« Blaenorol | Hafan | Nesaf »

Manylu: Newidiadadau ym Mharc Caia ers Terfysgoedd 2003

Categorïau:

Criw Manylu Criw Manylu | 15:29, Dydd Llun, 25 Gorffennaf 2011

Dyddiau'n unig sydd i fynd nawr nes y bydd yr Eisteddfod Genedlaethol yn dechrau yn Wrecsam. Fe fydd Eisteddfotwyr sydd heb ymweld â thre' gogledd ers amser hir yn sylwi ar newidiadau mawr yno. Mae'r hen ddiwydiannau trwm wedi diflannu, a ffatrioedd newydd a chwmniau technolegol wedi dod yn eu lle. Mae 'na newidiadau wedi bod yn y boblogaeth hefyd - gyda mewnfudwyr o Ewrop yn symud yno i chwilio am waith, a cheiswyr lloches o rannau eraill o'r byd yn cael eu hanfon yno gan y Swyddfa Gartref. Y newidiadau hynny oedd yn gefndir i'r terfysgoedd siglodd Barc Caia - stad dai fwyaf gogledd Cymru, gyda thair mil ar ddeg o bobol - ar nosweithiau poeth o haf yn Nwy Fil a Thair.

Ffrae rhwng llanciau lleol a ffoaduriaid o dras Iracaidd ynglyn â merched sbardunodd yr helynt. Yr ail noson, fe ddaeth rhagor o bobol i'r stad, gyda rhai o'r dorf yn taflu cerrig a bomiau petrol at yr heddlu. Roedd rhai yn dweud ar y pryd mai hiliaeth oedd achos y terfysg, ond roedd eraill yn mynnu mai pobol yn chwilio am helynt oedd wedi dod i gymryd mantais ar ffrwgwd leol ar stad ddifreintiedig.

Mae'n sicr fod rhai pobol wedi cael trafferth derbyn y newidiadau yn ardal Wrecsam wrth i'r dref fynd yn fwy aml-ddiwylliannol. Roedd y nifer ddywedodd wrth arolwg gan y cyngor bod pobol o wahanol gefndiroedd yn yr ardal yn cyd-fyw yn hapus gryn dipyn yn is na'r cyfartaledd Prydeinig. Ac er bod nifer o geiswyr lloches y bu Manylu'n siarad â nhw yn dweud eu bod wedi cael croeso gan y bobol leol yn Wrecsam, roedd un Bwyles, oedd wedi symud i'r dref ar ôl i'w gwr gael gwaith yno yn dweud ei bod wedi cael trafferth ymgartrefu, a bod rhai pobol yn amheus o'r Pwyliaid yn yr ardal.

Mae'r rhan fwya'n cytuno fodd bynnag fod pethau'n gwella. Elusen yw Partneriaeth Parc Caia sy'n hyrwyddo datblygu cymunedol ar y stad. Ymhlith y prosiectau maen ymgymryd â nhw mae un i godi ymwybyddiaeth o wahanol ddiwylliannau'r ardal. Yn ôl Jonathon Stump, un o'u gweithwyr ieuenctid, mae agwedd plant a phobol ifanc yno'n newid yn raddol - maen nhw'n dod i ddeall nad ydi agweddau hiliol yn ddebyniol ac yn ymddiheuro os ydyn nhw'n dweud rhywbeth amhriodol.

Elfen arall o waith yr elusen yw gwella safonnau addysgol pobol ar y stad. Mae diffyg cyrhaeddiad addysgol yn broblem ddifrifol yno - ac mae gan y bartneriaeth nifer o raglenni i helpu pobol i gael cymwysterau academaidd ac ymarferol. Yn ogystal â'u helpu gyda sgiliau fel Saesneg a Mathemateg, mae ganddyn nhw fentrau masnachol fel caffi, meithrinfa a gweithdy coed, ble gall pobol yr ardal gael hyfforddiant a phrofiad gwaith.

Wrth i awdurdodau lleol orfod gwario'u harian yn ofalus iawn ar hyn o bryd, mae'n debyg y bydd y cyllid mae Partneriaeth Parc Caia yn ei gael gan gyngor Wrecsam yn disgyn yn sylweddol o'r flwyddyn nesa ymlaen. Ond dywed pobol sy'n cydweithio a'r elusen na ddylai hynny fod yn ormod o broblem. Mae rhai o'r mentrau erbyn hyn yn cynhyrchu digon o arian eu hunain i hybu gwaith y bartneriaeth.

"Weithiau mae'n rhaid i chi fuddsoddi i gychwyn rhywbeth," meddai'r cynghorydd Marc Jones, un o gynrychiolwyr yr ardal ar y cyngor. "Wedyn y bwriad dros tair neu bedair blynedd ydi bod y peth yn sefyll ar ei draed ei hun.

Dyna be' maen nhw wedi llwyddo i'w wneud. Mae 'na fenter newydd yn agor yno, yn ail-gylchu dillad plant. Mi fydd hwnna efo siop yn y Stryd Fawr yn gwerthu dillad plant ail-law ag ati. Mae 'na fusnes enfawr yno... Dyma gyfle gwych dwi'n meddwl. Maen nhw wedi gweld y posibilrwydd o wneud busnes er budd y gymuned. A dyna be sy'n rhaid i ni ei bwysleisio, ein bod ni'n gwneud pethau drostom ni'n hunain rwan."

Manylu am 6.03pm nos Lun 25ain o Orffennaf.

Llywio drwy’r BBC

BBC © 2014 Nid yw'r BBC yn gyfrifol am gynnwys safleoedd allanol.

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr presennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.