Fatos Ahmati BBC - Tiranë

	Ndryshimet e ligjit pritet të diskutohen në parlament

Më shumë debate ka ngjallur një nen sipas të cilit personave që kanë një standard të pajustifikuar jetese, iu sekuestrohet pasuria.

Maxhoranca thotë se këto ndryshime synojnë të thellojnë goditjen ndaj krimit të organizuar, ndërsa opozita e konsideron këtë si antikushtetues dhe rrezik për qytetarët.

Polemikat rreth këtyre ndryshimeve nisën pak javë më parë kur drejtuesit e Ministrisë së Drejtësisë bënë publik draftin e hartuar nga specialistët e këtij dikasteri.

Në atë kohë ministri Bujar Nishani, gjatë një interviste dhënë BBC-së, spjegoi arsyet e kësaj ndërmarrjeje.

"Iniciativa erdhi për shkak të një vendimi unifikues të Gjykatës së Lartë e cila në njëfarë mënyrë bllokoi sekuestrimin e aseteve ekonomike dhe financiare të personave që hetoheshin për veprimtari kriminale në gjykatë. Ky është një shqetësim i cili, në njëfarë mënyre, ka ndikimin e vet edhe në procesin e hetimit dhe gjykimit të grupeve kriminale. Nëse një grup kriminal apo invidivid, i cili hetohet për një vepër të caktuar kriminale, vazhdon të përfitojë apo vjelë asetet e tij ekonomike, të ketë burime të mjaftueshme financiare, rezulton që shpeshherë këto i përdor në interes të devijimit të gjykimit apo të ndërhyrjes në proçesin e gjykimit nëpërmjet formave të ndryshme të korrupsionit. Pra, fryma dhe gërma e ligjit, në fakt, bën fjalë për ngrirjen dhe më pas sekuestrimin e të gjitha atyre asseteve financiare të përsonave që hetohen për një vepër kriminale, por që nuk e justifikojnë pasurinë që kanë. Ndaj, edhe proçesi i ngrirjes dhe sekuestrimit të tyre mbështetet kryesisht në kodin e proçedurës civile duke e shmangur pjesën tjetër që ka të bëjë më veprën penale për të cilën akuzohet dhe hetohet i akuzuari", tha për BBC-në zoti Nishani.

Por, opozita nuk i priti aspak mirë ndryshimet e propozuara nga qeveria.

Ditë pas dite ajo formuloi një qëndrim të kundërt.

Më i papranueshëm për të duket neni sipas të cilit personave që kanë një standart të pajustifikuar jetese, iu sekuestrohet pasuria.

Opozita, nëpërmjet njërit prej specialistëve të saj Damian Gjiknuri, deklaroi ndryshimet që synojnë të përfshijnë çdo person që nuk justifikon të ardhurat e tij.

Sipas opozitës shtesat në ligjin e ri i japin kompetenca të gjera policisë dhe prokurorisë, ç’ka gjatë zbatimit mund të sjellë dhe spekulime.

"E thënë ndryshe, çdo qytetar që mund të ketë vënë pasuri mund të jetë subjekt i masave të këtij ligji që do të thotë se pasuria e tij mund të sekuestrohet dhe ai duhet të japë llogari se si e ka krijuar këtë pasuri dhe, njëkohësisht, ligji i jep kompetenca të gjëra policisë dhe prokurorisë, pavarësisht nga përfshirja ose jo e personit në aktivitetet kriminale që parashikon ligji. Ky nocion i ri juridik jo vetëm që nuk është i qartë, por edhe nuk përputhet me nocionin e ngjashëm që aplikojnë ato pak shtete të cilat e zbatojnë këtë ligj dhe që lidhet vetëm me persona që, në një mënyrë apo një tjetër, janë të lidhur me aktivitete kriminale objekt të këtij ligji, jo thjesht me dyshime aprori se si një qytetar zotëron më shumë pasuri sesa fiton", tha zoti Gjiknuri.

Por, nga ana e saj, maxhoranca e konsideron ligjin mjaft të domosdoshëm.

Ish ministri i kabinetit Berisha, deputeti Viktor Gumi, thotë se ndryshimet synojnë të thellojnë goditjen ndaj krimit të organizuar në Shqipëri.

"Ky projekt nuk i jep kompetenca të gjera as policisë as prokurorisë. Këto kompetenca policia dhe prokuroria i ka patur që në vitin 2004 dhe prej këtij viti e deri tani ky ligj i ka rezistuar standardit kushtetues, ai nuk është deklaruar antikushtetues. Ne themi që thelbi i projektiligjit të vitit 2004 është i njëjtë me projektligjin që do të bëhet më 2009. Qëndrimi ynë është se kërkojmë të shmangim keqinterpretimet dhe deformimet që ka patur zbatimi i këtij ligji në praktikën gjyqësore, pikërisht për moskuptim të këtij ligji", tha deputeti Viktor Gumi.

Por, kundër ligjit janë shprehur edhe disa përfaqësues të shoqatave të juristëve shqiptarë.

Fatmir Braka, kreu i shoqatës së avokatëve, thotë se ligji është antikushtetues.

"Ky projektligj, i cili përcaktohet si ligj kushtetues, gjykoj dhe mendoj se është antikushtetues. Arsyeja për të cilën mendoj këtë gjë, është se me këtë ligj në vetë kushtetutën, e cila parashikon si organ të ndjekjes penale për një moment prokurorinë, ky ligj i jep një tjetër rregullim prokurorisë, pra e fut prokurorinë në një proces civil dhe kjo bën që prokuroria të marrë kompetenca jashtë atyre të përcaktuara në kushtetutë. Veç kësaj, me këtë ligj janë prekur dhe disa ligje të tjera organike siç është i kodit të proçedurës civile dhe asaj penale. Ajo që është më e rëndësishme, është se në këtë ligj flitet për një standard të caktuar jetese për të cilën shumë njerëz mund të ndiqen qoftë nga policia, qoftë nga prokuroria, mund të konfiskohet pasuria për rastin kur ata nuk e justifikojnë këtë pasuri. Ky ligj për nga vetë titulli, ligj antimafia që quhet, i bën këta njerëz që të futen në kanalet e mafias, gjë që është një absurditet, do gjykoja, sepse të gjithë njerëzit që nuk mund t’i justifikojnë pasuritë e tyre, por që mund t’i kenë vënë me arsye nga më të ndryshmet, që nuk kanë lidhje kurrë me trafiqet, të cilësohen dhe të piketohen si të tillë, si mafiozë. Veç kësaj, gjykoj se ligji shkel atë parim të rëndësishëm që vjen që nga latinët që e ka të përcaktuar kushtetuta, që e ka konventa europiane, atë të prezumimit të pafajsisë, ç‘ka do të thotë që një njeri prezumohet i pafajshëm derisa sa të provohet fajësia e tij. Në rastin konkret me këtë ligj i thuhet tjetrit se unë do të sekuestroj pasurinë dhe ti duhet të provosh pafajësinë tëndë", thotë Fatmir Braka, kreu i shoqatës së avokatëve.

Por, deputeti i Partisë Demokratike, Viktor Gumi, thotë se këto shqetësime nuk kanë përse të ekzistojnë.

"Deri dje unë kam qenë në biseda shumë intensive të përditshme me organizata ndërkombëtare, aktorët vendas e të tjerë të interesuar që asisitojnë sistemin e drejtësisë. Kemi parë fjalë për fjalë çdo pikë të projektligjit, çdo presje të tij. Unë deri më sot nuk kam qoftë me shkrim, qoftë në një bisedë informale, as nga aktorët vendas, as nga aktorët e huaj që ky ligj shkel standardet kushtetuese, shkel të drejtat e njeriut, shkel të drejtën europiane. Përkundrazi ata thonë që ligji përmban garancitë e nevojshme që kërkon kushtetuta jonë dhe po qe se zbatohet ashtu siç duhet pa deformime nga prokuroria dhe gjyqësori, është mjeti më i mirë për luftën ndaj krimit të organizuar", tha zoti Gumi.

Megjithatë, tashmë mbetet që ligji të diskutohet në parlament.

Por, mjaft ekspertë mendojnë se përsëri do të jetë zbatimi i tij në praktikë që do të tregojë nëse ligji antimafia do të jetë efektiv për Shqipërinë.