Universitetet private e kanë kritikuar vendimin e qeverisë

Shefi ekzekutiv i Këshillit Britanik për Akreditim, dr. Stephen Wickers tha në një intervistë për BBC-në se ky vendim, ishte marrë nga autoritetet kosovare.

Këshilli Britanik për Akreditim u ftua nga qeveria e Kosovës pak muaj më parë për të vlerësuar punën e institucioneve private të arsimit.

Ndërkohë, para pak javësh, qeveria vendosi që të mos licencojë e akreditojë asnjë nga afro 30 institucionet private të arsimit të lartë në Kosovë.

Ajo po ashtu urdhëroi ndalimin e regjistrimit të studentëve të rinj në këto institucione gjatë këtij viti akademik.

Eksperti britanik tha se sipas mendimit të tij, universiteteve private duhej t'u ishte dhënë dhe një vit kohë, deri në funksionimin e organizmit kosovar: Agjencisë Kosovare për Akreditim

Institucionet private të arsimit e kanë kundërshtuar vendimin e qeverisë duke e cilësuar atë si në kundërshtim me raportin e Këshillit Britanik dhe si një vendim të ndëshkimit kolektiv.

Arbër Vllahiu i BBC-së zhvilloi një bisedë me dr. Wickers dhe fillimisht i kërkoi të sqaronte detyrat e ekspertëve britanikë, kur u ftuan të vlerësojnë punën e institucioneve private të arsimit në Kosovë.

Dr. Wickers: Ne jemi ftuar nga qeveria e Kosovës që të fillojmë këtë proces, sepse para pavarësisë ata kishin punuar për këtë brenda disa vitesh dhe ata kishin një komision të ekspertëve.

Ajo që ne është dashur të bëjmë, ishte të shikojmë ligjin aktual të Kosovës, të shikojmë rregulloret që janë hartuar mbi bazën e atij ligji si dhe të marrim parasysh një ose dy parime të tjera, mbi bazën e të cilave punon Agjensia e re për Akreditim e Kosovës.

Psh ata kishin shqetësimin se mos rastësisht ,personeli i Universitetit të Prishtinës po punonte edhe punë private, por gjithashtu kishin shqetësimin se sa ish-doktorë shkencash po punonin në kurse të ndryshme.

Pra, thjesht, ne duhej të shikonim këto fusha dhe pastaj të gjejmë, aq sa mundemi, për institucionet private, e pastaj të raportojmë tek qeveria.

Ne nuk kemi menduar dhe nuk mendojmë se është e drejta jonë që të rekomandojmë gjëra të tilla si psh nëse kolegjet duhet të lejohen që të regjistrojnë studentët këtë vit.

Pikëpamja ime personale do të ishte se duhet t'u jepet një vit afat, por ky është vendim që duhet ta marrë qeveria.

Por marrëveshja që bëmë ishte që të ne të raportojmë dhe pastaj që komisioni i ekspertëve që ishte duke punuar për tre vjet dhe qeveria të merrte vendim.

BBC: Do t'i kthehemi sërish çështjes së rekomandimeve, por më lejoni dr. Wickers çfarë gjendje gjetët ju në fushën e arsimit privat në Kosovë?

Dr. Wickers: Disa prej tyre kanë njerëz shumë të talentuar dhe ofrojnë programe shumë të dobishme.

Nëse shikoni rekomandimet tona, ne identifikuam faktin se sektori privat përkujdeset shumë mirë edhe për njerëzit që punojnë dhe që duan të studiojnë gjithashtu, part time, për njerëzit që janë në qendrat e tjera dhe që nuk mund të shkojnë në Prishtinë e të studiojnë tre vjet, por gjithashtu kanë edhe drejtime të specializuara që Universiteti i Prishtinës nuk ofron.

Psh drama, ku gjetëm institucion të vogël por që ishte e fortë, pastaj moda ishte një tjetër. Prandaj ne mendojmë se ka shumëcka që institucionet private kanë mundësi të ofrojnë.

Mendoj se ana negative është se ligji kosovar thotë se nuk mund të jetë Universitet një institucion që nuk ka të paktën tre mijë studentë në pesë fakultete.

Disa nga Universitetet kishin fakultete plotësisht boshe. Ato mund të kenë psh fakultetin juridik që ka shumë studentë, apo fakultetin e biznesit që gjithashtu ka shumë studentë, por mund të kenë tri fakultete të tjera që nuk kanë asnjë student, për të përmbushur kërkesat e ligjit.

Shqetësimi ynë do të ishte më i madh nëse do të jepej e drejta për të marr grada shkencore pa akreditim të saj nga qeveria, më shumë se sa arsimimi të ndalet. Mendoj se ka vend për arsim privat në çdo vend, përfshirë edhe Kosovën.

Mendoj se kolegjet private japin një kontribut të madh kur kemi një vend me 40 për qind të papunësisë atëherë shumëllojshmëria e arsimit, një vëmendje e madhe për nevojat e ekonomisë kosovare, për nevojat e individëve, mbase edhe duke i dhënë një rast të dytë njerëzve, të cilëve arsimimi u është ndëprerë për shkak problemeve gjatë një dekadë e gjysmës së fundit.

Me qëllim të bashkimit me komunitetin botëror të arsimit, është me rëndësi që qeveria t'i marrë seriozisht përgjegjësitë e saj duke vendosur se çka mund të quhet diplomë dhe çka jo.

Mendoj se ka shumë shpërblime që mund të jepen nga kolegjet që nuk quhet bachelor, master ose doktor. Sepse këto janë pjesë të Konventës së Bolonjës dhe të ligjeve ndërkombëtare që lidhen me të.

BBC: Dr. Wickers, kur erdhët në Kosovë dhe kur bëtë punën tuaj a keni hartuar ndonjë listë klasifikuese për universitetet private?

Dr. Wickers: Jo klasifikim, por ne kemi opinionet se cilat janë të mira dhe të vlefshme.

Ne u ftuam nga ministria për shkak se Agjencia Kosovare e Akreditimit nuk ishte plotësisht funksionale, por do të jetë së shpejti. Prandaj ne u desh të bëjmë akreditimin mbi bazën e ligjeve kosovare.

Nëse shikoni ligjet që kanë të bëjnë me Universitetet, janë vetëm një ose dy prej tyre që kanë më shumë se tre mijë studentë. Prandaj kishte çështje thjeshë teknike si kjo, që do ta bënte të vështirë të rekomandohet akreditimi sipas ligjit kosovar.

Ajo që ofruesit privat do të duhej të siguroheshin, është se qeveria është e përkushtuar ndaj rekomandimeve të tjera që ne bëmë-se shumë kolegje private kanë shumë për të ofruar.

Ne gjithashtu mendojmë se shumëçka që është bërë, është në nivel diplomimi. Prandaj ne kemi rekomanduar që ministria duhet të themelojë nje sistem për ofrimin e gradave përmes këtyre kolegjeve dhe Universiteteve private, që do të aplikonin për të marrë të drejtën për gradat shkencore të prnauara nga ky organ kombëtar dhe që të procedojnë me këtë sa më shpejt të jetë e mundur.

Dhe që gjithashtu ta kenë një vlerësim teknik dhe professional. Kjo me qëllim që ato që kanë shkollim professional të shkëlqyeshëm, të mund të vazhdojnë të funksionojnë.

Nëse e shikoni gjërësisht duket sikur ne kemi thënë se sipas ligjit teknikisht ne kemi thënë se këto vende nuk mund të akreditohen dhe pastaj qeveria ka thënë se ata nuk mund të lejohen të regjistrojnë studentë këtë vit.

Ky nuk është fundi dhe sikur e thashë, vendimi që të mos lejohet regjistrimi është bërë nga qeveria dhe jo nga ne.

BBC: Pra ju nuk i rekomanduar qeverisë që të mos lejojë regjistrimin e studentëve këtë vit?

Dr. Wickers: Çështja e regjistrimit nuk është ngritur nga ne.

Supozohet se nëse ne do të themi se sipas ligjit kosovar, ashtu si e kemi parë ne, këto nuk mund të jenë Universitete, kjo nënkupton se nuk mund të akreditohen si të tilla dhe në këtë rrafsh ka nevojë për arranxhime të reja.

Por, duhet përkujdesje për studentët aktualë dhe mendimi im personal është se do të duhej t'u jepej një vit më shumë deri sa ky proces të zhvillohet. Por ky është vendim i qeverisë dhe ajo ka të drejtë ligjore ta marrë një vendim të tillë.

BBC: Dr. Wickers të jemi konkret. Keni pasur ju ndonjë ndikim nga qeveria e Kosovës që të hartoni rekomandimet tuaja për arsimin privat?

Dr. Wickers: Nuk ka asgjë në raportin tonë që flet për regjistrimin ose jo të studentëve. Ministria ka të drejtë të vendosë nëse do të lejojë regjistrimin ose jo.

Por unë e di se ata janë shumë të angazhuar që ta zgjidhin këtë sistem të Agjencisë së Akreditit, që do të do të punojë në vlerësimin nëse këto grada janë të pranueshme ose jo.

BBC: Pse i keni përjashtuar nga vlerësimi edhe Universitetin publik të Prishtinës dhe atë Amerikan?

Dr. Wickers: Kjo ndërlidhet me ligjin aktual ndërkombëtar, meqë Universiteti publik është pranuar nga qeveria e Kosovës dhe është një marrëveshje ndërmjet vendeve që, nëse një Universitet është i akredituar në shtetin e vet, atëherë pranohet nga shtetet e tjera.

Brenda një muaji unë vlerësoj se ministria do ta ketë sistemin funksional dhe do të marrë disa vendime të bazuara në atë se disa nga këto kolegje do të mund të ofrojnë grada shtetërore dhe ato do të mund të pranohen në shtetet e tjera.

Deri tani nuk keni patur sistem dhe po flasim këtu për një shtet të ri të pavarur. Me pavarësinë, vjen edhe dëshira për t'iu bashkuar bashkësisë ndërkombëtare në këto baza.

Pastaj nuk do të ketë mundësi që Prishtina të jetë qyteti i vetëm në pjesën më të madhe të Evropës ku do të ketë një Universitet që ka vetëm 30 studentë. Këtë nuk e gjeni askund tjetër.

Para pavarësisë qeveria nuk kishte atë kompetencë, tani e ka.

Nuk mendoj se do ta shtyjë për një kohë të gjatë, meqë kujtoj se ajo po e shqyrton këtë çështje dhe shumë shpejt do ta kemi këtë sistem funksional.