Jonuz Hallaçi BBC Tiranë

Gjahtarët gëzojnë frytet e sportit që ushtrojnë prej vitesh, por këtë herë në një rezervat, të cilin e kanë marrë me koncesion për shfrytëzim disa vjeçar, por dhe për rritjen e shpezëve dhe kafshëve të egra që mbarështrohen në të.

...janë me dhjetra e qindra grupet e gjahtarëve që enden nëpër pyjet dhe kullotat e vendit, duke rrezikuar dhe eleminimin e specieve të rralla që gjenden në masivet pyjore, kryesisht në trekëndëshin kufitar Shqipëri – Maqedoni - Kosovë.

Rezervatet janë praktika të reja, që synojnë gjuetinë me kriter të kafshëve të egra, por janë me dhjetra e qindra grupet e gjahtarëve që enden nëpër pyjet dhe kullotat e vendit, duke rrezikuar dhe eliminimin e specieve të rralla që gjenden në masivet pyjore, kryesisht në trekëndëshin kufitar Shqipëri–Maqedoni-Kosovë.

Nga ushtrimi i gjuetisë së paligjshme po rrezikohen rreqebulli ose macja e egër, por dhe arinjtë, kaprojtë, dreri e të tjera kafshë të egra pasuri e faunës rajonale.

Themi Ferri është Sekretar i Përgjithshëm i Shoqatës së Gjahtarëve të Shqipërisë.

Ai thotë se fenomeni i gjuetisë së paligjshme duhet fenuar jo vetëm në Shqipëri, por në gjithë rajonin me marrëvëshje të përbashkëta.

Shqetësimin e gjahtarëve nga Shqipëria e ka dhe Federata e Gjahtarëve të Kosovës dhe e Maqedonisë. Rexhep Shkodra kryetar i Federatës së Kosovës thotë se duhet më shumë bashkëpunim edhe në nivelin shtetëror për të ruajtuar pasuritë e rajonit, por dhe mbarë Ballkanit.

Këto ditë është nëshkruar dhe marrëveshja trepalëshe për ruajtjen e kafshëve të egra nga gjuetia e paligjshme.

Pas nënshkrimit të Memorandumit, kjo federatë pretendon të frenojë fenomenin duke kërkuar ndihmë dhe nga autoritetet lokale dhe policitë e vendeve respektive në zbatim të ligjeve mbi gjuetinë.

Zvanko Cvetanovski kryetar i federatës maqedonase të gjuetisë shprehet se fryma e bashkëpunimit mes shoqatave simotra në kontrollin e përbashkët të zonave kufitare nga gjuetia e paligjshme si dhe shkëmbimi i përvojave i shërben ruatjes dhe shtimit të faunës së egër në zonat ndërkufitare.

“Duke parë se gjuetia ka kaluar në shkallën e tregtisë dhe biznesit, ne duhet të rehatohemi dhe në këtë fushë në ligjet dhe standartet europiane për t’a kthyer gjuetinë në një sport turistik”, thotë Cvetanovski.

Në Shqipëri vitet e gjata të tranzicionit shkatërrimi i masiveve pyjore ka shkretuar qindra ha, me florë dhe faunë të pasur dhe për të rivendosur ekuilibret natyrore mbase duhen shekuj.

Ministria e Mjedisit, Pyjeve dhe Administrimit të Ujrave po implementon dhjetra projekte, kryesisht me mbështetjen e Bankës Botërore për rehabilitimin e këtyre sipërfaqeve, por projektet e përbashkëta nuk kanë munguar as përtej kufirit, siç është ai në Maqedoni për mbrojtjen e rreqebullit dhe faunës së egër ku operohet me fondet dhe praktikën zviceriane në ruajtjen e natyrës dhe kafshëve të egra.

Spase Shumka është specialist dhe pedagog i Universitetit të Shkupit.

“Ne operojmë prej 5 vitesh në brezin kufitar me Shqipërinë, kryesisht në zonën me qarkun e Elbasanit. Duhet që në projekte të përfshihen dhe specialistë dhe projekte nga Kosova dhe Shqipëria. Projektet janë në praktikën zviceriane dhe synojnë ruatjen nga zhdukja të rreqebullit, por dhe të tjera kafshëve të egra”, thotë Shumka.

Këto shqetësime për rrezikimin e florës dhe faunës i njohin mirë dhe autoritetet këtu në Shqipëri.

Saimir Hoxha, drejtor i mjedisit, florës dhe faunës në Ministrinë e Mjedisit thotë se ende ka probleme me gjuetinë e paligjshme, pasi sipas tij janë vërejtuar në shumë rajone të vendit dhe grupe gjahtarësh që ushtrojnë aktivitet të paligjshëm.

Shqipëria ka ligjin që rregullon sportin e gjuetisë me sezone të përcaktuara.

Nga 700 lloje kafshësh të egra që ka lista e biodiversitetit në Shqipëri, lejohen të gjuhen vetëm disa 17 lloje kafshësh”, thotë Hoxha.

Rallimi i florës dhe faunës së egër sjell probleme serioze dhe për mjedisin dhe turizmin, vlerat e krijuara ndër shekuj mund të shkatërrohen në pak ditë.