Llwyfan Gwag
Mae 'na erthygl ddiddorol iawn draw ar Wales Home ynghylch moderneiddio adeiladau'r celfyddydau yng Nghymru ond mae'n cynnwys gythraul o "non-sequitur".
Mae'r erthygl yn cynnig tair enghraifft o'r broses o foderneiddio sef cynlluniau Sherman Cymru a Chapter yng Nghaerdydd a Theatr Gwynedd ym Mangor.
Mae'r erthygl yn dweud hyn am y cynlluniau ym Mangor. "The plans would, according to the university, improve arts facilities for the whole community and include a theatre, lecture theatres, exhibition spaces, bar and cafe." Sylwch ar y gair "would". Mae brics a morter i'w gweld yng Nghaerdydd dim ond addewidion a geiriau sy 'na ym Mangor.
Fel mae'n digwydd roeddwn i'n aelod o fwrdd rheoli Chapter am flynyddoedd yn ystod yr union gyfnod y paratowyd y cynlluniau i'w hail ddatblygu. Reit ar gychwyn y broses cytunwyd ar rai egwyddorion sylfaenol. Yn eu plith roedd rhain;
1. Ni fyddai'r gwaith yn dechrau cyn i'r adnoddau angenrheidiol gael eu sicrhau.
2. Ni fyddai'r ganolfan yn cau am unrhyw gyfnod sylweddol o amser.
3. Fe fyddai unrhyw rhaglenni celfyddydol nad oeddynt yng gallu cael eu cynnal yn y ganolfan yn ystod yr ail-ddatblygu yn cael eu hadleoli i lefydd eraill yn y brifddinas.
Fe fydd y Chapter "newydd" yn agor yfory ar ôl deunaw mis o waith adeiladau. Mae cyfanswm y dyddiau pan yr oedd y ganolfan gyfan ar gau yn llai nac wythnos.
Mae cynlluniau Sherman Cymru yn adlewyrchu'r un egwyddorion er y bydd yr adeilad yn cau am gyfnod penodedig. Mae'r sefyllfa'n cael ei esbonio ar wefan y Theatr.
"Bydd y drysau'n cau ar adeilad presennol y Sherman ym mis Ionawr 2010 ar gyfer y cyfnod adnewyddu, yn dilyn cynhyrchiad Nadolig y Sherman yn 2009, sef A Christmas Carol. Bydd Sherman Cymru yn symud i swyddfeydd dros dro yng Nghaerdydd ac yn parhau i gynhyrchu a theithio gwaith theatrig ledled y DU, a hefyd yn parhau â'r gwaith Dysg ac Ymgysylltu."
Barn bwrdd Chapter a bwrdd Sherman Cymru oedd y byddai cwtogi ar raglenni'r naill theatr neu'r llall yn ystod y broses ail-adeiladu yn beth cyfan gwbwl annerbyniol a hurt. Fe fyddai'n cymryd blynyddoedd i ailadeiladu cynulleidfaoedd a hynny, cofiwch, mewn ddinas lle mae 'na hen ddigon o ganolfannau celfyddydol eraill.
Yn y cyfamser mae Theatr Gwynedd, yr unig theatr ym Mangor a'r theatr bwysicaf yng Ngogledd Orllewin Cymru yn dal i bydru. Dim ond nawr, bron i flwyddyn ar ôl i'r Theatr gau, y mae rhaglen gelfyddydol i Fangor wedi cael ei chyhoeddi.
Hyd yn oed os oedd 'na rhyw rheswm dros gau'r adeilad heb yn gyntaf sicrhau'r arian ar gyfer ail-ddatblygu pam ar y ddaear y cafodd y rhaglen ei dileu a'r gwefan ei gau? Mae'n ymddangos bod Cyngor y Celfyddydau yn talu i ddiogelu enw'r gwefan. Pam beidio cynnwys dolenni i Galeri, Venue Cymru, Theatr Clwyd ac eraill felly? Yn lle hynny ceir hyn;
"Mae Theatr Gwynedd wedi cau am byth, os am fanylion am weithgareddau celfyddydol yn yr ardal cysylltwch â Cyngor Celfyddydau Cymru: 01492 533440 / e-bost gogledd@celfcymru.org.uk"
Mae'n cymryd degawdau i feithrin cynulleidfaoedd ar gyfer y celfyddydau byw. Oni ddylid gwneud rhyw ymdrech i ddiogelu cynulleidfa Theatr Gwynedd ar gyfer y dyfodol? Ydy hynny'n ormod i ddisgwyl?
Mae pobol wedi ceisio esbonio'r sefyllfa i mi ond, sori, dydw i ddim yn credu bod problemau Theatr Gwynedd yn waeth na'r rhai oedd yn wynebu Chapter na'r Sherman. Yr unig wahaniaeth, hyd y gwelaf i, oedd diffyg ewyllys ym Mangor a'r awydd gan rai i gael gythraul o gaffi!
Sori eto, ond i fi mae diffyg Theatr ar Ffordd Deiniol yn fwy o broblem na diffyg "Starbucks" yn y Theatr honno!
Golygydd Materion Cymreig y BBC yn blogio'n rheolaidd ar faterion gwleidyddol Cymru.
© MMX~RS~q~RS~~RS~z~RS~03~RS~)
SylwadauAnfon sylw
Diolch am drafod ffawd trist Theatr Gwynedd.
I'r rhai ohonom sy'n cofio yn ol i'r addeiwidion a roddwyd pan gynlluniwyd y safle'n wreiddiol mae'r sefyllfa bresennol yn gywilydd o'r mwyaf. Er bod yna rai wedi paratoi deiseb er mwyn ceisio'i chadw ar agor, cau oedd raid - a'r darparieth bresennol? Bws draw i Theatr Harlech os am weld cynhyrchiad gyfredol Theatr Genedlaethol Cymru.
Cwyno am y sylw hwn
Bangor: tre'/dinas prifysgol heb theatr na sinema!
Cwyno am y sylw hwn
Mae sefyllfa Theatr Gwynedd yn chwerthinllyd; diolch am dynnu sylw ato. Hyd y deallaf, bwriedir dymchwel y Theatr ar y cyd ag undeb myfyrwyr y brifysgol er mwyn codi adeilad BENDIGEDIG newydd darparu'r cwbl lot ar gyfer pawb yn hapus braf. Ond yn anochel braidd mae rhywbeth wedi mynd o'i le braidd. Dw i wir methu deall pam y bwlch anferth rhwng cau'r adeilad a dechrau ar y cynllun newydd, beth bynnag ddiawl fydd hwnnw yn y pen draw.
Mae ThG yn hynod bwysig, nid yn unig oherwydd mai dyna oedd theatr fwyaf gogledd orllewin Cymru o bell ffordd ond hefyd gan fod adran ddrama Prifysgol Bangor yn ei defnyddio er mwyn ymarfer ac er mwyn paratoi gwaith eu hunain. Mae'r golled yn anferthol.
Mae'n siwr gen i ei fod wedi golygu mwy o sioeau i Galeri yng Nghaernarfon, ond mewn difri calon mae Bangor yn ddinas Prifysgol - "Dinas Dysg" yn ôl yr arwyddion ffordd - ac mae'n chwerthinllyd nad oes darpariaeth gall ar gyfer y celfyddydau yno.
Roedd Theatr Gwynedd yn adeilad hyll, mae'n rhaid cyfaddef hynny. Welais i erioed gasgliad mor ddi-nod o frics. Bocs mawr brown (llawn asbestos). Nid oes amheuaeth bod angen theatr newydd yn yr adeilad, ar fyrder. Ond nid oes amheuaeth chwaith bod smonach wedi'i wneud o'r holl beth.
Cwyno am y sylw hwn
Dydw i ddim yn sicr fy mod yn cytuno bod yr adeilad yn hyll. Mae'n enghraifft nodweddiadol iawn o'r egwyddor y dylai ffurf dilyn pwrpas oedd yn ffasiynol iawn yn ystod y chwedegau a'r saithdegau. Yn sicr mae'n adeilad yn un nad yw'n gweddu a chwaith ein canrif ni. Dyw hynny ddim o reidrwydd yn golygu nad oes na werth pensaernïol iddi.
Cwyno am y sylw hwn