|
Vdes Pinter, dramaturgu Nobelist
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Njė nga dramaturgėt mė tė mėdhenj dhe mė me ndikim tė shekullit tė 20-tė, fituesi i Ēmimit Nobel pėr Letėrsi, Harold Pinter,
ka vdekur nė moshėn 78 vjeēare.
Ai prej vitesh po mjekohej pėr kancer. Harold Pinter shkėlqeu si aktor, skenarist dhe regjisor, por ishin dramat e tij qė patėn efektin mė tė madh, aq sa mbiemri "pinteresk" madje u fut ne fjalorin e gjuhes angleze tė Oksfordit. Nė tetor tė 2005-s, ai mori Ēmimin Nobel pėr Letėrsi. Harold Pinter kaloi disa vjet si aktor profesionist para se drama e tij e parė "Birthday Part" tė shfaqej nė Londėr dhe tė kritikohet rreptė nga thuajse te gjithė kritikėt pėrveē njerit, Harold Hobson. Por shfaqja e tij e radhes "Caretaker," pėr njė tė pastrehė qė pranon njė ofertė pėr strehim tė pėrkohshėm, shėnoi sukses tė menjėhershėm. Ai thoshte se nuk mund tė analizonte veprat e veta, por hodhi poshtė idenė se pauzat e tij "Pintereske" nėnkuptonin qė personazhet e tij nuk ishin nė gjendje tė komunikonin. Ata, thoshte ai, ishin tepėr tė pasigurtė qė tė shpalosnin ndjenjat e tyre. "Heshtja si e kuptoi unė ėshtė heshtje e frikės, frikė nga njohja, frikė nga njohuria, vėrtetė. Frikė jo vetėm nga njohja prej tė tjerėve por edhe nga njohja e tė tjerėve. Frikė nga intimiteti," thoshte vetė Pinter. Veshi i Pinterit pėr dialog e bėri atė skenarist tė talentuar, sidomos nė bashkėpunimet me regjisorin Joseph Losey nė filmat si "The Servant", "The Accident" dhe "The Go-Between". Dashuria e tij pėr gjuhėn ishte e kahmotshme dhe kohė pas kohe ai i kthehej edhe aktrimit. Gjatė gjithės sė tij, Pinter ishte i angazhuar nė shprehjen e pakėnaqėsisė politike: si kundėrshtar i shėrbimit ushtarak ai u gjobit gjatė Luftes sė Ftohtė. Nė tetor 2005, fitoi Ēmimin Nobel pėr Letėrsi. Ndonėse nė kėtė kohė nuk ishte mirė me shėndet pėr tė marrė pjesė nė ceremoni, fjalimi i tij i regjistruar me rastin e pranimit tė ēmimit tregoi se ai nuk e kishte humbur pasionin e tij pėr politikė. "Ne kemi sjellur torturė, bomba kasetė, uranium tė varfėruar, akte tė panumėrta tė vrasjeve arbitrare, mjerim, degradim dhe vdekje pėr popullin e Irakut dhe e kemi quajtur kėtė sjellje e lirise dhe demokracisė nė Lindjen e Mesme," tha Pinter me rastin e pranimit tė Ēmimit Nobel pėr Letėrsi. Harold Pinter shpesh herė ėshtė pėrshkruajtur si "sedėrmadh" dhe nuk fliste per shkurorėzimin e tij prej aktores Vivian Merchant, tė birin me tė cilin nuk fliste apo aferėn e tij me Joan Bakewell para se tė martohej me historianen Lady Antonia Fraser. Por pėr miqtė e vet, ai ishte i afėrt dhe i ngrohtė. Dhe tė paktė janė ata qė do tė vinin nė dyshim rėndėsinė e veprave tė tij, pėrfundon Kris Jones i BBC-sė. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||