Botuar: E premte, 15 prill 2005 - 17:04 CET

Drashkoviq kundër ndarjes së Kosovës

Ministri i Jashtëm i Serbi-Malit të Zi, Vuk Drashkoviq, ka thënë në një intervistë ekskluzive për seksionin shqiptar të BBC-së se ai është kundër ndarjes së Kosovës.

Ndërkaq, zgjidhjen e statusit të saj ai e shikon në atë që e quan formulë: "Më shumë se autonomi e më pak se pavarësi".

Seladin Xhezairi bisedoi me zotin Drashkoviq.

BBC: Ndërkohë, ju keni paraqitur propozimin-formulë, sipas të cilit Kosova duhet të ketë "më shumë se autonomia e më pak se pavarësia". Çfarë nënkupton kjo?
Drashkoviq: Kjo do të thotë se Serbia është e vendosur të mbrojë të drejtat e popullit serb në Kosovë e Metohi, sipas standardeve më të larta evropiane, të mbrojë përmendoret tona kulturore e historike, të aplikohet më shpejt procesi i decentralizimit me garanci që edhe ato enklava serbe atje të mund të fitojnë statusin e autonomive në nivel të komunave, sipas standardeve më të larta evropiane. Dhe, pika e dytë është ajo e mbrojtjes së statusit të tashëm të kufirit tonë shtetëror, të Serbi-Malit të Zi, me Shqipërinë dhe Maqedoninë, sipas parimit se ky kufi nuk mund të ndryshojë dhe të quhet ndryshe. Por, ne jemi për atë që të lidhim marrëveshje për cilësi evropiane të këtij kufiri, që ai të jetë i hapur, i padukshëm, të ekzistojë në harta, në dokumente, të mos jetë vetëm në letër. Këtë kërkesë e mbështesim në Kartën e Kombeve të Bashkuara, të Drejtën Ndërkombëtare, Rezolutën 1244 të Këshillit të Sigurimit dhe përfundimisht në Dokumentin Final të Helsinkit të KSBE-së të vitit 1975.

BBC: Shqiptarët e Kosovës deklarojnë se nuk ka kthim prapa dhe se konform kësaj duhet njohur e drejta e tyre si popull për vetëvendosje. Në fakt si mundet, sipas jush, të zgjidhet problemi i Kosovës?
Drashkoviq: Shikoni, unë jam dakord me atë se nuk mund të ketë kthim në gjendjen para vitit 1999. Në këtë përfundim ka ardhur edhe Grupi Ndërkombëtar i Kontaktit dhe ky është qëndrim edhe i Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara. Tani duhet të themi qartë se çfarë ka qenë situata para '99-tës: kanë ekzistuar dy qëndrime të skajshme - qëndrimi i Millosheviqit - autonomi e kufizuar e Kosovës dhe Metohisë ose vdekje. Qëndrimi tjetër i skajshëm ishte shqiptar dhe ai nënkuptonte - pavarësi të plotë të Kosovës ose vdekje. Siç e dimë, këto qëndirme të skajshme u puqën në pikën që quhet "vdekje" që fatkeqësisht u ndodhi edhe serbëve edhe shqiptarëve, prandaj nuk ka kthim në këto dy qëndrime ekstreme. Prandaj, hap më i madh drejt kompromisit më duket se është formula "më shumë se autonomia e më pak se pavarësia".

BBC: Zoti Drashkoviq, nuk janë të rrallë politikanë nga Perendimi që thonë se Kosova për Serbinë është një barrë...
Drashkoviq: Për atë se çfarë është barrë për Serbinë dhe popullin serb, mendoj është populli serb ai që duhet të vendosë. Kosova në pikëpamje historike dhe çdo aspekt tjetër nuk është çfarëdo vendi i historisë kombëtare serbe - është vend me të cilin lidhet lindja e shtetit dhe fesë sonë, i kulturës, mitit tonë nacional. Mirëpo, ky është shekulli XXI. Duke respektuar të gjitha këto simbole dhe domethënie të tyre nga e kaluara, ne duhet t'i kthehemi ardhmërisë. Duhet ta kuptojnë edhe shqiptarët edhe serbët në Kosovë se Evropa e Shekullit XXI është Evropë e ndërvarësisë dhe sakrificave të mëdha të sovraniteteve të ndërsjella. Të gjithë ne do të jemi të detyruar t'ua kalojmë një pjesë të sovranitetit institucioneve dhe organeve të përbashkëta të Bashkimit Evropian.

BBC: Pak më lartë folët për evropianizimin e rajonit, të Kosovës. A mund të jetë pjesë e këtij projekti - ndarja e Kosovës?
Drashkoviq: Grupi Ndërkombëtar i Kontaktit thotë se nuk mundet. Edhe unë jam kundër ndarjes së Kosovës.