محمود دولت آبادی در بی بی سی فارسی؛ زندگی و آثار
| 2010-12-08 ,10:18
محمود دولت آبادی، خالق شاهکارهایی مثل کلیدر و جای خالی سلوچ، البته نیازمند معرفی نیست. چهره شاخص امروز ادبیات معاصر ایران، همزمان با ورودش به هفتمین دهه زندگی، برای اولین بار در مستندی در بی بی سی فارسی از خود و آثارش می گوید.
این فیلم روز پنجشنبه، ۱۸ آذرماه ساعت هشت و نیم شب به وقت تهران در برنامه تماشا پخش می شود و پس از آن هم بر روی وبسایت بی بی سی فارسی قرار می گیرد.
In order to see this content you need to have both Javascript enabled and Flash installed. Visit BBC Webwise for full instructions. If you're reading via RSS, you'll need to visit the blog to access this content.
محمود دولت آبادی بیشتر از پنجاه سال است که یک نفس و بی وقفه می نویسد. در زندگی خود مراحل مختلفی را پشت سر گذاشته و کارهای گوناگونی را تجربه کرده است، در کودکی و نوجوانی و جوانی، از کار در مزرعه تا کارگری و آرایشگری، از کفاشی و حروف چینی در چاپخانه تا بازیگری در تئاتر و سینما.
اما این جان بی قرار سرانجام قرارش را در نوشتن می یابد، همان کاری که البته بی تابش می کند تا به ژرفا برود، به اعماق جامعه ای که از آن برخاسته، تا چنان دقیق شود که بتواند تصویری دقیق و بکر از روزگارش و دودمانش رقم بزند و در جایگاهی بایستد که زمانه و مردمان به آسانی و ارزانی هدیه هر هنرمندی نمی کنند.
آنچه او با کارهایی مثل جای خالی سلوچ و کلیدر و روزگار سپری شده مردم سالخورده و ده ها داستان کوتاه و بلند کرده، دستاوردی است بزرگ و بی بدیل برای زبان و ادبیات فارسی و گنجینه ای است از آداب و رسوم و مردمانی که اکنون اندک اندک از یادها می روند.
محمود دولت آبادی در آثارش، شاید بیش و پیش از هر چیز رنج های مردمش را جاودانه کرده است در سیمای شماری از به یادماندنی ترین شخصیت های داستانی ادبیات معاصر ایران: مرگان، گل محمد، زیور، بلقیس، بابا سبحان و ....
او بی تردید، نماینده شاخص آثار رئالیستی ادبیات معاصر ایران است و آثارش البته در بیرون از مرزهای ایران و زبان فارسی هم همچون کشورش پرخواننده اند. بسیاری از آثار به او زبان های مختلف برگردانده شده اند و ایران امروز را بسیاری از دریچه نگاه او نگریسته اند.
ناگهان یک دیدار، یک فیلم
صادق صبا به من گفته بود که قرار است فیلمی در باره محمود دولت آبادی بسازد. موقع ساختن فیلم خیام، در تهران به دیدن آقای دولت آبادی رفته بود تا او هم در آن فیلم از خیام بگوید. مقداری هم فیلمبرداری کرده بود که البته بیشتر خیام خوانی و صحبت در باره خیام بود.
بعد با خبر شدم که محمود دولت آبادی به آلمان آمده است. پس از انتشار رمان کلنل به زبان آلمانی و البته قبل از انتشار کتاب به زبان فارسی و در ایران. اين کتاب ۲۵ سال پس از نوشته شدن، هنوز در انتظار مجوز است.
قرار بر این بود که صادق صبا به آلمان برود. در آخرین دقایق، اما صادق نتوانست راهی سفر شود؛ یعنی درست شب سفرش. به من تلفن کرد و از من پرسید که آیا می توانم صبح زود به سفری دو روزه بروم برای ساخت این فیلم و مصاحبه با محمود دولت آبادی؟ و خب البته که جواب من مثبت بود. هم فال و هم تماشا بود. هم ساخت فیلم بود و هم دیدار دوست؛ اگرچه در فرصتی بسیار کوتاه.
آخرین بار، چهار سال پیش بود که محمود دولت آبادی را دیده بودم در چند روزی که به لندن آمده بود با محمد علی سپانلو و جواد مجابی. و پیش از آن، در تهران می دیدمش، در روزهای بیم و امید، روزهای نشست و جلسه، روزهای از دست دادن ها.
غروب پنج شنبه ای در ماه سپتامبر در نشست داستان خوانی دولت آبادی در کلن بودم. فردایش جمعه، چند صحنه را در کلن و از جمله در یک کتابفروشی فیلمبرداری کردیم و بعد راهی دوسلدوف شدیم تا در زادگاه هاینریش هاینه، شاعر آلمانی، مصاحبه را انجام دهیم.
مصاحبه ای طولانی و مفصل انجام دادم، که فکر می کنم از معدود مصاحبه های تصویری با او باشد در باره زندگی و کارهایش. ( این مصاحبه ویدئویی به صورت کامل بر روی وبسایت فارسی بی بی سی قرار خواهد گرفت.)
فردایش، از جمع خانوادگی دولت آبادی فیلم گرفتیم. همسرش مهر آذر خانم، دخترش سارا و پسرش سیاوش و همسرش بودند به همراه دو نوه اش که در زمان فیلمبرداری من با آنها سرگرم بازی بودم. فرهاد، در ایران بود و از این جمع غایب.
حالا نسخه نیم ساعته ای از فیلم آماده پخش شده است و برای اولین بار روز پنج شنبه، ۹ دسامبر، ۱۸ آذرماه ساعت هشت و نیم شب به وقت تهران در برنامه تماشا از تلویزیون فارسی بی بی سی پخش می شود و البته گفت و گوی کامل با محمود دولت آبادی را هم از چند روز دیگر می توانید در وبسایت ما تماشا کنید.
جمشید برزگر، رئیس رادیو و وبسایت فارسی بی بی سی است
اظهار نظرهااظهار نظر کنید
از انتخاب هاي بجاي شما بي نهايت ممنونم. اميد است بي بي سي فارسي در معرفي بزرگان و نخبگان ايراني به ايرانيان بيش از پيش موفق باشد.
در مورد این نظر شکایت کنید
سپاس سپاس .......سپاس
در مورد این نظر شکایت کنید
با درود به آقا جمشید برزگر.استاد دولت ابادی دوران گذشته کلیدر را به زیبائی ترسیم کرده است گرچه همه نشانه ها به سوی زندگی دور افتاده مردم نیشابور است لیکن می توان زیبائی ادیبانه استاد را در قلمرو ادبیات گویشی خواند و لذت برد. بیش از اندازه در تنهائی خواندن کلیدر لذت بخش است . برای من که احساسم به حزب توده و شهدای ان است سختی راه را با رفتار ضد توده ائی نمی پسندم درست مانند استاد هوشنگ اسدی . خوشحالم زنده بودم و آثار این استاد را خواندم و رنج می برم به خاطر مردم شریفی را از دست دادیم و نمی توانیم از نزدیک استاد را ببینیم. در زندگی کار ما توده عوام دور بودن از واقعیت ها و گوش کردن به اراجیف دیگران می گذرد. تارزو می کنم شرایط بهتری فراهم شود تا ازادنه صدای همه وقلم همه و حرف های همه را بشنویم در نتیجه بهتر قضاوت می شویم. با یاد شهدای جنگ و پیروزی مردم سربلند ایران و موفقیت همه دانش پزوهان ایران.
در مورد این نظر شکایت کنید
بسيار سپاسگزارم و بی صبرانه انتظار انتشار نسخه ی کامل این مصاحبه را دارم.
با سپاس فراوان
در مورد این نظر شکایت کنید
صمیمانه ازتون تشکر میکنم. کاری که انجام میدید خیلی برای ما و برای ایران ما و برای نسلهای بعدی ارزشمنده . در شرایطی که در ایران هیچ ارزشی برای هنرمندان واقعی متصور نیست ، شما با این کار گنجینه هنر این سرزمین رو حفظ میکنید که به دست نسلهای بعدی هم برسه. تا کسی مثل استاد دولت آبادی رو خارج از صفحات آثارش هم ببینن و از حضور گرمش وکلام شیواش بهره ببرند.
فقط امیدوارم که به هنرمندان بیشتری بپردازید. قبل از این که از دستشون بدیم. به هرحال دستمریزاد!
در مورد این نظر شکایت کنید
دوست عزیزی که گفتند داستان کلیدر برای مردم نیشابور است.
جهت اطلاع کلیدر داستانی است واقعی که در سبزوار اتفاق افتاده و هنوز پیرمرد ها ننه گل محمد را به خاطر دارند و شعر معروف ننه گل محمد را زمزمه می کنند.
در مورد این نظر شکایت کنید
گزارش بسیار خوبی بود
پیشنهاد می کنم این قبیل مصاحبه ها رو به صورت یه مجموعه ادامه بدین. مثلا میتونید با افرادی که خارج ایران هستند و دسترسی بی بی سی فارسی بهشون ساده تره مثل ابراهیم گلستان؛ منیرو روانی پور و غیره شروع کنید.
در مورد این نظر شکایت کنید
خب دست شما درد نکند من که این دفعه را از دست دادم کی می توانم از تلویزیون دوباره پخش مجدد را ببینم یه اشاره می کردید بد نبود
در مورد این نظر شکایت کنید
آقای برزگر گرامی
کاش نسخهی کامل این مصاحبه را از تلویزیون پخش کنید چرا که آنهایی که زیاد ایشان را نمیشناختند با دیدن این مصاحبه راغب شده بودند آثارشان را بخوانند از جمله از همکاران و دوستان بنده. بنده هم کتابهای ایشان را در اختیارشان گذاشتم. حتمن مصاحبه را آنچنان که برای استاد شجریان تبلیغ شد و از تلویزیون پخش شد، برای پخش بفرستید.
سپاسگزارم
در مورد این نظر شکایت کنید
سلام
فیلم مصاحبه محمود دولت آبادی را در برنامه تماشا دیدم و از حرفهای این نویسنده بزرگ لذت بردم. براستی از حرفها و نوع بیان آن می شود دریافت که این نویسنده چه توانایی هایی دارد مثلا قدرت هنر پیشگی اش در این فیلم کاملا محسوس است. موسیقی های زیبا هم آن حرفها را زیباتر کرده بود. اما متاسفانه احساس کردم که نویسنده متن و سازنده فیلم از عهده نوشتن در باره یک ادیب بزرگ بر نیامده و از نوع سوال کردن و چهره جدی اش در مقابل دوربین هم معلوم بود که اهل این کار نیست. آدم از متن یک فیلم که تلویزیون بی بی سی در مورد یکی از بزرگترین نویسندگان معاصر می سازد توقع دارد که در حد همان آدم باشد نه مثل یک متن خبری. امیدوارم بی بی سی از این به بعد به این نوع مسائل هم توجه کند و فیلمهای بهتری بسازد
با احترام
امیر از لندن
در مورد این نظر شکایت کنید
امروز 24 آذره و من هنوز نتونستم نسخه کامل این مصاحبه رو روی سایتتون پیدا کنم. لطفا مصاحبه کامل رو روی سایت بذارید.
در مورد این نظر شکایت کنید
جمشید جان - گویا همنوز متن کامل گفت و گو را نگذاشته این یا من نمی تونم پیدا کنم. امروز اول دی ماه است - 22 دسامبر- شاد باشی
در مورد این نظر شکایت کنید
با سلام و عرض تعسف از اینکه bbc بيشتر از صداو سیمابه بزرگان هنری ما اهمیت میده،
راستش من اسم آقای دولت آبادي را زياد شنیدم اما فرصت خاندن آثارشان را نداشته ام.
اگر میشه با اجازه یایشان خلاصه ای از آثارشان را منتشر کنید
در مورد این نظر شکایت کنید
با سلام خدمت شما دوستان عزيز و پرتلاش بي بي سي فارسي
من تازگي به اينترنت پر سرعت دسترسي پيدا كردم ازتون ميخام لينك دانلود يا لينكي براي ديدن مصاحبه كامل با استاد محمود دولت آبادي رو ميخاستم برام ايميل كنيد يا بگيد كجا ميتونم ببينم ممنون ميشم ازتون
در مورد این نظر شکایت کنید
رئيس رادیو و وبسایت بخش فارسی بی بی سی کاش میکروفون را درست نصب کرده بود تا این مصاحبه تاریخی خراب نمیشد.
در مورد این نظر شکایت کنید
ازتون تشکر میکنم
میخام از اینجا به آقای دولت آبادی درود بفرستم
من کتاب کلیدر ایشون رو چند بار خوندم یا بهتره بکم باهاش زندگی کردم
در مورد این نظر شکایت کنید