سیستانی، عراق، ایران و ایالات متحده
تصویری که رسانههای آمریکایی از آیت الله علی سیستانی عرضه کردهاند یک رهبر مذهبی محافظه کار و محتاط است که بدون دخالت مستقیم در سیاست به بهبود امنیت و آرامش در عراق یاری میرساند و در بزنگاههای تاریخی مثل انتخابات و تشکیل دولت نقش مثبتی ایفا کرده است.
او همچنین به صورت مانعی برای نفوذ مذهبی روحانیون قم در عراق مطرح میشود. یک نمونه را وال استریت ژورنال از اسناد ویکیلیکس نقل میکند: "یکی از دیپلماتهای آمریکایی پس از دیدار با سیستانی در نجف میگوید که این روحانی به وی گفته شخصا ثبت نام طلاب ایرانی در حوزه نجف را برای پیش گیری از نفوذ سپاه پاسداران ممنوع کرده است." (۲۹ نوامبر ۲۰۱۰)
اما تصویری که رسانههای جمهوری اسلامی از وی ارائه میکنند کاملا متفاوت است. در رسانههای جمهوری اسلامی معمولا گزارش دیدارهای مقامات جمهوری اسلامی با وی عرضه میشود و وی در همه این دیدارها فردی باورمند به ولایت فقیه، جمهوری اسلامی و رهبری آن معرفی میشود:
- "حکم کسی [که] ولایت شرعی دارد، در امور عامّه [که] نظام جامعه و معاش مردم بر آن مبتنی است بر همه نافذ است حتی بر مجتهدین دیگر، مگر اینکه علم به خطا بودن آن یا مخالفتش با آنچه از کتاب و سنت قطعاً ثابت شده داشته باشد." (سه پاسخ محکم آیت الله العظمی سیستانی پیرامون ولایت فقیه، تابناک، ۹ مرداد ۱۳۸۹)؛
- "مطیع رهبری باشید. مطیع رهبری باشید. مطیع رهبری باشید... نظام جمهوری اسلامی نه تنها متعلق به ایران بلکه متعلق به همه شیعیان جهان و کانون امید تمامی مسلمین عالم است." ( سیستانی در دیدار با هاشمی رفسنجانی، انصار نیوز، ۲۹ فروردین ۱۳۸۸)؛
- "امروز سربلندی و عزت اسلام در گرو عزت جمهوری اسلامی ایران است و عزت و سربلندی جمهوری اسلامی ایران نیز در گرو سربلندی و موفقیت آیتالله خامنهای میباشد." (در دیدار با برخی از اعضای مجلس شورای اسلامی، مرکز اسناد انقلاب اسلامی به نقل از جوان آنلاین، ۱۱ اردیبهشت ۱۳۸۹)؛
- "کسانی که میخواهند برای اسلام و مسلمین خدمت کنند «باید همه همتشان را در حول محور ولایت صرف کنند» و این جمله را دوبار تکرار کردند... نکتهای که تا به حال رسانهای نکردهام این است که زمانی که صحبت از مقام معظم رهبری شد، ایشان با احترام و تکریم لفظ «آقا» را به کار گرفتند لذا زمانی که یک مرجع تقلید، مقام معظم رهبری را همچون سایر ارادتمندان «آقا» با تکریم و احترام ویژه خطاب میکنند، معنای ویژهای دارد." (محمد نبی حبیبی، دبیر کل حزب مؤتلفه اسلامی، کیهان، ۱۲ دی ۱۳۸۹)
- "آیت الله سیستانی ضمن ابراز محبت و ارادت نسبت به مقام معظم رهبری و جمهوری اسلامی ایران فرمودند که جمهوری اسلامی ایران راه درست را پیدا کرده و در این مسیر در حال پیشرفت است." (علیرضا مرندی، عضو مجلس شورای اسلامی، کیهان، ۱۸ فروردین ۱۳۹۰)
- "نسبت به ایران و قضایای کشور ایراداتی دارم، اما نگران آن هستم که با بیان این ایرادات، نظام جمهوری اسلامی تضعیف شود." (در دیدار با مرتضی اشرفی شاهرودی، مرکز خبر حوزه، ۱۱ مرداد ۱۳۹۰)
از محتوای برخی از دیدارهای مقامات ایرانی با آیت الله سیستانی نیز هیچ مطلبی منتشر نشده است (مثل دیدار علی لاریجانی با وی، واحد مرکزی خبر، ۵ فروردین ۱۳۸۸؛ یا دیدار قالیباف با وی، خبرگزاری مهر، ۸ اسفند ۱۳۸۶)؛
آیت الله سیستانی کدام یک از اینهاست: همپیمان آمریکاییها، تابع ولی فقیه جمهوری اسلامی در عراق، یک عراقی ملت گرا، هر سه اینها یا هیچ کدام از اینها؟ سیستانی در یک دهه گذشته در صحنه سیاسی عراق و نیز در سطح منطقه و روابط خارجی عراق چگونه عمل کرده است؟ آیا میتوان وی را یک مرجع دینی غیر سیاسی شمرد؟
سیستانی و ایالات متحده
در شرایطی که روحانیون شیعه قدرت قاهره را در دست نداشته باشند و رویای تاسیس حکومت دینی را نیز در سر نپرورانند (به دلیل فقدان زمینه اجتماعی یا عدم باور به این امر) کم و بیش باید منتظر رفتاری مثل رفتار آیت الله سیستانی در عراقِ پس از اشغال بود. وی حتی اگر با اشغال این کشور توسط آمریکاییها مخالف باشد (هیچ شاهدی برای تایید آن وجود ندارد) به سه دلیل هرگز با این اشغال علنا مخالفت نکرده است:
۱) خدمت آمریکاییها به عراق برای سقوط صدام حسین و حزب بعث وی،
۲) همکاری اکثر احزاب شیعه عراق با آمریکاییها که با اشغال آمریکا بر سر کار آمدهاند و محکومیت اشغال را نمی پذیرند، و
۳) بی تدبیری سیاسی در این محکومیت به دلیل قدرت قاهره ارتش اشغالگر.
روحانیون شیعه هیچگاه در شرایط مقهوریت دست به اقدامات انقلابی نمی زنند. آیت الله خمینی نیز تا زمانی که احساس نکرد جنبش مردمی نظام شاهنشاهی را از پای در میآورد به نفی سلطنت نپرداخت. او پیش از سال ۱۳۵۷ خواهان سلطنت شاهان پهلوی بود و نه حکومت آنها و سخنی از براندازی نمی گفت.
از همین جهت آقای سیستانی سیاست تحمل اشغال تا زمان خروج آمریکاییها از عراق، همکاری با دولت امروز عراق و عدم دخالت در امور جزئی را پیشه کرده است تا هم کشور عراق از این گردنه دشوار بگذرد و هم نهادهای مذهبی در این شرایط محفوظ بمانند. هرگونه مخالفت روحانیون عراقی با اشغال به معنی خودکشی سیاسی آنان بود، کاری که دستگاههای روحانیت به دلیل ماهیت محافظه کار خود نمی کنند و علی رغم شعارهای حاکمان ایران هرگز نکردهاند.
سیستانی و جمهوری اسلامی
سیستانی در سالهای پس از صدام به قدرت تخریبی جمهوری اسلامی در عراق و ظرفیت بالای انتقام گیری آیت الله خامنهای واقف بوده است و از همین جهت هیچ تلاشی برای مقابله با سیاستهای مداخله جویانه حکومت ولایت فقیه در عراق انجام نداده است.
وی در دیدار با مقامات ایرانی به احوال پرسی و گفتن عبارات کلی یا دعا برای جمهوری اسلامی و روحانیت و رهبری پرداخته تا آسیبی از جانب ماموران اطلاعاتی و سپاهی ایران در عراق به وی وارد نشود. به عنوان نمونه او به یکی از مقامات حوزوی میگوید: "من شخصاً در نمازهای صبحگاهی برای سلامتی مقام معظم رهبری و پایداری نظام جمهوری اسلامی دعا میکنم، قدر این نعمت الهی را بدانید و از این فرصت ایجاد شده در کشور برای افزایش معنویت بیشتر استفاده نمایید." (نقل از سیدعلیرضا تکیهای رئیس ستاد اعتکاف استان قم، مرکز خبر حوزه ، ۲۵ خرداد ۱۳۹۰) هرگونه انتقاد از نقش مخرب جمهوری اسلامی در عراق بازی با آتش است که آقای سیستانی از آن پرهیز دارد.
او در حالی که در ملاقات با مقامات ایرانی با تکریم از آقای خامنهای یاد میکند اما در مواردی نیز وی را به عنوان "سلطان" معرفی کرده است. نماینده او در پاسخ به پرسش مربوط به یارانهها میگوید: "نظر آیتالله العظمی سیستانی درباره این مبالغی که به حساب افراد واریز میشود این است که اینها جزء جوایز سلطان هست و تا زمانی که دریافت نکردید، خمس ندارد؛ چنانچه دریافت و برداشت کردید، به حساب دیگر ریختید یا اینکه برداشت کردید و به جیب خودتان گذاشتید یا جای دیگر گذاشتید؛ چنانچه سال بر آن گذشت، بله آن وقت است که خمس دارد، اما سال نگذشته باشد این مشکلی ندارد و شما میتوانید در آن تصرف کنید و اگر در حساب مانده باشد به عنوان جوایز سلطان هست و خمس ندارد." (تابناک، ۱۴ دی ۱۳۸۹)
آقای سیستانی همواره به مقامات آمریکایی اطمینان داده است که نهادهای مذهبی تحت نظارت خویش را در اختیار نیروهای سپاهی و اطلاعاتی ایران قرار نخواهد داد تا تحت فشار آمریکاییها قرار نگیرد. از همین جهت هم ولایت فقیه و هم آمریکاییها شرایط دشوار وی را درک کرده و بی طرفی وی را در تنازعات چند طرفه ارج مینهند.
آقای سیستانی با همین سیاست کجدار و مریز توانسته نهادهای تحت نظر خویش را در مرکز قدرت ولایت فقیه یعنی قم بسط دهد و بدون مزاحمت ولی فقیه به طلاب شهریه بپردازد. در دو دهه گذشته چندین مجتمع مسکونی توسط نمایندگان وی در قم ساخته شدهاند (نگاه کنید به پایگاه اینترنتی وی) و وی نفوذ قابل توجهی در قم یافته است بدون آن که ماموران ولی فقیه توانایی وی را از این حیث محدود کنند، اما نمایندگان سیستانی نیز در نقل و انتقال پول ولی فقیه به سراسر عالم با آقای خامنهای در مواردی همکاری داشتهاند (از مجرای نمایندگان مشترک).
سیستانی و عراق
آیت الله خمینی به خوبی میدانست که میتواند با تمسک به سیاست شیعی گری صفویان و نیز با اتکا به دولت مرکزی بر آمده از عصر رضا شاه، ادیان و مذاهب اقلیت را سرکوب کند و یک حکومت استبدادی دینی را در کشور مستقر سازد. از همین جهت وی هیچگاه در مقام مذاکره با مخالفان خود قرار نگرفت و از در مصالحه با هیچ گروهی بر نیامد.
اما آیت الله سیستانی میداند که سنیان عراق پس از چندین دهه حکومت در عراق، در موضعی ضعیف مثل سنیان ایرانی نیستند و کردها را نمی توان در سیاست عراق نادیده گرفت. از همین جهت وی هیچگاه تلاشی برای تشکیل یک دولت شیعه با اتکا بر اکثریت شیعه در عراق نکرد و تنها به حدی از ملاحظه شرع در نظام حقوقی عراق (در حد قانون اساسی مشروطیت ایران) تن در داد.
آقای سیستانی به تعبیر دقیق کلمه، در حوزه سیاست داخلی همانند سیاست خارجی سیاستمداری واقعگراست، به این معنی که قدرت عریان و قاهره نیروهای درگیر (ایالات متحده، عربستان سعودی، ایران و گروهها و احزاب عراقی) را به رسمیت شناخته و تلاش میکند در میان این قوا از قدرت اجتماعی مرجعیت حفاظت کند. او به دنبال نوعی توازن قواست که در آن به عنوان یکی از بازیگران سیاسی و نه تنها بازیگر، به رسمیت شناخته شود. به این دلیل، سیستانی نه همپیمان ایالات متحده است و نه نماینده ولی فقیه در عراق بلکه یک بازیگر مستقل در عراق است که نیروهای سیاسی و اجتماعی در آن در حال تحکیم قدرت خود هستند. او معمولا در بحرانهای سیاسی و امنیتی مثل بحران ناشی از تلاش نوری مالکی (نخست وزیر) برای دستگیری طارق هاشمی (معاون رئیس جمهوری) یا بمب گذاریهای گسترده (مثل ۱۶ بمبی که در اول دیماه ۱۳۹۰ در بغداد منفجر شد) سکوت میکند تا آنها دامن وی را نگیرند.
سیستانی و گروههای شیعه عراقی
آقای سیستانی از آغاز اشغال عراق توسط ایالات متحده بر فراز منازعات میان گروههای شیعه عراقی (حزب الدعوه، مجلس اعلا و سپاه مهدی) ایستاد. آن دسته از روحانیون قدرتمندی که سیاست جانبدارانه و نفوذی داشتند (مثل مجید خویی، فرزند آیت الله خویی، مرجع تقلید یا محمد باقر حکیم، رئیس مجلس اعلای اسلامی عراق) به سرعت با ترور و بمب گذاری حذف شدند. دسته دیگر مثل مقتدی صدر به صورت عوامل جمهوری اسلامی عمل کرده و در نهایت به درصدی از کرسیهای مجلس قناعت کردند. اما آیت الله سیستانی با درک موقعیت یک مرجع مذهبی بر فراز تنازعات سیاسی ایستاد و از یک برنامه حداقلی که عموم گروهها با آن توافق داشتند حمایت کرد.
*مجید محمدی، جامعه شناس ایرانی ساکن آمریکا است
اظهار نظرهااظهار نظر کنید
دخالت آقای سيستانی به عنوان آخوند آن هم از نوع مجتهد و مرجع اعلايش در امور سياسی اصلا جايز نيست و مهم نيست دخالتش به نفع مردم يا به ضرر آنها باشد چه نماينده سياسي آنها نيست. به قول مرحوم بختيار آخوندها هم البته حق دخالت در امور سياسی دارند به شرط آنکه اول ردا و عمامه را به کناری نهند و کفش و کلاه بپوشند.
در مورد این نظر شکایت کنید
با آنکه به محافظهکاری آقای سیستانی مطمئن هستم ولی به احتمال خیلی زیاد بخش عظیمی از نقل قولهای آقای سیستانی توسط افراد حکومت جمهوری اسلامی دروغ ویا تحریف شده است، به توضیح آقای سیستانی در سایت رسمیشان دقت کنید:
http://www.sistani.org/index.php?p=324615&id=4
اگر آقای سیستانی مطلبی را در ارتباط با نظام استبدادی حاکم بر ایران شایسته بداند حتما به صورت بیانیه یا فتوا در سایت رسمیشان منتشر خواهند کرد!
در مورد این نظر شکایت کنید
بعضیا قیاس بر نفس می کنند و فکر می کنند چون خودشون می ترسند آقای سیستانی هم می ترسد ایشان هر جا وظیفه ای احساس کنند اقدام می کنند و همه کشور ها مشکلاتی دارند و هیچ وقت ایران ادعای بدون مشکل بودن نکرده و اگر مشکلی هم باشه بین خودمون حلش میکنیم و اجازه دخالت به بیگانگان
نمی دهیم
در مورد این نظر شکایت کنید
اگر اینها نقل قول های واقعی از ایشان باشد باید در مرجعیت ایشان شک کرد.
مطمئنا توهم و دروغ پردازی کیهان گونه قابل استناد برای هیچ عقل سلیمی نخواهد بود.
در مورد این نظر شکایت کنید
سلام وسپاس
درمقاله فوق که بیانگرتحقیق نگارنده واطلاع ایشان ازوضعیت اجتماعی ایران ونظام حاکم ، عراق وشاکله اجتماعی ومذهبی واداری آن وهمچنین ازجایگاه مرجعیت شیعی و تفکیک مرجعیت اصیل وسنتی باحکومتی وسیاسی آن است ؛احترامانکاتی به عرض میرسد.
درابتدابه جای بکاربردن شخصیت محافظه کارومحتاط درموردآیه الله سیستانی بهتراست عبارت شخصیتی که وجه عقلائی ایشان بروجه احساسی ویاسیاسی ایشان می چربد را بکارببریم که ازدست پرورده مکتب آیه الله خوئی (رضوان الله)جزاین انتظاری نیست ولازم به ذکراست که مقصودازسیاسی هماناتعالیم مکتب تشیع وراهکارهائی است که ازائمه معصومین جهت اداره مکتب ومذهب (ونه نظام)تشیع است.
امادرباره نفوذ(تحصیل)طلاب ایرانی درحوزه نجف ؛ ایشان ازهمان ابتدای سقوط دیکتاتورعراق ،نگرانی خویش راباورودطلبه های جوان ایرانی وبدآموزی های ایشان به طلبه های نجف از جهات تجمل گرائی ونوع تفکر(دین سیاسی وسیاست دینی)وبی محتوائی تفکروآموزه های این قشرازطلبه هاودانش آموختان حوزه های علمیه وبعضاتفکرات التقاطی ومنحط ایشان نسبت به نگرش به دین وحوزه وهمه وهمه که بعضازائیده همان تفکرات مدیریت حوزه های علمیه وامثال ایشان است، بودندکه باگذشت سالهای اخیرومشاهده تغییرات شگرف درحوزه علمیه نجف ،به حق بودن نگرانی ایشان راشاهدبوده وهستیم.
دربخش مربوط به آنچه دررسانه های ایران به نقل ازایشان درتائیدبعضی نظرات فقهی ونوع مدیریت حکومتی وامثالهم آمده رابهتراست درشرایط فعلی بگذاریم وبگذریم ودرمجالی دیگربه آن پرداخته شود که جای سخن بسیاراست وفقط به این نکته بسنده شودکه ایشان درشرایط بسیارپیچیده فعلی درمنطقه ،برمرکب درایت سواروبه آنچه درمذهب ومکتب بدان توصیه شده عمل مینمایند.
آیه الله سیستانی نه همپیمان ونه تابع ونه تحت تاثیرالقائات ملیتی(درمقام مرجع دینی)ونه مرجع سیاسی ونه سیاستمدارمرجع است که انسانی است که سیاست رامرکب مذهب نموده است.
ایشان حتی خویش رامرکب مذهب نمودونه مذهب را....
صحت وسقم آنچه دیگران(مانندشخصیتهای دینی وسیاسی ایران)ازایشان نقل نموده اندنیز تاحدامکان طی روزهای آینده معلوم خواهدشد.
درزمینه ارتباط ونگرش ایشان باهمه گروههای سیاسی ، مذهبی ،نژادی و...لازم به ذکراست طی سالهای گذشته درب منزل ایشان برروی دوست ودشمن گشوده (تاجائیکه از مذهب خرج نگردد) ایشان ازخویش برای تثبیت شرایط طبیعی درعراق ومنطقه ، بیش ازحدتصور مایه گذاشته ومیگذارد.
من باب مثال دردیداری که سال گذشته(یاپیش ازآن)سعدالحریری (نخست وزیرپیشین لبنان )باایشان داشت ، توصیه وپیام ملک عبدالله پادشاه عربستان درمورداهل سنت عراق راخدمت ایشان تقدیم نمود.
آیه الله سیستانی به عنوان بزرگتر نه تنهاازجهت فقهی ومذهبی وسنی که ازجمیع جهات چنان عمل نمودکه حتی بزرگان وعقلای دیگرمذاهب نیزبه ایشان به دیده بزرگی مینگرند(که بزرگی ایشان بزرگی مذهب است) وجایگاه نیکوی ایشان علاوه بر حوزه های اصیل علمی ومذهبی ، دربین رهبران دینی وباتدبیر و....جایگاه منحصربه فردی است وشایدبکاربردن عباراتی همچون بازیگروهمپیمان وتابع وامثالهم ،به ایشان جفاباشد.
در مورد این نظر شکایت کنید
همانگونه که اشاره فرمودید ایت اله سیستانی٬ سیاستی واقع گرایانه و عملی را به کار گرقته٬ چرا که به خوبی شرایط و موقعیت را درک نموده اند.
اما برعکس در ایران عدم تشخیص و اشراف به شرایط اجتماعی در داخل وعدم توجه به نظام بین المللی و تغیییرات و تحولات حاصل در سیاست خارجی٬ کشور را در بحرانی ترین شرایط قرار داده اند٬ تا امکان بروز جنگی تمام عیار٬ ...
برای نجات کشور چه سیاستی می تواند کارامدباشد٬ در این دوران حساس اعمال چه نوع سیاستی را صحیح ارزیابی می فرمایید٬ در صورت امکان اگرفرصتی حاصل شد نگارش متنی هر چند به اختصار راهگشا ومفید خواهد بود.
با احترام محمد امیر ف.
در مورد این نظر شکایت کنید
از سخنان آیت الله سیستانی در رابطه با ایران و ولایت فقیه کلی منبع و شاهد وجود داشت ولی از هماهنگی ایشان با امریکا ؟ یک منبع هم وجود نداشت! عجیبه نه؟
در مورد این نظر شکایت کنید
روحانیت واقعی شیعه همین هست که هست. کفش و کلاه خود را دارد. رزق و روزی خود را دارد. در خلوت هم همین است. روضه خوان باشد یا مرجع- زیست نوع خود را دارد. طلبکار حق خورده شده چهارده معصوم است. به این سخت باور دارد. وارث انبیا است. سریع التکثیر است. خود را واقعا صاحب علم واقعی و بقیه را عوام میداند. به بهشت و جهنم سخت اعتقاد دارد و خود را بهشتی میداند. بهشت لبریز از آنچه است که ندارد. بیشتر وقتها محتلم از حوری بیدار میشود و هر چه زاهد تر بیشتر. همیشه مشمول رحمت خدا و عنایت معصومین است. خوب توجه فرمایید- همین است که هست و راز بود و نبود او همین است.
در مورد این نظر شکایت کنید
با عرض سلام! بخا طرسیاست های جمهوری اسلامی ایران شیعه های کشورهای دیگر هیچ نمی توانند ازحق که درکشورهای خود دارنددفاع کنند چون وقتی میخواهنداقدام کنند محکوم به طرفداری ازایران میشوند درحالیکه شیعه های دیگربزرگترین ضربه را ازایران میخورند مثل افغانستان٬بحرین٬عربستان٬عراق وغیره چون دست ما بسته است وحتی همین بی بی سی هم همان فکررادارد.
در مورد این نظر شکایت کنید
درباره اطلاق سلطان به اقای خامنه ای باید عرض کنم که اگر قدری آشنایی با فقه و اصطلاحات رایج آن داشتید دچار این اشتباه نمی شدید.
جوایز سلطان عنوانی در مباحث فقهی است که در آن به بررسی احکام اموالی که از جانب سلاطین و ارباب قدرت به مردم داده می شود می پردازند، لذا گوینده این کلام نیز مقصودش اطلاق سلطان به خامنه ای نبوده است، بلکه گفتاری عادی است که طبق اصطلاح رایج در فضای فقه بیان شده.
در مورد این نظر شکایت کنید