« قبلی | اصلی | بعدی »

فراماسونری چیست؟

عرفان ثابتی عرفان ثابتی | 2013-05-18 ,11:28

*عرفان ثابتی، پژوهشگر جامعه شناسی دین در دانشگاه لنکستر است.

در باب خاستگاه، ماهیت و اهداف فراماسونری هیچ اجماعی وجود ندارد ولی می توان گفت فراماسونری یکی از کهن ترین انجمن های اخوت سکولار در جهان است که اعضایش به وجودی متعالی موسوم به معمار اعظم آفرینش عقیده دارند.

هر مرد بالغ نیکنامی فارغ از نژاد، دین و زبان می تواند به عضویت فراماسونری در آید مشروط به این که دلمشغول ارزش های اخلاقی جهانشمول باشد و در شعایر تمثیلی این انجمن شرکت جوید، شعایری متاثر از فرهنگ مصری-یهودی-مسیحی که حول داستان قتل هیرام ابیف، معمار معبد سلیمان شکل گرفته اند.

هر چند عضویت در لژهای فراماسونری منحصر به مردان است ولی تعداد اندکی از سازمان های فراماسونری مدرن، زنان را هم به عضویت می پذیرند.

گرچه فراماسون ها باید به خدا یا همان معمار اعظم آفرینش عقیده داشته باشند ولی فراماسونری نه دین است و نه جایگزینی برای دین بلکه انجمنی داوطلبانه مبتنی بر سه اصلِ اخوت، اعانت و صداقت است که از ابتدای پیدایش خود نقش اجتماعی فعالی داشته و به رغم مخالفت شدید بسیاری از رهبران ادیان، از جمله پاپ ها و مراجع تقلید، درهای خود را به روی پیروان ادیان گوناگون گشوده است.

هرچند پیشینۀ برخی از متون ماسونی به قرن چهاردهم میلادی می رسد و شواهدی مبنی بر تاسیس لژهای ماسونی در انگلستان و اسکاتلند در قرن شانزدهم میلادی وجود دارد ولی شکوفایی فراماسونری در قرن هجدهم میلادی رخ داد که یکی از علل آن رواج ایدۀ اخلاقیات جهانشمول در عصر روشنگری بود.

در نیمۀ نخست این قرن، چهار لژ موجود در لندن به هم پیوستند و لژ اعظم را تشکیل دادند که به هیئت حاکم فراماسونری انگلستان بدل شد.

در نیمۀ اول قرن هجدهم تعداد لژها در اکثر کشورهای اروپایی، آمریکای شمالی و هند به سرعت افزایش یافت و اولین اساسنامه های فراماسونری منتشر شد.

قرن هجدهم شاهد تغییر ترکیب اجتماعی اعضای لژها بود. در ابتدای این قرن، اکثر فراماسون ها تاجر و صنعتگر بودند و تنها اقلیتی از آنها را اشراف تشکیل می دادند، در حالی که در اواخر این قرن اکثریت اعضا از اشراف به شمار می رفتند.

ترکیب نژادی اعضا نیز به تدریج تغییر یافت. در قرن نوزدهم در پی تحکیم اصل جهان وطنیِ اخوت همگانی، سفیدپوستان اروپایی و آمریکایی اعضای جدیدی از جمله زرتشتیان و مسلمانان هندی و ایرانی را در میان خود پذیرفتند، لژهای مختلط نژادی بیش از پیش رواج یافتند و در بعضی کشورها لژهایی مختص اهالی بومی تاسیس شدند.

گسترش فراماسونری و ماهیت جهانشمول آن کلیسای کاتولیک را چنان نگران ساخت که در سال ۱۷۳۸ میلادی پاپ کلمان دوازدهم، فراماسونری را تکفیر کرد.

به رغم این دشمنی ها فراماسونری به رشد خود ادامه داد و بر تعداد لژهای اعظم افزوده شد. تنوع و تکثر به جایی رسید که تا سال میلادی ۱۸۱۵ بیش از دو هزار مسلک فراماسونری تاسیس شده بود که البته اکثر آنها دیری نپاییدند و بسیاری از آنها فقط روی کاغذ وجود داشتند ولی برخی از آنها دوام آوردند و رشد کردند.

در انگلستان، نظام سلطنت مشروطه تا اوایل قرن نوزدهم به فراماسونری ظنین بود ولی پس از اتحاد لژهای اعظم لندن و تشکیل لژ اعظم متحد، روابط حسنه ای با این لژ برقرار کرد و حتی این لژ به انتصاب استادان اعظمِ سلطنتی پرداخت.

اما در بسیاری از دیگر کشورها بخت یار فراماسون ها نبود و جنگ ها، آشوب های سیاسی و استقرار رژیم های غیر دموکراتیک به تضعیف یا نابودی لژهای فراماسونری انجامیدند زیرا فراماسون ها عامل بسیاری از مصائب اجتماعی به شمار رفته و قربانی شدند.

برای مثال می توان به پیدایش جنبش ضد ماسونی در آمریکای دهۀ ۱۸۲۰ اشاره کرد که فراماسون ها را به قتل عدۀ بسیاری متهم ساخت، اتهام بی اساسی که افول سی ساله فراماسونری در این کشور را در پی داشت؛ در آلمان، فراماسونری مقصرِ شکست این کشور در جنگ جهانی اول شمرده شد؛ و در بسیاری از کشورهای مسیحی و مسلمان به عنوان سازمانی ضد مسیحی و ضد اسلامی تکفیر شد.

اکثر این حملات ناشی از سوتفاهم درباره شعایر ماسونی، حسادت به موفقیت لژهای فراماسونری یا یهود ستیزی بوده است.

انتصاب به سه رتبۀ اصلی لژهای فراماسونری یعنی مبتدی، همکار و ماسونِ استاد نه تنها با فراگیری تعالیم اخلاقی بلکه با اجرای شعایر تشرّفی پیوند یافته که مبتنی بر داستان بنای معبد سلیمان است.

افزون بر این، رتبه های دیگری هم با القاب وعناوینی پرطمطراق وجود دارد که نیل به هریک از آنها با آیین های رنگارنگی همراه است که هدفی جز فهم بهتر تعالیم فراماسونری ندارد.

فراماسونری در ابتدا انجمنی سرّی بود ولی امروز چنین نیست و فقط بعضی از شعایر آن در خفا انجام می شود که این امر ریشه در سنت رازورزانۀ غربی دارد و در ادیانی همچون آیین مورمون نیز به چشم می خورد.

فراماسونری مروّج وحدت جهان است ولی نه خواهان سلطه بر دنیا است و نه چنین توانی دارد زیرا نه تنها در نظر، وحدت را در عینِ کثرت می جوید بلکه در عمل هم فاقد یک هیات حاکمۀ جهانی واحد است.

هر یک از لژهای اعظم فقط بر لژهای ناحیۀ جغرافیایی محدودی نظارت دارند، روابط میان لژهای اعظم مبتنی بر سلسله مراتب نیست بلکه بر تصدیق و احترام متقابل استوار است.

با این حال، رواج توطئه پنداری در میان عامۀ مردم در کشورهای در حال توسعه فراماسونری را در مظان اتهامات بی اساس قرار داده است.

به رغم حملات گوناگون، فراماسونری در طول همه این سال ها دوام آورده و بیش از شش میلیون عضو در سراسر جهان دارد که از آموزه های اصلی آن یعنی باور به وجودی متعالی، محبت به هم مسلکان و خدمت به کل جامعه بشری حمایت می کنند.

اظهار نظرهااظهار نظر کنید

  • 1. نوشته شده در ساعت 14:09 روز 2013-05-18 ,مصطفی :

    به نظرم این مقاله، چیزی شبیه به یک متن تبلیغاتی برای فراماسونری است تا یک مقاله‌ی تحلیلی در باب چیستی آن. مانند این جمله: "فراماسونری مروّج وحدت جهان است ولی نه خواهان سلطه بر دنیا است"
    بیش‌تر به نظر می‌رسد دغدغه‌ی این متن، نه بررسی چیستی، که به نوعی اصلاح و موجه ساختن تصویر مبهم و بعضا منفی فراماسونری نزد مخاطب ایرانی است.

  • 2. نوشته شده در ساعت 14:58 روز 2013-05-18 ,بابک :

    متن شجاعانه و روشنگری بود. فراماسونری مشخصا تلاشی برای کمرنگ کردن اتحاد دینی (امت سازی) و ایجاد اتحاد مبتنی بر احترام و انسانیه. کاملا مشخصه چرا این همه داستان پشتشون ساخته شده از طرف نهاد های دینی. در صورتی که اگه خدا رو از نهاد های دینی بگیرند. هر چیزی که دربارهی فراماشون ها می پندارند درباره ی نهاد های دینی صادقه.

  • 3. نوشته شده در ساعت 15:14 روز 2013-05-18 ,مصطفایی دگر :

    هرکسی تو مقاله ای که مینویسه یه توضیحی از فراماسونری میده که پیرو عقاید خودشه . انقدر مطالب ضد و نقیض یادی وجود داره که ادم نمیدونه به کی اعتماد کنه .

  • 4. نوشته شده در ساعت 15:46 روز 2013-05-18 ,Sima :

    تنها برخورد مستقیم من با فراماسونری وقتی‌ بود که در نروژ به یکی‌ از مرکز فراماسونری مراجعه کردم و وقتی‌ از شرایط عضویت سوال کردم، با برخورد بسیار سردی مواجه شدم و به من گفته شد که به وبسایتشون مراجعه کنم. وقتی‌ هم به وبسایت مراجعه کنید، می‌بینید که یکی‌ از شرایط عضویت اعتقاد به آیین مسیحیت هست.

  • 5. نوشته شده در ساعت 15:46 روز 2013-05-18 ,فرزاد :

    از ایده هاشون خوشم نمی یاد چون مثل ادیان، چنگ در توهمات و داستان های تاریخی ثابت نشده و البته خرافات میزنه. افکار فراماسونی یه جور سکولاریسم به شدت محافظه کار قرن 18 امی هست که اصلا تغییری نکرده.
    با مصطفی ، هم عقیده ام . این متن بر خلاف متن های دیگه صفحه ی "ناظران می گویند " یه متن تبلیغاتی بشدت "کوتاه" بود برای اینکه بگه "ایها الناس بیاید عضو بشید به خدا اینجا کار خلاف شرع نمی کنیم

  • 6. نوشته شده در ساعت 15:58 روز 2013-05-18 ,قاسم :

    دقیقا همونطور که دوست اول اشاره کردن، این متن، بر خلاف عنوانش، به چیستی فراماسونری نمی پردازه، و یه تصویر گنگ ارائه میده!

  • 7. نوشته شده در ساعت 16:26 روز 2013-05-18 ,siamac :

    واقعا متاسف هستم که نویسنده مقاله به شکل زیبایی موضوع رو به این نحو مثبت نشون داده بر خلاف اسناد تاریخی. دوست عزیز مقاله شما و امثال شما چیزی رو عوض نمیکنه تنها تاریخ هست که قضاوت خواهد کرد.

  • 8. نوشته شده در ساعت 16:26 روز 2013-05-18 ,مهرداد :

    بسیار عالی و مستند و مستدل

  • 9. نوشته شده در ساعت 16:27 روز 2013-05-18 ,Azita Rouhani Sabet :

    مقاله خیلی مفیدی بود، و در رفع سوءتعبیرهای فراونی که درایران درباره این گروه وجود دارد، قطعاً کارساز. ای کاش مفصل تر نوشته بودید و بعضی مطالب رابیشتر توضیح می دادید. برای مثال، نوشته بودید: "اکثر این حملات ناشی از سوتفاهم درباره شعایر ماسونی، حسادت به موفقیت لژهای فراماسونری یا یهود ستیزی بوده است." ارتباط یهودستیزی با حملات علیه فراماسونری حداقل برای من روشن نبود. همچنین،"سنت رازورزانۀ غربی" که برای نویسنده فرهیخته مفهومی آشناست و برای بعضی خوانندگان محتاج تعریف. بازهم تاکید می کنم که مقاله خیلی خوبی بود. ممنون از نویسنده و از بی بی سی فارسی. x

  • 10. نوشته شده در ساعت 16:40 روز 2013-05-18 ,برزو :

    بالاخره دو کلام خرف حساب درباره‌ی فراماسونری به زبان فارسی زده شد. ممنون آقای ثابتی.

  • 11. نوشته شده در ساعت 16:43 روز 2013-05-18 ,tooba :

    xx با خواندن نظرات تند و منفی بعضی دوستان که نشاندهنده احساسات و برداشتهای بسیار منفی درباره چیزی است که از آن در واقع چندان اطلاعی نداشته اند، به نظر می رسد کار بی بی سی فارسی در انتشار این مطلب بجا و لازم بوده. اطلاعاتی که ارائه شده، با توجه به اعتبار نویسنده، بی شک مستند به منابع آکادمیک است. صرف اینکه چنین متنی متن "تبلیغاتی" تلقی می شود، گویای عدم اطلاع محض از احوال این گروه است. آقای احمد اشرف در مقاله شان درباره توهم توطئه، به قضاوت های منفی گروهی از ایرانیان درباره فراماسونری که از آن چیزی نمی دانند، اشاره کرده اند. واکنش های دوستان در اینجا صحت ادعای دکتر اشرف را نشان می دهد. x

  • 12. نوشته شده در ساعت 16:44 روز 2013-05-18 ,سینا :

    درسته که اونها به وجود معمار اعظم اعتقاد دارند ولی در هیچ جا اعلام نشده که منظور از معمار اعظم کیه ؟ پس شما چرا تو متن بالا مغلطه کردید
    و همچنین در آشکار هم منظور از معمار اعظم را انرژی می دانند که جهاتن را به وجود آورده و در باطن را خدا می داند و البته برای این انرژی اعظم هم هیچ تقدسی قائل نبوده و به شدت ماده گرا هتسند
    گروه هاي فراماسونري براي اين كه حساسيت گروه هاي مذهبي را نسبت به خود كم كنند، در سخنان معمار » خود ابراز مي دارند كه آن ها نيز همانند اديان آسماني به يك وجود برتر اعتقاد دارند. آن ها اين موجود برتر را مي نامند. (Supreme Being) « وجود اعلي » يا (Great Architect of the Universe) « بزرگ كائنات بر خلاف ظاهر فريبنده ي عبارات فوق، هيچ كدام از آن ها به خداوند متعال ارتباطي ندارند؛ بلكه در ديدگاه منحرف ماسون ها، انرژي ايجاد كننده ي تعادل عالم » و يا « تعادل موجود در عالم خلقت » همان ،« معمار بزرگ كائنات » يا « وجود برتر » اين ( است، كه اين تفكر، بسيار شبيه به تفكر حاكم بر مكاتب الحادي همچون مكتب فكري مصر باستان مي باشد.( 32 « خلقت شواهد اين تفكر كفر آميز ماسوني، مطالبي هستند كه در مجلات ماسوني مربوط به بعضي از لژها مشاهده مي گردد: شما بنا به ميل و اراده تان، روح و هوشتان، يا بر اساس درك و ايمانتان، مي توانيد خدا را با نام هاي طبيعت، قدر، قدرت يا »
    (33)« . قانون بخوانيد ثابت گرديده كه خداوندي كه همه چيز را به وجود آورده و كائنات را احاطه نموده، محققاً همان انرژي » (34)« . است 14
    فراماسونري، مفهوم معمار بزرگ كائنات را با تكيه بر علوم امروزي و با استناد به كمال اعلي، تعريف و بدين صورت بيان » داشته است: تمامي موجودات دنيا كه از ذرات و اتم هاي معيني تشكيل شده اند، در مجموع انرژي مطلق را
    به وجود مي آورند. با در نظر گرفتن اصل لايزالي ماده و انرژي، ثابت مي گردد كه در اثر فعل و انفعالات، چيزي از بين نمي
    رود و تغييرات ناشي از جابجايي اتم ها، ماهيت ظاهري دارد. فراماسونري اين اصل و اساس را به عنوان دكترين، تز، (35)« . عقيده و ايمان پذيرفته است در طول تاريخ، انسان قدرت هايي را كه نتوانسته است توضيح دهد، بنام طبيعت، معمار بزرگ كائنات، خدا، ناميده است. با » توجه به سطح فرهنگ و دانش اجتماعي، و با عنايت بر شرايط سياسي، تعريف كلمه ي خدا متفاوت بوده است. حدود (36)« . قدرت خدايي با ظهور پاسخ هاي منطقي و معقول، رويدادهاي معجزه گونه ي طبيعي، عقب نشيني نموده است علاوه بر مطالب مذكور، مطالب ديگر ي نيز در مجلات ماسوني وجود دارند كه نشان مي دهند ماسون ها هر حقيقتي را كه از دين نشأت مي گيرد (همچون خدا، بقاي روح و ...) را انكار مي كنند. براي مثال، در بعضي از مجلات ماسوني
    پيرامون برخي از حقايق ديني چنين آمده است: (37)« . بروز افكار بقاي ارواح، به اندازه ي عقيده بر وجود خدا، قديمي و كهنه است » (38)« . اعتقاد _______به بقاي روح، فرو رفتن در اوهام و تخيلات است » قبول مسأله ي زندگي بعد از مرگ، توسط مرام ماسوني كه مرامي خردگرا و اثباتي (راسيوناليست و پوزيتيويست) است، (39)« . امكان پذير نمي باشد صداي اذان كه از رديف مساجد بلند مي شود، مگر غير از صداي الصلوة است كه مي گويد: من زنده ام، نمرده ام و نخواهم » مرد؟ اين بانگ تخدير كننده ي افكار و اذهان روشنفكران، براي ما به منزله ي فريادي است كه وظيفه ي روشنگري ما (40)« . را به ما يادآوري و اخطار مي كند بدين ترتيب همانگونه كه ملاحظه فرموديد، فراماسونري دشمني آشكاري با اديان الهي و به خصوص اسلام دارد و مخالف حقايقي چون خدا، آخرت، بهشت، جهنم، وحي، پيامبران و ... است. اين تشكيلات فاسد براي اين كه بتواند بقاي خود را « وجود اعلي » تضمين نمايد، عقيده ي انحرافي خود را درباره ي قدرت برتر انرژي و ماده، در قالب الفاظ فريبنده اي چون بيان مي نمايد. (Great Architect of the Universe) « معمار بزرگ كائنات » يا (Supreme Being)« معمار بزرگ كائنات » يا « وجود اعلي » بنابراين مي توان چنين نتيجه گرفت كه هنگامي كه يك ماسون از عقيده ي خود به سخن مي گويد، مقصود او، عقيده به خداوند متعال نيست؛ بلكه منظور او، اعتقاد به برتري ماده و انرژي در جهان است. لذا در اين زمينه، نبايد فريب ماسون ها را خورد.

    از رسانه ای مثل شما بعید است که این طور مطالبی این طور سطحی رو رواج می دهید .
    امیدوارم که این گونه مطالب نشان دهنده نفوذ آنها در تمام سطح سیستم توزع خبر شما نباشد.
    البته من از بننده های همیشگی شما هستم پس لطفا دلسردمان نکنید.

  • 13. نوشته شده در ساعت 17:08 روز 2013-05-18 ,آریانا :

    مقاله فوق العاده مفید و جوابگوی بسیاری از سئوالاتم در مورد فراماسونری و وضعیت کنونی آن بود .امیدوارم شاهد مقالات بیشتری از این محقق ارزشمند و روشنگری بیشتر ایشان در این زمینه باشیم .

  • 14. نوشته شده در ساعت 17:41 روز 2013-05-18 ,Reza :

    من هم بانظر مصطفی موافقم.عنوان مقاله به چیستی فراماسونری اشاره دارد در حالی که در متن زیاد به چیستی و فلسفه ی دقیق آن اشاره نشده و فقط از جملات شعار گونه در آن استفاده شده است و بررسی جامعی نسبت به عقاید آنها صورت نگرفته بلکه فقط به صورت مختصر به تعریف و تمجید از این گروه پرداخته است.

  • 15. نوشته شده در ساعت 17:54 روز 2013-05-18 ,امید حسینی :

    هر چه بیشتر این نوشته را می خوانید، این حس به انسان دست می دهد که یک اعلامیه ای یک لژ فراماسونری را می خوانید یا اینکه این دست نوشته یک فراماسون است. نمی دانم که نویسنده خود یک فراماسون است یا نه، اگر فراماسون است که نتوانسته است بی طرفی خویش را حفظ کند و اگر نیست بازهم سخت به نفع فراماسون ها نوشته است.

  • 16. نوشته شده در ساعت 18:18 روز 2013-05-18 ,محمد :

    فارغ از محتواى سخن نويسنده گرامى، استفاده بي جا يا نابه جا از واژگان سنگين عربى نه تنها بر بار علمى مطلب نمى افزايد، بلكه خوانش متن رو در برخى موارد سخت مى سازد. براى نمونه:
    انجمن اخوت: انجمن برادرى
    سه اصل اخوت، اعانت و صداقت: سه اصل برادرى، هميارى و راستگويى
    نيل: رسيدن
    ...
    با تشكر

  • 17. نوشته شده در ساعت 18:42 روز 2013-05-18 ,محمد :

    در برنامه دیده بان نظرات مخالفان این متن رو مطرح کنیدو به آنها پاسخ دهید. لطفا

  • 18. نوشته شده در ساعت 18:49 روز 2013-05-18 ,lمهدی :

    سوال من این جاست که اگر فری میسنری انجمنی برای ترویج اخلاق بر مبنای اخلاقیات است چه دلیلی برای حفاظت های شدید دارد. به بیان دیگر چرا تا این حد ورود به آن فیلتر شده است و اطلاعات جلسات محرمانه آن ها بسیار مخفی است؟

  • 19. نوشته شده در ساعت 19:11 روز 2013-05-18 ,ساشا :

    این تصور غلط شماست. فراماسونر ها آمریکا را ساخته اند، و زندگی کردن در آمریکا آرزوی بیش از نیمی از ایرانی هاست. آمریکا یعنی فراماسونرها، دید ایرانی ها به آمریکا و جامعه آمریکایی بسیار مثبت است. اینکه آمریکا به منافع اقتصادی ایران ضربه زده ناشی از ضد و خورد حکومت ایران با دولت آمریکاست و مردم متوجه این موضوع هستند.

  • 20. نوشته شده در ساعت 19:18 روز 2013-05-18 ,اسكندر :

    براى كسانى كه به تئورى توطئه مبتلا هستند، مقاله ى بسيار سودمند و روشنگرى بود
    با سپاس از آقاى دكتر عرفان ثابتى

  • 21. نوشته شده در ساعت 19:40 روز 2013-05-18 ,بهروز :

    بعید است که کسی که دیدگاه مذهبی دارد بتواند غیر جانبدارانه قضاوت کند و خیلی از جاها به راحتی هر دیدگاه متفاوتی را به شیطان و توطئه های پیچیده وصل می کنند. اگر اعتقادی به دین و خدا وجود نداشته باشد دیگر خبری از شیطان و پندار توطئه هم نخواهد بود. فکر هم می کنم که لفظ معمار دانا چیزیست مبهم که میتواند نوعی استعاره از علم گرایی باشد و خلاص شدن از خرده گیری مذهبی ها.

  • 22. نوشته شده در ساعت 20:19 روز 2013-05-18 ,کوروش :

    ممنون که به این نوع مفاهیم و موضوعات که مورد توجه جوانان هست و تا حدودی هم مبهم و غیر قابل دسترس اهمین میدین، ولی من به عنوان کسی که در مورد فراماسونری مطلب زیاد خوندم (مخالف و موافق)، نه تنها مطلب جدیدی اینجا ندیدم بلکه مطلب خالی از حتی توضیح نیمه جامعی در مورد فلسفه آنهاست، و بطور کلی پاسخی در اختیار خواننده قرار نمیده. امیدوارم در آینده یا توضیحات بی طرفانه تری در مورد چنین موضوعاتی منتشر کنید یا اینکه همزمان دیدگاه های مخالف و موافق با موضوع را منتشر کنید که خوانند هر دو مطلب را بصورت همزمان ببیند، باز هم به خاطر انتخاب موضوع تشکر میکنم.

  • 23. نوشته شده در ساعت 20:42 روز 2013-05-18 ,محمد :

    با سلام
    به نظر من فراماسونری بدترین و خطرناکترین چیزیه که از حضرت آدم تا به حال به وجود آمده است.نقطه مقابل دین و ارزش های انسانیست و برای از بین بردن دین و ارزش های انسانی بوجود آمده است.به عبارتی حکومت شیطان است

  • 24. نوشته شده در ساعت 21:01 روز 2013-05-18 ,ali :

    من هم فکر می کنم مقاله صرفا یک متن تبلیغاتی آماتوری را فراماسونری می باشد. نگارنده تلاش ناموفقی برای اصلاح سطحی مفاهیم فراماسونری برای جامعه مذهبی و مذهب زده ایران ارائه نموده است و انصافا کیفیت مقاله در حد و اندازه یک پژوهشگر دانشگاهی نمی باشد.
    مقاله هیچ گونه منبعی برای ادعاهای عنوان شده ارایه ننموده است که با توجه به ماهیت مخفی و رمز آلود فراماسونری کاملا طبیعی است.
    نکته جالب اشاره گذرای نگارنده به "...فقط بعضی از شعایر آن در خفا انجام می شود " که کاملا با جمله دیگر ایشان "وحدت را در عینِ کثرت می جوید " در تناقض کامل است.

  • 25. نوشته شده در ساعت 21:22 روز 2013-05-18 ,شهاب :

    مقاله ی بسیار جالب و مفیدی بود. جناب دکتر ثابتی از شما بسیار سپاس گزارم.

    متاسفانه توطئه پنداری در جامعه ی ما تنها به عوام محدود نمی شود و به همان نسبت قربانیانِ این توهمات بسیاری از اقلیت ها در جامعه ی ایرانی هستند.
    اصولا تمایل چندانی هم به تحقیق و مطالعه و تغییر دیدگاهمان نداریم. در خوش بینی بسیار خسیسیم و در بیانِ «ارجاع به اسناد تاریخی!» (بدون ذکرِ یک منبع) سخاوتمند.
    واقعا از این خوشبخت تر هم می شویم؟

  • 26. نوشته شده در ساعت 21:51 روز 2013-05-18 ,احسان آرام :

    من هم با کامنت اول موافقم. متن به نظرم مثل نوعی اعلامیه و تبلیغی برای فراماسونری بود! متاسفانه بی طرفی علمی و حتی جامعیت در نوشته به چشم نمی خورد و خواندنش چیز جدیدی به آدم اضافه نمی کرد.

  • 27. نوشته شده در ساعت 22:35 روز 2013-05-18 ,شاهین :

    متاسفانه موضوع فراماسونری در ایران مصداق دیگری از دیگر فرهنگی بدست میدهد که چیزی بغیر از افسوس در خاطر بر نمی انگیزد. آنچه که نویسنده محترم که نه تنها فراماسونر نیست بلکه نمیتواند باشد، در اینجا درج کرده است، بنظر این بنده چیزی بغیر از خلاصه ای از آنچه که در تاریخ در رابطه با این گروه ثبت شده و از ابهام خارج است نیست. همین که چندی از منتقدین در بالا این مقاله را به عنوان یک تبلیغات مردود شمرده اند، دلیلی مبرهن از آن است که چیزی بغیر از بدبینی در رابطه با این طرز فکر ندارند. از نظر دیگر هم اینکه بگوییم این مقاله سطحی ست و چیزی بغیر از مطالب پیش پا افتاده در آن نیست نیز نا عادلانه است، چرا که بسیاری از آنان که این مقالات را میخوانند یا اطلاع چندانی از مطلب ندارند و یا اگر دارند، سطحی ست، و زیاده از این از حوصله مقاله خارج و چه بسا که خواننده را کسل میسازد.

  • 28. نوشته شده در ساعت 22:44 روز 2013-05-18 ,شبنم :

    مقاله خوب و جالبی بود. با سپاس

  • 29. نوشته شده در ساعت 1:06 روز 2013-05-19 ,Arthi :

    این متن همون خط اول تناقض داره یا شاید نویسنده نمیدونه معنی سکولار چیه.
    Secular: Denoting attitudes, activities, or other things that have no religious or spiritual basis
    سکولار که بعضی ها با ایتیسم (خدا ناباوری) معمولا هم معنی میدونن یعنی افکار و اعمالی که هیچ جنبه مذهبی یا روحانی نداشته باشه.
    فراماسونری که از واژه free mason یا سنگکارهای آزاد دوران قرون وسطی اومده شرطی برای عضویت دارن که ایتیستها (خداناباورها) نمیتون عضو اون بشن. یعنی اعضا باید به یه نوعی خدا یا مذهب یا روحانیت اعتقاد داشته باشن که این دقیقا متضاد سکولاریزم هست.
    در همون جمله اول ایشون میگن که فراماسون ها سکولارهایی هستن که اعضاش به وجود متعال اعتقاد دارن!!! مثل اینکه بگی اینها یک انجمن مردانه هستن که همه زن هستن!

  • 30. نوشته شده در ساعت 5:39 روز 2013-05-19 ,محسن :

    اگر این مقاله برای بر طرف کردن شک و تردیدها نسبت به ماسون ها نگاشته شده متاسفانه موفق نشده. من دیدگاه مذهبی ندارم و ولی توضیحات و شواهدی که علمای اسلامی یا مسیحی از هویت ماسون ها ارائه میدهند بسیار موشکافانه تر و مستدل تر است.
    اگر اشتباه نکنم قبل تر هم گزارشی در مورد ماسون ها و لژهای ماسونی توسط کسری ناجی تهیه شده بود که مانند همین مقاله سطحی و جانبدارانه به نظر میرسید.
    امیدوارم بی بی سی فارسی با تولید برنامه هایی روشنگر و بی طرفانه اعتماد مخاطب رو به دست بیاره...

  • 31. نوشته شده در ساعت 6:41 روز 2013-05-19 ,یاک :

    قسمی که متن اين مقاله بازگو می‌کند، فراماسونری فقط يک عيب دارد و آن هم اين است که عضويت در لژهای‌اش غالبا منحصر به مردان است.

    يعنی اين مکتب هيچ عيب و نقص و نکته منفی ديگری ندارد، هان؟ عجب..!

    پ.ن.) به آقای مصطفی در نظر شماره ۱:

    کجای مقاله اشاره شده که اين متن برای مخاطب "ايرانی" است؟ تا آن جا که خود متن بيان می‌کند، هر فارسی‌زبانی می‌تواند خواننده (يا به قول شما مخاطب) اين متن باشد.

  • 32. نوشته شده در ساعت 8:04 روز 2013-05-19 ,یوناتان :

    بنظر من بهترین نوع اخویت در فراماسونری وجود داره که میتونه مبنایی باشه برای از بین بردن تمامی اختلافات طبقاتی و نژادی و مذهبی. البته بحث در این مورد بسیار است زیرا که بعضی از دیانات همانند اسلام جای صلحی برای مومنین به دیکر ادیان باقی نمیگذارند. ولی بنظر من فراماسونری به جز مشکل با کلیسای مقدس کاتولیک هیچ اشکال دیگه ای نداره بلکه میتونه به صلح جهانی کمک شایانی بکنه. این مقاله بنظرم ناقص بود. زیرا که به بسیاری از نتایج سودمند ماسون ها برای جهان اشاره ای نکرد. بعنوان مثال یکی از ارکان تشکیل دهنده صلیب سرخ جهانی ماسون ها بودند و یا ایجاد مدارس و موسسات خیریه بزرگ در امریکا. بنظر من در تاریخچه فراماسونی در این مقاله بسیار اجحاف شد و نکات بزرگی رو نادیده انگاشت. با تشکر

  • 33. نوشته شده در ساعت 9:44 روز 2013-05-19 ,آرمان :

    من خودم به شخصه اطلاع چندانی در مورد اصول فراماسونری ندارم، مطالب زیادی خوندم ولی نمیشه بر اساس اونا قضاوت کرد، چون همه اونا بر اساس برداشتهای شخصی تفکرات و خواسته های افراد مذهبی هست که میخوان اون رو دشمن دین و مذهب و پیرو شیطان پرستی نشان داد. که متاسفانه در این دنیایی که که همه درگیر دین و مذهب های ساختگی و تفکرات افراطی هستند و خوبی و بدی هر چیز و هر کار رو بر اساس دین و مذهب چه درست و چه غلط میسنجند و به خود نفس کار توجه ندارند. همین حالا با این همه پیشرت و گسترش علم و فناوری و امکانات تحقیق و تفحس باز هنوز میبینیم که آدمها تو ادیان 1400 سال پیش گیر کردند و تفکرات افراطیشون رو تحت عنوان دین و مذهب پیاده میکنن. همین تفکرات افراطی رو میشه تو خوردن دل و جگر یه آدم دیگه فقط به جرم اینکه شیعه است تو سوریه یا اجرای احکام مثلا شریعت در افغانستان توسط طالبان، اسلامگرایان نیجریه یا فرقه گرایان عراق و افراطی گری های مذهبی در میانمار چه مسلمان و چه بودائی دید و هیچ کدوم از بلند پای مذهبی حتی برای یکبار هم که شده نمیان این کشتار و جنایات رو محکوم کنند، چرا؟ چون همه اونا به اسم دین و مذهب و شریعت پیش میرن، در صورتی که خدا به انسان عقل و شعور داده و به واسطه این عقل و شعوره که انسان رو خلیفه خودش روی زمین قرار داده.حالا ما متاسفانه هر ظلم و ستمی که دلمون میخواد میکنیم و میندازیم گردن خدا.
    منظور من از این حرفا اینه که حالا هی بخواین بگین فراماسونری خوب یا بد. تا وقتی اطلاعاتمون نصفه نیمه است و دید افراطی و مذهبی داره نمیشه راجع بهش حرف زد. حالا هر بیاین بگین فراماسونری مبلغ شیطان پرستی و این حرفا، اما تا وقتی عقل، منطق، وجدان، احترام به همنوع، رعایت حقوق دیگران وجود نداشته باشه حتی اگر ذاهد و عابد و ... باشه جائی در پیشگاه الهی برای انسان وجود نداره اگر اینها وجود داشته باشه یه لائیک بی دین و مذهب هم میتونه در پیشگاه الهی به ارج و قرب برسه.

  • 34. نوشته شده در ساعت 10:09 روز 2013-05-19 , Sirous :

    سازمانهای ماسونری دیگری هست که محدودیت دینی برای پذیرش اعضأ ندارد.

  • 35. نوشته شده در ساعت 10:22 روز 2013-05-19 ,farhad :

    مقاله جالبی بود...اگر فرض براین بگیریم که هیچ جنگی یا انقلابی در جهان رخ
    نمیده مگر با برنامه ریزیه فراماسونها باز هم میشه نتیجه گرفت انسانهای با فکری
    هستند که توانایی این کارو دارن سالهاست راجبه فراماسونها مطالعه میکنم ونظر
    شخصیم اینه که انسانهای متفکری هستند وقابل احترام.

  • 36. نوشته شده در ساعت 10:24 روز 2013-05-19 ,hamed :

    بی بی سی بهترین تعریف و صادقانه ترین تعریف رو از فراماسونری کرد -بدون توهم توطئه و بزرگ نمایی و کوچک نمایی
    اولین ان جی او یا موسسه مردم نهاد فراماسونری بوده و همیشه حاکمین از اتحاد مردمی ترس داشتند و سرکوب میکردند

  • 37. نوشته شده در ساعت 13:27 روز 2013-05-19 ,مصطفی :

    نکته‌ی جالبی است.
    من در نظرم (نظر اول) هیچ انتقادی را از جانب دین و مذهب وارد نکردم. اعتراض من به متن ضعیفی بود که بدون پرداختن به چیستی فراماسونری، یک سری اطلاعات پراکنده را به مخاطب می‌دهد.
    و در پاسخ، دوستانی، بحث مذهب را پیش کشیدند. فکر می‌کنم این دوستان لازم است کمی بی‌غرض‌تر در فضای مجازی اظهار نظر کنند.

    در ضمن از اینکه مخاطبان این مطلب را ایرانیان بیان کردم از این جهت بود که فکر می‌کنم بیش از عزیزان افغان و تاجیک، ایرانیان نسبت به مفهوم فراماسونری موضع داشته باشند.

    این مطلب، یک متن از هم گسیخته است که مجموعه‌ای از داده‌های مرتبط با فراماسونری را گرد هم آورده است و زیان بیان آن نیز، نه زبان علمی و آکادمیک، که بیش‌تر به یک متن تبلیغاتی شبیه است. گاهی حتی تا حد مانیفست پیش می‌رود. مثل این جمله: "هر مرد بالغ نیکنامی فارغ از نژاد، دین و زبان می تواند به عضویت فراماسونری در آید مشروط به این که دلمشغول ارزش های اخلاقی جهانشمول باشد". این جمله می‌توانست نقل قولی باشد از یکی از منابع معتبر فراماسونرها. ولی این‌گونه نیست.

    امیدوارم در برنامه‌ی دیدبان، این نظرات مطرح شوند ببینیم چرا این مطلب

  • 38. نوشته شده در ساعت 15:37 روز 2013-05-19 ,صهبا الستی :

    لژهای ماسونی در برخی رسوایی ها، از جمله ورشکستگی بانک واتیکان در اواخر دهه هفتاد میلادی، نقش داشته اند ولی بیشتر اتهاماتی که در ایران علیه آنها ایراد شده بی پایه و اساس و صرفا ناشی از رواج توطئه پنداری و فقدان خود-انتقادی است که باعث می شود بسیاری از ایرانیان در هر رویداد ناخوشایندی دست "دشمن" را در کار ببینند و "دیگران" را مقصر مشکلات خود قلمداد کنند. بسیاری از قضات و افسران پلیس بریتانیایی در لژهای ماسونی عضویت دارند ولی تحقیقات مستقل و شفاف مجلس عوام بریتانیا که حدود یک دهه (1999-2009) به طول انجامید قضات و افسران ماسون را از هر اتهامی مبرا ساخت. بسیاری از پیشگامان دموکراسی همچون جورج واشنگتن، بنجامین فرنکلین و اندرو جکسن فراماسون بوده اند و در بنای جوامع مدرن نقش مهمی داشته اند (لطفا نگاه کنید به کتاب "فراماسون های آمریکایی: سه قرن اجتماع سازی" اثر مارک تابرت، انتشارات دانشگاه نیویورک، چاپ سال 2005). امروزه هزاران موسسه خیریه (از جمله چندین بیمارستان معروف) وابسته به فراماسونری وجود دارد که به ارائه خدمات عام المنفعه می پردازند. مطالعات انتقادی مورخان و جامعه شناسان غربی نشان می دهد که فراماسونری اهریمن مخوفی نیست که در ایران وانمود شده است.

  • 39. نوشته شده در ساعت 15:38 روز 2013-05-19 ,Abolfazl :

    نویسنده مقاله که پیشتر از او مقاله های دیگری انتشار یافت (از سوی بی بی سی) انتظار میرفت که کمی بحث را تخصصی تر کرده و از اعتقادات و اصول فراموسنری بیشتر توضیح میدادند. این مقاله تنها به 3 موضوع به طور خلااصه پرداخت (1- زمان شکل گیری 2- اعتقاد به معمار اعظم 3- مخالفت سایر ادیان). در صورتی که خواننده وقتی تیتر مقاله را میخواند تصور میکند که متنی منحصر بفرد و دارای غنا پیش روی دارد. ولی وقتی هرچی متن را میخواند چیز خاصی نصیبش نمیگردد. از بی بی سی تقاضا داریم انکانی را فراهم کند تا برای هر کامنتی که خواننده ها مینویسند خود نویسندهای مقالات هم به بخشی از پرسش ها و سوالات پاسخگو باشند تا پویایی بحث حفظ شود

  • 40. نوشته شده در ساعت 15:59 روز 2013-05-19 , ذبیح :

    این مقاله آموزنده و روشنگر است. برای آنان که بیشتر میخواهند بدانند البته راه تحقیق هموار است و منابع متعدد وجود دارد. اما توطئه باوران و جزم اندیشان را هیچ مقاله و مقوله یی آن هم در بی بی سی فارسی مجاب و متقاعد نمیکند.

  • 41. نوشته شده در ساعت 16:07 روز 2013-05-19 ,متین :

    واقعا متاسفم برای افرادی که با ساده لوحی با این قضیه برخورد میکنند، فراماسونری یک سازمان بیرحم و دیکتاتوری است که قواعدش همیشه از بالا دیکته میشود و افراد در آن طبقه بندی میشوند بنا به سرپردگی و اطلاعات به طور طبقه بندی شده در اختیار آنها قرار میگیرد ، کجای همین چیزی با فرهنگ یا روشن فکر است ، فقط از افراد مشهور و روشن فکر به عنوان تبلیغ سو استفاده میکنند، طی چند سال اخیر شروع کردند به تبلیغات وسیع برای پوشاندن چهره کریه و لو رفته شان که موجی جهانی بر عیه آنها به راه انداخته است ، تمام حرکتهای آزادیخواهانه در غرب بر اینها متمرکز شده اشت ،آنوقت بی بی سی میاد براشون به طور یکجانبه تبلیغ میکنه ! تمام کتابفروشیهای بزرگ یک قفسه بزرگ اضافه کردن فقط برای کتابهای فراماسونری در جهت پاک کردن چهره اینها. بسیاری از فیلم ها و رومانها نمونش داوینچی کد همه و همه فقط برای توجیه حضور یک همچین شبکه مخوفی در جوامع انسانی هستند ،
    در مورد معمار بزرگ هم شک نکنید که منظورشون شیطان است.

    برای همین هم این تناقض اعتقاد به معمار اعظم و روش سکولار و در بسیاری موارد ضد دینی آنها با هم جور در مآید. چون این معمار از نظر آنها، شیطان است .
    بزرگترین مافیای بشری همین شبکه فراماسونهاست ، که در موارد اقتصادی و فرهنگی هم با هم همکاری میکنند، شاخه اسلامی اینا هم همین اخوان المسلمین که تمام اتقلابهای عربی رو دزدیدند ، القاعده و حجتیه(ورژن شیعی) هستند .

  • 42. نوشته شده در ساعت 17:22 روز 2013-05-19 ,مهدی- میامی :

    تیتر این مقاله ایراد دارد.
    این مقاله از باب Epistemology (چیستی شناسی) به مقوله فراماسونری نگاه نمی کند و بیشتر حکم مرور تاریخچه و ارائه تبلیغ دارد.
    به نظر هدف گمراهی خواننده است.

  • 43. نوشته شده در ساعت 19:25 روز 2013-05-19 ,احسان :

    "نظرات شما غلط است. در توهم توطئه من، ماسون‌ها همان آمریکایی‌ها هستند و اصولاً هرچه غیر از اعتقادات من باشد، برای اینکه هم خبیث و هم مرموزش کنم، برچسب ماسون به آن میزنم؛ البته قبل از آن ماسون را با شیطان و یهودیت هم پیوند داده ام تا خبیث تر شود. ولی خب، در واقع اصلاً ایده‌ای ندارم ماسون چیست، به غیر از همان توهماتی که یک نفر دیگر دقیقاً به همان دلایلی که برای من صادق است به ذهن ناقصش خطور کرده و وارد مغز من کرده."

  • 44. نوشته شده در ساعت 22:05 روز 2013-05-19 ,عرفان ثابتی :

    از توجه خوانندگان عزیز سپاسگزارم. بی گمان در مقاله ای هزار کلمه ای نمی توان حق مطلب را ادا کرد. با این وجود، به حکم "ما لایدرک کله، لا یترک کله" می توان امیدوار بود که این یادداشت مختصر فتح بابی باشد بر گفتگویی سنجیده و عاری از حب و بغض درباره یکی از پدیده هایی که به علت رواج توطئه باوری در ایران بد فهمیده شده و ناشناخته مانده است. به جرات می توان گفت در میان انبوه آثار فارسی زبانی که درباره فراماسونری منتشر شده حتی یک کتاب را نمی توان یافت که با موازین پژوهش آکادمیک همخوان باشد. بر عکس، در سی سال گذشته کتب و مقالات آکادمیک متعددی درباره فراماسونری در غرب انتشار یافته که تصویری کاملا متفاوت از برداشت رایج در ایران و بسیاری از کشورهای اسلامی ارائه می کند.در نگارش این مقاله از منابع زیر بهره بردم. امیدوارم خوانندگان عزیزِ جویای حقیقت به برخی از آنها رجوع کنند:

    درآمدی بر فراماسونری(مارک کولتکو-ریورا، انتشارات پنگوئن، 2011)

    فراماسون های آمریکایی: سه قرن اجتماع سازی ( مارک تابرت، انتشارات دانشگاه نیویورک، 2005)

    فراماسونری: شعایر، نمادها و تاریخ انجمن سرّی (مارک استویش، انتشارات لولین، 2007)

    فراماسونری برای مبتدیان (کریستوفر هوداپ، انتشارات جان وایلی و پسران، 2013)

    این امر به معنای بی عیب و نقص بودن فراماسونری نیست. همان طور که در مقاله به طور گذرا اشاره شد ورود مولفه هایی از آیین "شهسواری" به فراماسونری جنبه های مردسالارانه آن را تقویت کرد و هر چند از قرن هجدهم به این سو لژهایی تاسیس شده که به زنان هم اجازه عضویت می دهد ولی تعداد این لژها بسیار کمتر از لژهای مردانه است. شاید بتوان گفت مردسالاری مهم ترین نقص فراماسونری ست و پژوهشگران فمینیست هم انتقاداتی بجا به آن داشته اند. بعضی از ماسون ها نیز در رسوایی های مالی و سیاسی درگیر بوده اند ولی چنین مواردی اندک بوده. همان طور که یکی از خوانندگان عزیز اشاره کردند "تحقیقات مستقل و شفاف مجلس عوام بریتانیا که حدود یک دهه (1999-2009) به طول انجامید قضات و افسران ماسون را از هر اتهامی مبرا ساخت". مورمون ها، اسماعیلیان و ماسون ها بسیاری از شعایر خود را در خفا انجام می دهند و به همین علت شایعات و اتهامات بی اساس فراوانی درباره آنها بر سر زبان ها بوده ولی پیروان این سه آیین در کشورهای توسعه یافته از حقوق شهروندی کامل برخوردارند زیرا هیچ یک از این اتهامات محکمه پسند نبوده است. امام اول شیعیان می گوید: الناس اعدا ما جهلوا (مردم دشمن امری هستند که نمی شناسند). تا از دام تقلید رها نگردیم و به دامان تحقیق نیاویزیم راهی به رهایی نداریم. با مهر و سپاس فراوان


  • 45. نوشته شده در ساعت 9:15 روز 2013-05-20 ,حسین :

    خب به سلامتی یه دین جدید داره پایه ریزی میشه تا 2000 سال مردم با هاش سرگرم باشنو بعدا بگن خرافات بوده.

  • 46. نوشته شده در ساعت 20:01 روز 2013-05-20 ,شبنم :

    مقاله خوب و جالبی بود. با سپاس

  • 47. نوشته شده در ساعت 2:34 روز 2013-05-21 ,شادی :

    بسیار عالی بود. سال ها پیش فیلمی دیدم که من رو نسبت به فراماسونر ها کنجکاو کرد. اسمشون برام ترسناک بود التبه (گویا برای عزیزان کیهان هم وحشتناکه) کتابی بهم معرفی شد که خوندم و چیزهایی فهمیدم. یعنی متوجه شدم ماجرا زیر زمینی و ترسناک نیست. این مقاله خیلی مفید و مختصر همه ی اون نکاتی رو که من دنبالش بودم شامل می شد. ممنونم از نویسنده ی عزیز و امیدوارم از این دست مقاله ها بیشتر بخونم این جا.

  • 48. نوشته شده در ساعت 12:42 روز 2013-05-26 ,امین :

    آقای ثابتی شما بگونه ای میگویید مهمترین نقص فراماسونی مردم سالاری است که گویا چیز خیلی مهمی نیست ، مثل آن است که بگویید مهمترین نقص جمهوری اسلامی مردم سالاری است ، عزیز من اصلا ذات و ساختار فراماسونی و جمهوری اسلامی با مردم سالاری تضاد دارد ، به معنای آنکه اگر ما به دموکراسی واقعی برسیم هر دوی اینها نمیتوانند وجود داشته باشند.

    حال باید پرسید پس چگونه است که کشورهای غربی که بسیاری از سیاستمدارانشان فراماسون هستند به دموکراسی رسیدند ؟ باید خدمتتان عرض کنم که دموکراسی غربی بزرگترین کلاه بردای 200 ساله اخیر در جهان است . بسیاری از جنبش های روشنفکرانه و انقلابی حال حاضر اروپا و آمریکا بر مبنای زیر سوال بردن این دموکراسی قلابی فراماسونی است ، که نمونه کاریکاتوری آن هم در جمهوری اسلامی وجود دارد. حزبهای سیاسی و رسانه ها در غرب نقش همان شورای نگهبان جمهوری اسلامی را به خوبی بازی می کنند تا منافع بانکدارن و سرمایه دارن بزرگ که اتفاقا عضو فراماسونها هم هستند ! را تامین بکنند. پس نگاه منفی به فراماسونری نه تنها در ایران بلکه در تمام جهان وجود دارد.

    شما از نوشتارتان به عنوان یک متن علمی آکادمیک نام میبرید ، ولی باید گفت که متاسفانه به هیچ وجه علمی و بی طرفانه نیست ، زیرا کلا نگاه مبنی بر توطئه آمیز بودن فراماسونری را حذف کرده اید ، یک متن بی طرفانه تمام جوانب را به طور عادلانه بررسی میکند. از نظر من کسی که توطئه را به کلی نفی میکند همانند گوسفندی است که میگوید گرگ وجود خارجی ندارد و توهم است . توطئه و برنامه ریزی برای اهداف سودجویانه و قدرت طلبانه جزی جدایی ناپذیر از انسان و جوامع انسانی بوده و خواهد بود، و باید توجه کرد که یک توطئه بسیار کوچک می تواند تاثیر بسیار بزرگی در جامعه بگذارد ، لازم نیست که همه چیز و همه کس را توطئه گر ببینیم !

    شما گفته اید در سی سال گذشته کتب و مقالات آکادمیک متعددی درباره فراماسونری در غرب انتشار یافته و باید گفت که به خصوص در سالهای اخیر این خود فراماسونها و یا اجیر شدگانشان هستند که سیلی از مطالب گمراه کننده را درباره خود به راه انداخته اند.

  • 49. نوشته شده در ساعت 16:24 روز 2013-05-31 ,sahar :

    خب پیداست که اقای نویسنده ریگی به کفش داره.هر انسان عاقلی میفهمه ماسون ها و عقایدشون همگی ضد خدا و اسلام هستن.اما همشون اینو باید بدونن که هیچ قدرتی بالاتر از قدرت خدا نیست....

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.