Hafan > Hanes > Datblygiad UDA 1929-2000 > Anghydraddoldeb o ran hil rhwng 1929 a 1945

Hanes

Anghydraddoldeb o ran hil rhwng 1929 a 1945

  • Tudalen
  • 1
  • 2
Blaenorol

Pam oedd cymaint o anghydraddoldeb o ran hil yn UDA yn y cyfnod rhwng 1929 a 1945?

Sefyllfa pobl dduon yn y 1930au

Arwahanu a Chyfreithiau Jim Crow

Roedd cyfansoddiad a chyfraith ffederal UDA yn datgan fod pawb yn gyfartal. Pasiodd taleithiau’r de Ddeddfau Jim Crow [Deddfau Jim Crow - The Jim Crow Laws: Enw'r deddfau a gyflwynodd arwahanu yn y de, sef y deddfau a oedd yn cadw pobl dduon a phobl wynion ar wahân. oedd yn ymwneud ag arwahanu [Arwahanu - Segregation: Gwahanu pobl dduon a phobl wynion mewn mannau cyhoeddus yn y gymdeithas.. Roedd hyn yn golygu bod rhaid i bobl wynion a phobl dduon fyw ar wahân. Enghreifftiau o'r mannau yn y gymdeithas lle roedd y bobl dduon yn cael eu harwahanu oedd eglwysi, ysbytai, theatrau ac ysgolion.

Y bobl dduon oedd â’r swyddi gwaelaf a’r safon addysg waethaf. Roedd pobl dduon hefyd cael eu hatal rhag cofrestru i bleidleisio oherwydd:

  • Treth y Pen – roedd rhaid talu treth er mwyn gallu pleidleisio ac roedd mwyafrif y bobl dduon yn rhy dlawd i allu talu'r dreth
  • Profion Llythrennedd (darllen) – er mwyn gallu pleidleisio roedd rhaid i’r bobl brofi eu bod yn gallu darllen darnau anodd. Pe bai’r bobl dduon yn llwyddo yn y profion yma, yna fe fydden nhw’n cael eu bygwth a byddai pobl yn ymosod arnyn nhw i'w hatal rhag pleidleisio.

Cofia:

Roedd nifer fawr o'r bobl dduon yn anllythrennog yn y cyfnod yma, o ganlyniad i gael addysg wael.

Y Ku Klux Klan

Roedd y KKK yn weithgar yn nhaleithiau'r de. Protestaniaid Eingl-Sacsonaidd Gwyn (White Anglo-Saxon Protestants - WASPs) oedd aelodau’r KKK yn bennaf ac roedden nhw eisiau dangos eu bod nhw’n well ac yn fwy pwerus na phobl dduon, mewnfudwyr, Iddewon, Catholigion, comiwnyddion a sosialwyr.

Gweithgareddau'r KKK:

  • Cwrdd yn y nos a gorymdeithio mewn gwisg wen â mwgwd dros eu pennau
  • Curo pobl dduon
  • Taflu tar a phluo
  • Crogi
  • Treisio
  • Llofruddio
  • Lynsio – sef torf yn llofruddio (mob killing). Yn nhalaith Georgia ym 1924-25 cafodd 135 o bobl eu lynsio.
Aelodau KKK sefyll mewn sgwâr mewn rali.

Aelodau KKK yn sefyll mewn sgwâr mewn rali yng Ngorllewin Virginia, 1924.

Doedd bron neb o’r KKK yn cael eu cosbi oherwydd bod y rhan fwyaf o’r aelodau yn heddlu, barnwyr a llywodraethwyr. Erbyn 1924 roedd tua phum miliwn o aelodau. Gostyngodd nifer yr aelodau pan gafodd arweinydd y KKK, D C Stephenson, ei ddyfarnu'n euog o gipio a threisio merch ifanc ym 1925.

Ymateb yr NAACP

Cafodd Cymdeithas Genedlaethol er budd Hyrwyddo Pobl Dywyll eu Croen (National Association for the Advancement of Coloured People - NAACP) ei sefydlu ym 1909 i geisio cael bywyd gwell i’r bobl dduon.

Amcanion yr NAACP oedd:

  • cael gwared ar arwahanu
  • cael hawliau pleidleisio i bobl dduon
  • cael addysg gyfartal i bobl dduon.

Yn y 1920au roedd yr NAACP yn ymgyrchu a phrotestio i basio mesur yn erbyn lynsio, ond roedd llawer o bobl dduon yn dal i ofni pleidleisio oherwydd y KKK. Erbyn y 1930au a’r 1940au ceisiodd yr NAACP fynd i’r llysoedd i herio gwahaniaethu ac arwahanu. Dechreuodd y pleidiau gwleidyddol sylweddoli fod ennill pleidlais y bobl dduon yn bwysig, yn enwedig yn y gogledd. Ffurfiodd Roosevelt 'Gabinet Du' o fewn ei lywodraeth er mwyn delio â gofynion y bobl dduon.

Effaith y dirwasgiad a'r Fargen Newydd (1930au)

Y bobl dduon a ddioddefodd fwyaf yn ystod y Dirwasgiad. Erbyn canol 1934 roedd dros hanner y bobl dduon yn y gogledd yn dibynnu ar gymorth y llywodraeth. Roedd Bargen Newydd yr Arlywydd Roosevelt yn helpu rhywfaint arnyn nhw – cafodd dros filiwn o bobl dduon gymorth a gwaith. Serch hynny roedd y Fargen Newydd yn gwahaniaethu yn erbyn rhai grwpiau, ac nid oedd yn gymorth i bawb. Ym 1936 pleidleisiodd llawer o bobl dduon i'r Democratiaid ac, o ganlyniad, roedd cynnydd yn nifer y bobl dduon a gafodd eu hethol i lywodraeth y wlad ac i lywodraeth leol. Erbyn 1940 roedd 100 o bobl dduon yn gweithio i lywodraeth y wlad.

  • Tudalen
  • 1
  • 2
Blaenorol

Llywio drwy’r BBC

BBC © 2014 Nid yw'r BBC yn gyfrifol am gynnwys safleoedd allanol.

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr presennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.