe fyddai'r un peth yn digwydd yn y Gogledd i ryw raddau pe bai'r hwch yn mynd trwy'r siop. Yr unig ffordd mewn gwirionedd i'r blaid ennill lai na 24-25 sedd yn y Cynulliad yw trwy golli seddi etholaethol yn rhanbarthau'r De, lle na fyddai'r rhestri yn digolledu'r blaid. Ar sail canlyniadau fore Gwener gallai'r union beth hynny ddigwydd.

Fe fydd y Ceidwadwyr yn weddol hyderus ynghylch Bro Morgannwg flwyddyn nesaf ac yn llygadu ambell i sedd arall megis Gorllewin Caerdydd a Gŵyr. Mae'n sicr y bydd y Democratiaid Rhyddfrydol yn awchu am ail gyfle i ennill Gorllewin Abertawe a Dwyrain Casnewydd ac yn meddwl o ddifri am gipio Pontypridd a Merthyr. Dyw Castell Nedd ddim tu hwnt i gyrraedd Plaid Cymru a dyw sioc yn rhywle fel Cwm Cynon neu Gaerffili ddim yn amhosib.

Fe fyddai colli'r seddi hynny neu rai ohonyn nhw yn "golledion go iawn" i Lafur o safbwynt y niferoedd yn y Bae. O dan y fath amgylchiadau dyw hi ddim yn amhosib i nifer yr aelodau Llafur yn y Bae ostwng i ryw ugain.

Mae hi'r un mor bosib, wrth gwrs, y gallai amgylchiadau gwleidyddol ehangach olygu bod Llafur wedi adennill ei phoblogrwydd erbyn Mai 2011 ac yn gallu anelu am fwyafrif.

Y cyfan dwi'n dweud yw hyn. Ar hyn o bryd mae'n ymddangos y gallai etholiad 2011 fod yn fwy agored nac unrhyw un o etholiadau blaenorol y Cynulliad.

SylwadauAnfon sylw

  • 1. Am 12:58 ar 10 Mai 2010, ysgrifennodd Harold Street:

    Yn gynta i gyd, diolch i chi Vaughan am y blog a diolch i'r cyfranwyr eraill hefyd, am drafodaeth gall a pharchus ar yr etholiad.

    Nawr, ydy hi'n rhy gynnar i drafod y leciswn nesa, meddech chi.

    Nac ydy, mae'n debyg. Hyd yn oed cyn etholiad y Cynulliad, efallai y bydd Llywodraeth San Steffan yn gorfod rhoi cyfle arall i'r bobl lefaru.

    Oes unrhyw un yn credu bod y Rhyddfrydwyr yn blaid ddigon disgybledig i sicrhau naill ai bod eu ei hasgell chwith yn cefnogi Cameron, neu fod ei hasgell dde yn cefnogi olynydd Brown am fwy nag ychydig fisoedd?

    A bwriwch fod y Toris a'r Rhyddfrydwyr yn cyd-lywodraethu, ac yn cyd-dorri ffwl-pelt, onid ydy hynny'n mynd i arwain at fwy o gefnogaeth i Lafur yn 2011 mewn llefydd fel Merthyr lle mae Vaughan yn credu bod gan Rhyddfrydwyr obaith?

    Efallai fod hwn wedi bod yn etholiad da i'w golli i'r blaid Lafur?

Llywio drwy’r BBC

BBC © 2014 Nid yw'r BBC yn gyfrifol am gynnwys safleoedd allanol.

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr presennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.