Blog BBC Vietnamese homepage

Nỗi khổ của Thủ tướng Anh và miếng da lừa châu Âu

Nguyễn Giang Nguyễn Giang | 2011-12-12, 17:06

Bình luận (8)

Làm thủ tướng một cường quốc lớn tại châu Âu như ông David Cameron cũng có lúc phải thốt lên 'Không thể chịu được nữa'.


Tổng thống Pháp né tránh, không bắt bàn tay chìa ra của Thủ tướng Anh

Ông Nicolas Sakozy không bắt tay ông David Cameron đêm 9/12 tại Brussels

Tôi xin kể lại chuyện đi đàm phán "một đêm lịch sử" của thủ tướng Anh để các bạn thấy chốn cao sang cũng có cảnh bức bối vì cơn sóng gió tiền tệ.

Một ngày trắc trở

Chiều thứ Năm tuần qua, ông Cameron còn kịp đến trường của con trai xem diễn kịch Giáng Sinh.

Sau đó, ông bay từ một căn cứ của Không quân Hoàng gia Anh (RFA) sang Brussels phó hội.

Chuyến bay rung bần bật vì gió bão bất thường, và vì phi cơ quá nhỏ, chỉ chở đủ ông Cameron và 4-5 cộng sự thân tín nhất.

Ông đến Brussels lúc chập tối và lao ngay vào cuộc gặp với tân Thủ tướng Ý, Mario Monti, rồi nói chuyện trước hội nghị EU với lãnh đạo Anh và Pháp.

Tại đây, theo tường thuật của báo chí, ông Cameron đã vấp ngay phải thái độ lạnh lùng, thậm chí thù địch của Tổng thống Pháp, Nicolas Sarkozy.

Mới nêu ra đòi hỏi khiêm tốn là bảo vệ Thị trường tài chính City of London hiện đem lại 10% GDP cho Anh và là cầu nối về tài chính giữa châu Âu với các quốc gia tiếng Anh trên thế giới, gồm cả Mỹ, ông Cameron bị chỉ trích thẳng mặt.

Thủ tướng Đức, bà Angela Merkel, người nắm hầu bao to nhất cho mọi dự án cứu euro, bác bỏ một giải pháp riêng cho Anh nhưng Pháp thì tệ hơn, lập tức tung ra trò bắn tin cho nhà báo.

Thủ tướng Anh bước vào hội nghị lãnh đạo EU lúc nửa đêm trong bầu không khí nồng nặc cả các lời phỉ báng.

Một quan chức phái đoàn Pháp chế nhạo với báo chí rằng ông Cameron như kẻ "đến hội đổi vợ mà không mang theo vợ".

Nếu bạn chưa biết thì xin ghi nhận 'wife swapping club" là trò chơi các cặp vợ chồng dẫn nhau đến câu lạc bộ yêu đương tự do, "tôi với vợ anh, anh với vợ tôi".

Quan chức Pháp công kích thô (bỉ) như thế tại một hội nghị cao cấp của EU nên chẳng trách đa phần dư luận Anh đầu tuần này ủng hộ quyết định rời xa Brussels của Thủ tướng Cameron.

Đi quanh trong phòng hội nghị giờ nghỉ, có lúc ông Cameron muốn bắt tay ông Sarkozy thì bị ông kia quay đi.

Hết hội nghị, ông Cameron tình cờ gặp nữ thủ tướng Đức trong thang máy và trao đổi mấy câu không nồng ấm nhưng cũng không căng thẳng.

Cao điểm của câu chuyện là khi thang máy xuống tới lầu dưới, ông Cameron chỉ vừa kịp bước ra thì đã thấy ngay ông Sarkozy họp báo tố cáo Anh là ích kỷ, là cản trở kế hoạch cứu euro.

Mới hôm nào thôi chính ông Sarkozy còn sang Anh để cảm ơn BBC và nước Anh đã giúp Tướng Charles de Gaulle thời kháng chiến chống Đức.

Tôi có được mời dự đoàn đi đón ông ta và cô vợ tại trụ sở phía Tây của BBC và nghe ông Sarkozy say sưa ca ngợi tình thân London - Paris, gọi là 'entente cordiale' - liên minh từ tâm mà ra.

Nhưng tới giờ thì ôi thôi, tình hữu nghị Anh - Pháp nay còn đâu.

Tất cả cũng chỉ vì tranh cãi nhau quanh đồng tiền euro mà Pháp thực ra cũng chẳng có nhiều, và Anh thì từ xưa đã không muốn vào.

David Cameron

Thủ tướng Anh đơn độc tại hội nghị của EU nhưng nói ông 'bảo vệ quyền lợi quốc gia'

Người ta tin rằng ông Sarkozy muốn đẩy ông Cameron nhằm 'giành chỗ' cạnh bà Merkel.
Nắm trong tay cả đội quan chức EU đa số là người Pháp, hoặc thân Pháp nên có chuyện gì thì Paris dễ bề chỉ đạo, miễn sao Berlin chịu mở hầu bao.

Dự án châu Âu đi từ Thị trường chung sang Tiền tệ chung và logic tiếp theo phải là Quyền lực chung.

Khủng hoảng EU một phần cũng vì đồng tiền thì chung như lại vẫn nhiều chủ quyền quốc gia khác nhau (one currency, many sovereignties).

Pháp và Đức thúc đẩy liên minh chặt hơn là đúng chiến lược nhưng cách làm thì thật nhiêu khê và chưa chắc đã thực hiện được.

Và Anh Quốc từ xưa với lý do lịch sử, pháp luật và thương mại, chưa bao giờ thực sự muốn là một phần của dự án đó.

Co kéo quẩn quanh

Số phận đồng euro khiến tôi nhớ lại chuyện "Miếng Da Lừa" của văn hào Pháp Honore de Balzac.

Nó giúp nhân vật Raphaël đạt được giàu sang, quyền lực nhưng càng đòi thì da càng ngắn lại.

Khuôn khổ của miếng da lừa đi ngược chiều với ham muốn hạnh phúc của người chủ.

Sức mạnh kinh tế của châu Âu và đồng euro cũng thế, có ít thì làm sao đủ chia ra cưu mang Hy Lạp, Ý, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha đang nợ đầm đìa?

Kể từ năm 1973, khi Anh quyết định vào EU, và qua thời Bà Đầm Sắt Margaret Thatcher, chưa lãnh đạo Anh nào dám thẳng thừng phủ quyết một hiệp ước tiền tệ (chưa có) của châu Âu.

Một số báo trung hữu Anh nay nói quan hệ với EU đã vào thời ly thân tuy chưa ly dị và Anh nên bỏ qua Brussels, tự tin với truyền thống dấn thân qua các đại dương, hướng ra châu Á, sang Nam Mỹ để tìm kiếm tăng trưởng.

Xét ông Cameron đúng hay sai còn tùy vào tình hình tới đây tại khu vực euro.

Nhưng một châu Âu già đi, đông quan chức, nhiều thuế má, nặng gánh phúc lợi xã hội mà vẫn cứ nhiều hội họp hướng nội, ít nhìn ra ngoài thì không hiểu lối thoát sẽ đến từ đâu?

Miếng da lừa này chắc sẽ còn co lại vì ai cũng đòi được phần sung sướng mà chẳng chịu hy sinh.

Ông Cameron ít ra cũng đang được khen vì dám tỏ thái độ không thể chơi mãi cuộc kéo co đó.

'Cẩm nang biểu tình' giữa thời Bức Xúc

Nguyễn Giang Nguyễn Giang | 2011-11-15, 16:16

Bình luận (9)

Cảnh bạo lực ở Warsaw hôm 11/11/2011 gây bất ngờ cho nhiều người

Cảnh bạo lực ở Warsaw hôm 11/11/2011 gây bất ngờ cho nhiều người

Cuối tuần qua, tôi xem truyền hình mà thấy kinh hoàng trước cảnh ẩu đả của hàng nghìn thanh thiếu niên giữa thủ đô Ba Lan.

Nhận lời mời của một số tổ chức thiên tả và chống tư bản chủ nghĩa của Ba Lan, các nhóm từ Đức sang với mục tiêu 'tấn công tân phát-xít', đã đánh nhau với đoàn tuần hành của phe dân tộc chủ nghĩa Ba Lan nhân ngày Độc lập 11/11 ở nước này.

Khi bạo động nổ ra, cả hai nhóm này cũng tấn công cảnh sát, khiến ít nhất 40 nhân viên công lực ở Warsaw bị thương.

Thời Phản Kháng

Phong trào biểu tình đã lan đến Ba Lan, kể cả khi nước này không nằm trong khu vực đồng euro đang khốn đốn.

Phong trào này dù tự phát cũng không hẳn là thiếu đường hướng, và ít nhiều lý luận.

Lời kêu gọi từ ông cụ người Pháp Stéphane Hessel, nay đang là cẩm nang của giới biểu tình quốc tế.

Năm nay 94 tuổi, ông cụ từng tham gia kháng chiến chống phát-xít Đức, bị tù ở Buchenwald, và là một nhà ngoại giao của châu Âu nên khá có uy tín.

Nhưng nổi tiếng hơn cả là tập tiểu luận của ông kêu gọi biểu tình, phản đối mang tên "Indignez Vous!", mà bản dịch tiếng Anh năm 2010 là 'Time for Outrage' (Thời Bức xúc).

Cuốn sách, tạm dịch là 'Hãy phản kháng!' không phải là một triết thuyết gì, như chính lời cụ già nói với các nhà báo mới hôm tuần qua, mà chỉ là kêu gọi người dân xuống đường để lên tiếng đòi các quyền của mình.

Theo cụ, ngay tại châu Âu, châu Mỹ, chưa nói đến các xứ sở khác, quyền tự do và nhân phẩm đã bị các chính phủ "làm mục nát", và công chúng chỉ có cách lên tiếng công khai, và đấu tranh thì mới giành lại được.

Cụ Stephane Hessel nói cần đấu tranh để đòi công bằng xã hội, chính trị và kinh tế, nghĩa là trong mọi lĩnh vực.

Mục tiêu đấu tranh không quan trọng bằng hành động biểu lộ ra thái độ bất bình của mình.


Cụ già Stephane Hessel là tác giả cuốn 'Thời Bức Xúc'

Và cụ già Pháp tin tưởng một cách khá lạ rằng cứ đấu tranh đi rồi sẽ tìm ra mục tiêu.

Tập sách đã bán được cả triệu bản chỉ ở Pháp nay là cẩm nang của các nhóm biểu tình từ Bắc Phi đến Nam Mỹ và châu Âu.

Thực ra, chuyện kêu gọi đòi các quyền thì thời nào cũng có.

Thế hệ 1968 ở Âu Mỹ cũng đòi quyền yêu, 'giao hoan, không giao chiến' và quyền tự do sáng tạo để phá vỡ bầu không khí ngột ngạt sau Thế Chiến 2.

Thế hệ 1989 đòi tự do dân chủ và nhân quyền chống lại áp chế của ý thức hệ và nhà nước độc đoán.

Thế hệ 2011 này, theo các khẩu hiệu của những nhóm xuống đường, đang đòi quyết định tương lai, và chống lại thói 'vô trách nhiệm' của tầng lớp trên.

Làn sóng tiếp theo?

Có thể hiểu đơn giản rằng toàn cầu hóa đợt một đã làm tan rã hệ thống xã hội chủ nghĩa kiểu Liên Xô hai thập niên trước.

Nay đợt tiếp theo của nó thách thức cả hệ thống tư bản ở nhiều quốc gia và lan từ Trung Đông, Bắc Phi sang Âu Mỹ và châu Á.

Tùy vào tình hình mỗi nơi mà phong trào này mang hình thái khác nhau nhưng yếu tố chung là bất bình với tầng lớp trên.

Chuyện phân định đúng sai cũng còn tùy hoàn cảnh nhưng sức ép của phong trào này đang khiến một định kiến của chúng ta về các mô hình, các thể chế đều có thể trở thành lạc hậu nhanh chóng.

Dù một số nơi người ta nêu khẩu hiệu 'Cách mạng' nhưng có vẻ đây không phải là phong trào như quốc tế cộng sản ngày trước với một Comintern từ Kremlin chỉ đạo.

Nhưng chính vì không có lãnh đạo tập trung, các đợt phản kháng toàn cầu này sẽ biến thiên và bùng phát bất chợt.

Hệ thống nào yếu kém, lắm bệnh, không trụ được thì sẽ bị đổ.

Lãnh đạo nào không xử lý được vấn đề thì phải ra đi.

Nhẹ nhàng thì từ chức như ở Hy Lạp và Ý, còn bạo lực thì như ở Trung Đông.

Trong hoàn cảnh này, có cơ chế đúng lúc, uyển chuyển và dân chủ để giải tỏa các nhức nhối sâu nặng sẽ giúp xã hội giữ được ổn định.

Nhìn rộng ra, nhiều vấn đề mang tính cội rễ có tính toàn cầu trong khi chưa thấy có cơ chế gì chung để giải quyết.

Các nhà lãnh đạo cũng biết điều đó và liên tiếp họp để trấn an nhau và tỏ ra đang cố gắng tìm hướng giải quyết.

Nhưng hội nghị thượng đỉnh nhiều có sửa được 'lỗi hệ thống' của thế giới hiện nay?

Trấn áp bằng bạo lực chắc chắn chỉ gây phản ứng khiến bạo động lên cao, còn tung tiền ra để 'dập lửa' cũng có thể không đạt mục tiêu.

Và nếu các phương thuốc đó đều không trị được bệnh thì liệu một thế giới mới có ló rạng?

Hay chúng ta còn phải trải qua một thời đại phản kháng mà nay mới chỉ bắt đầu?

Từ St Paul tới Thái Hà: "Chúa Jesus sẽ làm gì?"

Nguyễn Hùng Nguyễn Hùng | 2011-11-02, 14:16

Bình luận (21)

A sign outside St Paul's cathedral on October 22nd during the Occupy London protest

Những người biểu tình phản đối bất bình đẳng kinh tế mang theo biểu ngữ "Liệu Chúa Jesus sẽ làm gì" bên ngoài Nhà thờ Thánh Paul

Trong những ngày qua Thánh đường St Paul ở London và Nhà thờ Thái Hà tại Hà Nội, dù khác nhau về tính chất, đều cùng phải chịu sự soi rọi của dư luận liên quan tới cách hành xử của họ.

Thánh đường St Paul nằm trong 'một dặm vuông' tài chính nổi tiếng giàu có đã bị giằng xé giữa chuyện chấp nhận cho những người biểu tình Chiếm London cắm trại trong không gian nhà thờ hay nhờ tới tay pháp luật cưỡng chế họ rời đi.

Nhà thờ Thái Hà cho chạy bảng điện tử đòi lại đất đai mà họ nói hàng chục năm về trước giáo hội đã có cả quyền sở hữu và sử dụng nhưng nay chính quyền đang "mượn".

Cho tới nay hai trong số các giáo sỹ cao cấp của Nhà thờ St Paul đã từ chức, một để phản đối khả năng cưỡng bức người biểu tình rời khuôn viên nhà thờ và một vì thái độ cứng rắn với những người cắm trại.

Còn trong vụ Nhà thờ Thái Hà, Linh mục Chính xứ tại đây đã bị chính quyền phạt tiền và yêu cầu dỡ bảng điện tử treo trên nóc nhà thờ.

Nhà thờ đã khởi kiện quyết định phạt hành chính của chính quyền vào ngày 3/11, cũng là ngày mà Giáo xứ Thái Hà nói chính quyền đã để "đầu gấu" tới đập phá và hành hung giáo dân tại nhà thờ.

Cả hai nhà thờ đều phải trả lời câu hỏi họ nên làm gì cho phải lẽ hay câu hỏi như trong tấm biển của một người biểu tình tại Nhà thờ Thánh Paul: "Chúa Jesus sẽ làm gì?" trong hoàn cảnh tương tự.

'Bạo lực nhân danh giáo hội'

Dean of St Paul's cathedral

Người đứng đầu Nhà thờ Thánh Paul, Graeme Knowles, đã từ chức vì ủng hộ khả năng cưỡng chế người biểu tình, điều mà một trong những người phó của ông từ chức để phản đối.

Ở một góc độ nào đó hai vụ này đều liên quan tới sự đan xen giữa không gian tôn giáo và không gian thế tục, nhưng có sự đổi vai với Thánh đường St Paul ở vào vị thế gần giống của chính quyền ở Hà Nội.

Một số giáo sỹ Anh giáo nói họ không phản đối biểu tình mà chỉ phản đối việc cắm trại lâu dài trên khuôn viên thuộc sở hữu của cả Nhà thờ lẫn Khu Tài chính London, đối tượng nhắm tới của người biểu tình.

Bản thân Thị trưởng London Boris Johnson và chính phủ Bảo thủ nói chung không muốn thấy cảnh cắm trại hiện nay, vốn có khả năng kéo dài tới Giáng Sinh.

Những người biểu tình phản đối bất bình đẳng kinh tế nói họ không gây ra những lo ngại về vệ sinh và an toàn trong khi Cơ quan Cứu hỏa London xác nhận không có nguy cơ cháy nổ do việc dựng trại và nấu ăn gây ra.

Thậm chí những người cắm trại còn được báo chí khen ngợi khi lập ra cả những khu trại cho trẻ em, khu của các sinh viên đại học và có nơi thu gom rác thải có thể tái chế.

Trong tuần trước giáo sỹ cao cấp hàng thứ ba của Thánh đường St Paul, Tiến sỹ Giles Fraser, đã từ chức để phản đối kế hoạch dùng tới vũ lực nhằm giải tán người biểu tình và nói ông không thể ủng hộ khả năng có "bạo lực nhân danh giáo hội".

Sang tuần này người đứng đầu Thánh đường, chức cần có sự phê chuẩn của Nữ hoàng Anh, cũng từ chức.

Cha Graeme Knowles trước đó ủng hộ kế hoạch cưỡng chế người biểu tình.

Thuế Robin Hood

Sức ép của công luận cũng khiến người đứng đầu Giáo hội Anh, Đức Tổng Giám mục Canterbury Rowan Williams phải chấp bút một bài trên báo Financial Times trong đó ông giải thích quan điểm của giáo hội trước làn sóng phản đối giới tài chính.

Tiến sỹ Williams dẫn ra một tài liệu của Hội đồng Công lý và Hòa bình của Vatican trong đó Tòa thánh ủng hộ việc có những thay đổi trong quản lý tài chính trên thế giới, tách các hoạt động ngân hàng thuần túy khỏi các hoạt động đầu cơ rủi ro.

Vatican cũng ủng hộ thu Thuế Giao dịch Tài chính hay còn được gọi là Thuế Robin Hood.

Ông Rowan Williams nói khoản thuế được đề nghị ở mức 0,05% đối với các giao dịch cổ phiếu, trái phiếu, tiền tệ hay các sản phẩm dựa trên các giấy tờ có giá này trên toàn cầu có thể mang lại tới 410 tỷ đô la theo một ước tính.

Trong phần kết của bài viết trên Financial Times, người đứng đầu Giáo hội Anh viết:

"Kết cục có hậu nhất của những tranh cãi không vui ở Nhà thờ St Paul sẽ là khi các vấn đề do Hội đồng Công lý và Hòa bình [Vatican] đưa ra có thể tập trung những cố gắng đồng loạt để tiếp tục thảo luận và tạo ra những thay đổi đáng tin cậy trong thế giới tài chính."

'Chúa Jesus sẽ làm gì?'

Trở lại câu hỏi Chúa sẽ làm gì, ngay lập tức thế giới mạng đã đưa ra quan điểm của họ.

Một người bình luận trên báo Guardian viết:

"Chúa Jesus luôn luôn đứng về phía người nghèo và người bị áp bức. Ngài lật đổ bàn của những kẻ đổi tiền và khi Ngài chia con người thành cừu và dê thì đó là dựa vào chuyện họ có nuôi người đói và che chở cho những người không nhà cửa hay không."

Người này cũng viết: "Giáo hội cần khôi phục lại tiếng nói tiên tri của mình. Trong thập niên 80, giáo hội Anh giáo đã đã đứng lên và được lắng nghe...họ lại cần phải làm vậy một lần nữa và đứng về phía người nghèo những người đang chật vật trong lúc khốn khó này."

Nhưng cũng có những bình luận phản đối người biểu tình:

"Tôi đứng về phía nào ư? Dĩ nhiên là không phải phía những người cắm trại.

"Họ không nói thay hay đại diện cho tôi.

"Tôi nghĩ quý vị có thể cho tôi là người thuộc về cái gọi là 99% nhưng ủng hộ cái gọi là 1%."

Trở lại trường hợp Nhà thờ Thái Hà, bất đồng mới đây cho thấy một vấn đề sâu xa hơn đó là không gian hoạt động của nhà thờ và không gian của chính quyền và Đảng Cộng sản, đảng mà về lý thuyết là vô thần.

Một nhà bình luận nói với BBC các tôn giáo ở Việt Nam có thể hoạt động theo "tập tục" nhưng chính quyền cần làm theo luật lệ.

Nhưng bản thân chính quyền cũng chỉ theo những luật chơi mới trong hơn 20 năm trở lại đây.


Priest Nguyen Van Phuong

Chính quyền và Linh mục Nguyễn Văn Phượng đều nói đã bị "xuyên tạc" và "làm hại đến uy tín"

Hiện giờ nhiều luật căn bản còn đang trong quá trình xây dựng trong khi việc thực thi luật chịu nhiều chỉ trích, chủ yếu là các chỉ trích về sức ép của chính trị và đồng tiền lên các quyết định của tòa án.

Điều quan trọng hơn có lẽ là sự thiếu tin tưởng giữa những người có đức tin và nhà cầm quyền.

Một cuộc gặp mới đây giữa chính quyền quận Đống Đa và đại diện Nhà thờ vào giáo dân Thái Hà muốn đòi lại khu đất hiện đang là Bệnh viện Đống Đa đã chứng kiến những điều có thể coi là "lên lớp" lẫn nhau giữa hai bên.

Nhà thờ Thái Hà nói Bệnh viện Đống Đa nằm trong quy hoạch sẽ chuyển ra ngoại thành và họ muốn lấy lại khu đất để sinh hoạt tôn giáo và làm từ thiện.

Chính quyền trong khi đó dùng truyền thông để chứng minh họ đúng và lên án Nhà thờ không ủng hộ công trình nhằm cải tạo điều kiện vệ sinh ở Bệnh viện Đống Đa.

Căng thẳng hiện nay giữa Nhà thờ Thái Hà và chính quyền chưa có dấu hiệu sẽ hạ nhiệt.

Và "Liệu Chúa Jesus sẽ làm gì?" trong tình huống này?

Xin dành câu hỏi từ Thánh đường St Paul ở London này cho các độc giả.

BBC navigation

BBC © 2014 BBC không chịu trách nhiệm về nội dung các trang bên ngoài.

Trang này hiển thị tốt nhất với phần mềm lướt mạng có mở CSS. Nếu không có chức năng này, hoặc phần mềm cũ, bạn vẫn đọc được nội dung trên trang này nhưng không tận dụng được hết các chức năng. Nếu có thể hãy nghĩ đến chuyện nâng cấp phần mềm hoặc mở CSS lên.