Blerina Rogova Gaxha BBC, Prishtinë

Kjo shtëpi është bërë problematike kur pronarët e saj kanë provuar që ta rrënojnë atë dhe në vend të saj të ndërtojnë një shtëpi të re.

Përpjekja për mbrojtjen e kësaj shtëpie ka ngritur çështjen e mbrojtjes së trashëgimisë kulturore në Kosovë.

Dëgjoni Debatin e BBC-së

Shtëpia është një godinë dykatëshe dhe besohet të jetë ndërtuar disa shekuj më parë.

Këtë nuk dinë ta thonë as pronarët e saj. Ajo është e ndërtuar më tulla dheu, me dru dhe ka një arkitekturë që përngjet me stilin otoman dhe është shumë e ngjashmë me konaqet e vjetra që kanë qenë veçori e shumë qyteteve të Kosovës.

Njëri nga pronarët e familjes Hyniler refuzoi të flasë për BBC-në, me arsyetimin se çeshtja tashmë ka kaluar ne duart e drejtësisë dhe të pushtetit.

Një tjetër anëtar i familjes që është bashkëpronar i kësaj shtëpie, Atila Hyniler, thotë se përcaktimi për ta rrënuar shtëpinë ka qenë i imponuar.

“Këtë shtëpi ndoshta e ka ndërtuar stërgjyshi dhe nuk e dimë saktë sa e vjetër është, porn a kanë thënë që ndoshta është 170-180 vjet e vjetër, por ajo mund të jetë edhe më vjetër."

"Në këtë shtëpi kurrë nuk është investuar asnjë cent, as në kohën e ish-Jugosllavisë, e as për këto vjet të funksionimit të Kosovës shtet."

"Rindërtimi i shtëpisë së vjetër është shumë i kushtueshëm dhe i pabërballueshëm për ne."

"Ne si pronar të saj nuk kemi asgjë kundër që kjo shtëpi të restaurohet dhe të mbetet vlerë e trashëgimisë, por jo të lihet kështu e të presim rrënimin e saj, shtëpia njëherë ka qenë në listën e objekteve të mbrojtura, më vonë është hequr nga kjo listë dhe tash po dëgjojmë që është kthyer prapë në të njëtën listë, dhe jemi në pritje se çfarë do të ndodhë me të, ” tha Atila Hyniler.

Zyrtarë të departamentit të Trashëgimisë në komunën e Prishtinës nuk e kanë komentuar çështjen e kësaj shtëpie, por Ministria e Kulturës ka thënë se është duke e konsideruar mbrojtjen dhe restaurimin e saj.

Edhe çështja e kësaj shtëpie të cilësuar si vlerë për Prishtinën është aktualizuar pas ndërhyrjes së aktivistes Elizabeth Gowing.

Nisma e saj ka bërë që të rritet rrethi i njerëzve që janë kundër rrënimit të saj.

Nismat kundër rrënimit

Këta të fundit kanë hapur edhe një faqe në Facebook, duke e çuar në disa mijëra numrin e atyre që janë kundër rrënimit të saj.

E gjithë çeshtja rreth kësjaj shtëpie ka mbetur të zgjidhet në relacionin ndërmjet zotëve të shtëpisë dhe Ministrisë së Kulturës.

Rasti i saj nuk është i vetmi në qytetin e Prishtinës, nga i cili tashmë pothuaj janë rrënuar shumica absolute e objekteve të trashëgimisë.

Pak ditë më parë, megjithë kundërshtimin e Ministrit të Kulturës dhe të shefit të OSBE-së, është rrënuar njëra prej xhamive më të vjetra të Prishtinës, Hatunie.

Një vit më parë ndërkaq, në rrethana krejt misterioze është djegur simboli i qytetërimit të vjetër të Prishtinës hoteli Union.

Në gjithë këtë luftë për asgjësimin e vlerave të vjetra arkitekturale të kryeqytetit janë përfshirë ndërtimtarët e mëdhenj dhe Ministria e Kulturës.

Deri më sot ka rezultuar qe humbëse të ketë dalë kjo e fundit.