"Beogradi nuk përafrohet më BE-në pa një shkallë të bashkëpunimit"

Në një intervistë për BBC-në, ambasadori Petritsch tha se problemi në Mitrovicë është problem i sigurisë i cili pa masa të sigurisë të ndërmarra nga BE-ja, e mbështetur nga NATO, nuk do të mund të kontrollohet dhe nuk do të mund të shmangen incidentet.
Ai tha se BE-ja duhet t'ia bëjë të qartë Beogradit se devijimi nga bashkëpunimi, siç e cilësoi, jo i lehtë, do të ketë pasoja politike për Serbinë.

Mitrovica do të mbetet vatër e krizës për shumë vjet të ardhshme, gjithnjë përderisa problemi i Kosovës të mos jetë zgjidhur plotësisht dhe kam frikë se kjo nuk do të ndodh përpara se i gjithë rajoni të bëhet pjesë e BE-së   W Petritsch

Petritsch tha se Beogradi nuk do të përafrohet me BE-në derisa nuk ka një shkallë të bashkëpunimit dhe të pranimit të një niveli të fakteve në terren dhe shtoi se Beogradi duhet të tregojë një qasje pragmatike, që të mos inkurajojë dhunën në Kosovë, kudoqoftë.

Arbër Vllahiu zhvilloi një bisedë me zotin Petritsch dhe fillimisht i kërkoi një vlerësim se ku i sheh ai problemet në veri të Kosovës në këtë kohë?

Petritsch: Janë disa probleme. Natyrisht krejt kjo duhet parë me sfondin se Mitrovica do të mbetet vatër e krizës për shumë vjet të ardhshme, gjithnjë përderisa problemi i Kosovës të mos jetë zgjidhur plotësisht dhe kam frikë se kjo nuk do të ndodh përpara se i gjithë rajoni të bëhet pjesë e BE-së. Përderisa ky të jetë një problem i sigurisë është me rëndësi të vendosen plotësisht trupat e domosdoshme dhe mbi të gjitha BE-ja ka filluar tanimë të mbikëqyrë operacionet policore në Kosovë, por kjo duhet të zbatohet sepse nuk është ende plotësisht operacionale. Unë besoj, sikur e thash, një problem i sigurisë që do të mbetet i tillë gjithnjë përderisa problemi i Kosovës nuk zgjidhet plotësisht.

BBC: Pra do të shohim një pranverë të nxehtë sivjet, siç është paralajmëruar?

Petritsch: Nuk do të duhej të profetizohej në këtë çast, por duhet të jemi realist se pa masa të sigurisë të ndërmarra nga BE-ja, me mbështetje të trupave të NATO-s, nuk do të jetë e lehtë të kontrollohen dhe të shmangen ato incidente. Është me rëndësi të rivendoset rendi dhe ligji, të ndiqen autorët, të përcaktohet se kush janë ata, dhe kjo I takon policisë. Në nivelin politik ndërkaq, duhet të provohet të bisedohet shtruar me udhëheqësit politikë gjithandej, filluar nga Beogradi e në Prishtinë dhe mbi të gjitha në Mitrovicë. Nëse do të ketë një përpjekje të përbashkët dhe të koordinuar, nga të gjithë nivelet e vendimarrjes politike, do të jetë e mundur të arrihet një hap drejt vendosjes së një gjendjeje të qëndrueshme atje.

BBC: Por ambasador, Mitrovica është qytet i ndarë. Institucionet e Kosovës nuk kanë kontroll atje. Çfarë roli luan Beogradi tani?

Petritsch: Përfundimisht Beogradi ka luajtur një rol të rëndësishëm atje dhe jo gjithmonë rol konstruktiv. Mendoj kjo është ajo për të cilën BE-ja duhet të komunikojë me Beogradin me qëndrimin se devijimi nga bashkëpunimi jo i lehtë, pra devijimi nga kjo do të ketë pasoja politike për Serbinë. Beogradi nuk do të përafrohet më BE-në derisa nuk ka një shkallë të bashkëpunimit dhe të pranimit të një niveli të fakteve në terren, dhe unë këtu nuk po flas për një njohje formale nga Beogradi së shpejti, por duhet të këtë një qasje pragmatike nga ana e Beogradit që të mos inkurajojë dhunën në Kosovë, kudoqoftë, meqë ka edhe pjesë të tjera të Kosovës ku jetojnë serbët meqë ata janë të varur nga konsolidimi i kushteve te jetesës dhe atyre politike.

BBC: Por EULEX-i është i pranishëm në veri. A nuk ka ardhur koha që ky mision të marr përsipër përgjegjësinë dhe të kontrollojë plotësisht veriun?

Petritsch: Është e qartë se EULEX-i duhet të marrë udhëheqjen në këtë rast, por ai nuk ëhstë plotësisht operacional ende dhe ky ëhstë problemi politik të cilin ne të gjithë e dimë që ka çuar drejt kësaj situate të palakmueshme. Por, në fund do të jetë EULEX-I një forcë udhëheqëse dhe një forcë kryesore e vendosjes së rendit dhe të ligjit gjithandej përfshirë edhe Mitrovicën.

BBC: Më lejoni njëherë më keni thënë se problemi i Mitrovicës duhet të zgjidhet sipas modelit të Bërçkos. Mendoni ende se ka një ndërlidhje mes këtyre dy çështjeve?

Petritsch: Ajo që kam dashur të vë në pah, dhe që është keqkuptuar kur është komentuar pastaj, Bërçko ishte një vatër krize e problemit të Bosnjës. Ajo u zgjiudh shumë më vonë se Dayton-i dhe nuk u përfshi në marrëveshje, por pastaj lëvizi shumë shpejt drejt përmirësimit të situatës. Kjo është ajo që kam menduar. Pra një qasje e ndërmarrë atje, dhe natyrisht ishte një qasje shumë më e përqëndruar e bashkësisë ndërkombëtare në Bërçko, kjo si një model i aplikuar në situatën konkrete në veriun e Kosovës mund të informojë mbase vendimarrësit në Bruksel se si të procedohet.