Help / Cymorth
« Blaenorol | Hafan | Nesaf »

Dilyn ei drwyn

Vaughan Roderick | 11:24, Dydd Iau, 29 Hydref 2009

_45499596_003129110-1.jpgYr economegydd Adam Smith, tad Ceidwadaeth fodern, wnaeth lunio'r "law of unintended consequences". Mae'n fwy o ddadl nac o reol mewn gwirionedd. Mae'n honni bod unrhyw weithred neu fesur yn esgor ar ganlyniadau nad oedd yn rhan o'r bwriad. Gwneud dim yw'r peth call yn amlach na pheidio yn ôl Smith. Dyna i chi esboniad o "Laissez-faire" mewn brawddeg!

Fe gefais fy atgoffa o gyfraith Adam Smith wrth ddarllen am y cynlluniau i sefydlu gwasanaeth fferi rhwng Abertawe a Gogledd Dyfnaint. Roedd gwasanaethau o'r fath yn gyffredin tan y chwedegau gyrfa llongau ysblennydd P&A Campbell yn cysylltu porthladdoedd Mor Hafren a'i gilydd. Nid Pont Hafren wnaeth ladd y gwasanaethau ond rhywbeth nad oedd unrhyw un wedi ei ragweld sef agor y tafarnau ar y Sul. Heb y tripiau lysh i Gymry sychedig doedd y gwasanaethau ddim yn talu.

Rwy'n amau bod y Peter Hain yn teimlo ei fod e'n dioddef ychydig oherwydd cyfraith Adam Smith. Pan lywiodd ail Fesur Llywodraeth Cymru trwy'r senedd doedd hi erioed yn fwriad i refferendwm gael ei chynnal i mewn byr o dro. Pan gytunodd Lafur i sefydlu Confensiwn Syr Emyr, doedd neb yn disgwyl y byddai'r diplomydd gofalus yn mynd yn gwbwl "gung-ho" ynghylch cynnal pleidlais gynnar.

Yr hyn sy'n ddiddorol am sylwadau Ysgrifennydd Cymru yw'r amseriad nid y cynnwys. Mae Peter Hain wedi dweud pethau digon tebyg o'r blaen ond mae'r ffaith ei bod wedi dewis siarad mas yn y ffordd fwyaf cyhoeddus posib ar drothwy cyhoeddi adroddiad y Confensiwn yn ddadlennol.

Craidd dadl Peter yw bod y system bresennol yn gweithio'n effeithiol ac y byddai refferendwm yn cael ei cholli. Mae 'na ddigon o bobol fyddai'n anghytuno a 'r gosodiad cyntaf ond, i fi, yr ail un sy'n ddiddorol.

Mae'n ymddangos i mi bod yr ysgrifennydd gwladol yn seilio'i farn am ganlyniad y refferendwm ar ei grebwyll gwleidyddol eu hun. Pa mor bynnag dda yw'r crebwyll hwnnw mae'n rhaid gofyn y cwestiwn yma. P'un sydd orau- gwneud penderfyniad ar sail y dystiolaeth sydd wedi ei chasglu gan y Confensiwn yn ystod y ddwy flynedd diwethaf neu ei wneud ar sail "trwyn" un gwleidydd?

Llywio drwy’r BBC

BBC © 2014 Nid yw'r BBC yn gyfrifol am gynnwys safleoedd allanol.

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr presennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.