« Blaenorol | Hafan | Nesaf »

Pigion i Ddysgwyr: Geirfa 22 Chwefror 2013

Categorïau:

Pigion Pigion | 14:21, Dydd Gwener, 22 Chwefror 2013

Uchafbwyntiau Radio Cymru dros yr wythnos ddiwethaf, gyda chyflwyniadau clir a syml fydd o gymorth i chi wella'ch iaith. Beth yw podlediad?

Gwrandewch ar y rhifyn diweddaraf

 

Daf a Caryl - crempog

crempog/pancos - pancake
lliw traddodiadol - traditional colour
blawd - flour
trwchus - thick
ymdrechion pitw - pityfull attempt
cymysgedd - mixture
diog - lazy
cymryd yn ganiataol - to take for granted
awgrymu - to suggest
hufennog - creamy

"… efo rhaglen Daf a Caryl, ond heb y Daf tro 'ma. Daniel Glyn oedd yn eistedd yn fy sedd i, ac mi gaeth o, Caryl a Derfel gyfle i wneud a blasu crempogau! Dydy hi ddim yn deg nagdy? Dathlu dydd Mawrth Ynyd, neu dydd Mawrth crempog oedden nhw wrth gwrs, ac mi gaethon nhw neb llai na'r chef Dudley Newbury i benderfynu pwy wnaeth y crempog gorau. Dyma i chi glip o Dudley yn blasu, ac yn rhoi ei farn ar y gwahanol grempogau... "

Etifeddiaeth - Rob Lewis

ffraeo - to row (fall out)
Etifeddiaeth - Heritage
ar goll - lost
adnewyddu - to renovate
amgueddfa - museum
dogfennau - documents
cronfeydd dŵr - reservoir
caniatáu - to permit
cefnog - rich
sylfaeni - foundations

"Wrth gwrs taswn i wedi bod yno, fy nghrempog i fasai wedi ennill - siwr i chi! O leia wnaeth y tri oedd yn cystadlu ddim ffraeo, naddo? Ddim fel teulu Rob Lewis. Roedd Rob yn siarad ar raglen newydd John Hardy o'r enw Etifeddiaeth. Mi roedd y ddau yng Nghwm Elan ym Mhowys lle roedd Rob yn sôn am etifeddiaeth ei deulu. Ond fel y cawn ni glywed, oherwydd ffrae yn y teulu rai blynyddoedd yn ôl chafodd o ddim o'r cyfle i etifeddu popeth oedd gan ei deulu ar un adeg... "

Ifan Evans - Lisa Angharad

anarferol - unusual
mo'yn - eisiau
ysu - to yearn
datblygu - to develop
cyflwyno - to present
cipio - to capture
dyfal donc (idiom) - it pays to persevere
buwch - cow
becso - poeni
llwyddo - to succeed

"Rob Lewis yn fan'na, ac efallai bod yr etifeddiaeth mae o yn ei roi i'w blant - yr iaith Gymraeg, yn llawer pwysicach na'r brics a morter gollodd o. A Rob yn un o'r miloedd sydd wedi dysgu Cymraeg ac yn helpu i gadw ein hetifeddiaeth ni i gyd yn ddiogel. Y cyflwynydd a chantores Lisa Angharad oedd gwestai Ifan Evans nos Fawrth. Mae Lisa yn cyflwyno y rhaglen Ddoe am Ddeg ar S4C. Mae hi hefyd wedi gwneud rhaglen lle mae hi'n gwneud gwaith anarferol, a dweud y lleia. Dyma hi’n egluro wrth Ifan be oedd y gwaith hwnnw. "

Taro'r Post - Y Pab

ymddeol yn swyddogol - to officially resign
ymneilltuo - to set aside
Canol Oesoedd - Middle Ages
y cyhoeddiad - the announcement
yn fwy llesol - more beneficial
cyflawni - to accomplish
sibrydion - rumours
yn fregus - fragile
yn tywallt i mewn - pouring in
trydar - to tweet

"Lisa Angharad yn dweud yn fan'na ei bod hi wedi bod yn gwneud gwaith y basai chi'n disgwyl i ddynion ei wneud. Dipyn bach fel swydd y Pab felly! Ac mi roedd y Pab yn y newyddion yr wythnos diwetha wrth gwrs, wrth i lawer o bobl gael eu synnu pan ddwedodd o ei fod yn ymddeol yn swyddogol. Mi gafodd Gari Owen sgwrs efo John Roberts ar Taro'r Post ddydd Llun diwetha. Mae John yn cyflwyno'r rhaglen Bwrw Golwg ,ac mae’r clip yn dechrau gyda ei ymateb o i gwestiwn Gari – ydy ymddeol fel Pab yn beth anarferol? "

Nia - rhamant

nwydus - passionate
alawon hirion - long tunes
cyfansoddwyr - composers
cyfeiliant addfwyn a thyner - gentle and tender accompaniment
serch - love
ildio - to surrender
y deunawfed ganrif - 18th century
truenus - wretched
y creadur (idiom) - poor dab!
rhagflaenydd - predecessor

"Ac rwan mi wnawn ni symud o'r Pab at Sant - Sant Ffolant wrth gwrs, gan fod llawer iawn o bobl ramantus y wlad wedi dathlu ei ddiwrnod o yr wythnos diwetha. Tydan ni'n bobol lwcus yng Nghymru 'dwch, yn cael dau gyfle i fod yn rhamantus - Santes Dwynwen a Sant Ffolant. Ar ddiwrnod Sant Ffolant, mi ddaeth Alun Guy i'r stiwdio at Nia i sôn am rai o ganeuon mwya rhamantus y byd opera. Dyma nhw- a fydd ddim rhaid i chi deimlo'n rhamantus am bron i flwyddyn arall, os na dach chi isio hynny yw... "

Llywio drwy’r BBC

BBC © 2014 Nid yw'r BBC yn gyfrifol am gynnwys safleoedd allanol.

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr presennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.