Botuar: E hënë, 06 tetor 2008 - 08:30 CET

Rohan: Ndarja e Kosovës nuk është zgjidhje

Ish-ndërmjetësi i OKB-së në bisedimet për statusin e Kosovës, Albert Rohan ka thënë se ideja për ndarjen e Kosovës nuk është zgjidhje, meqë do të çonte drejt kërkesave të tjera për ndarje, posaçërisht në Serbinë Jugore ose rajone të të tjera.

Në një intervistë për BBC-në, zoti Rohan tha se ideja për ndarjen nuk është e re por ajo gjithnjë është kundërshtuar nga të gjithë, përfshirë edhe Grupin e Kontaktit.

Ai tha se së bashku me ish-presidentin finlandez Martti Ahtisaari do të mund të lobonin për zgjidhjen që kanë paraqitur në OKB, atë të pavarësisë së mbikëqyrur ndërkombëtare për Kosovën.

Albert Rohan e ka cilësuar si të padobishme nismën serbe në Asamblenë e Përgjithshme të OKB-së, meqë pavarësia e Kosovës, siç ka thënë, është e pakthyeshme.

Arbër Vllahiu zhvilloi një bisedë me zotin Rohan dhe fillimisht e pyeti se cila është rëndësia e nismës serbe për vlerësimin e ligjshmërisë së shpalljes së pavarësisë së Kosovës

Rohan: Motivi është i qartë. Qëllimi është të shtyhet njohja e pavarësisë së Kosovës, sepse shumë vende do të thonë le të presim nëse Gjykata Ndërkombëtare do të deklarohet për këtë çështje.

Mendoj se nga pikëpamja e substancës, është një nismë e padobishme sepse nuk do të ndryshojë asgjë. Çfarëdo që të thotë Gjykata pavarësia e Kosovës është një fakt dhe e pakthyeshme. Prandaj unë nuk shoh shumë arsye në këtë nismë.

BBC: Por ju po thoni se kjo nismë do të mund të ndikonte tek vendet që nuk e kanë njohur pavarësinë. A mund të shohim tani më shumë vështirësi për Kosovën që të bëhet anëtare e organizmave ndërkombëtarë?

Rohan: Duhet të bëjmë dallime mes organizmave ndërkombëtarë dhe njohjes. Njohja është një gjë dhe janë përafërsisht 50 vende që e kanë njohur, së shpejti do të bëhen aq, dhe kjo është një e katërta e OKB-së. Për t'u bërë anëtar I OKB-së duhet një vendim I Asamblesë së Përgjithshme, mbi një rekomandim të Këshillit të Sigurimit.

Dhe aty të pesë anëtarët e përhershëm kanë të drejtën e vetos. Gjithnjë përderisa Rusia nuk e ndryshon qëndrimin e saj ndaj Kosovës ajo nuk do të lejojë që të kalojë rekomandimi I KS në Asamblenë e Përgjithshme për të pranuar Kosovën si anëtare. Prandaj ky është një rast i qartë.

E njëjta gjë është edhe me OSBE-në ku ka një parim të konsensusit dhe aty Serbia mund ta parandalojë. Por në organizatat e tjera si Banka Botërore dhe Fondi Monetar Ndërkombëtar gjërat janë më ndryshe dhe shumica mund të vendos për pranimin e Kosovës.

Prandaj pres që ajo të bëhet anëtare e këtyre dy organizatave.

BBC: Zoti Rohan. Janë afro 50 vende që e kanë njohur pavarësinë e Kosovës. Mendoni se tetë muajt e parë janë shfrytëzuar si duhet nga institucionet e Kosovës për të pasur më shumë njohje?

Rohan: Do të doja të kishte më shumë njohje ashtu si edhe qeveria e Kosovës. Por këto janë fakte të jetës. Ka përpjekje të fuqishme nga Serbia për të parandaluar njohjet e reja dhe ajo është e mbështetur nga Rusia dhe kjo ka një efekt. Do të jetë një betejë që do të vazhdojë. Kosova do të mund të ishte shumë e kënaqur vetëm nëse të gjtiha vendet e njohin atë.

BBC: Zoti Rohan a jeni të gatshëm që ju psh të ndihmoni në lobimin për njohje të Kosovës?

Rohan: Nuk është detyra jonë. Zoti Ahtisaari dhe unë është dashur të paraqesim një zgjidhje dhe natyrisht nëse na kërkohet do të lobojmë për këtë zgjidhje, që përmban një pavarësi të mbikëqyrur ndërkombëtarisht. Ne nuk jemi një grup lobuesish që do të shëtiste për të lobuar për njohje. Ne kemi paraqitur qëndrimin tek sekretari I përgjithshëm I OKB-së dhe ne e kishim mandatin tonë që e kemi përmbushur.

BBC: Ka patur një deklaratë të presidentit të Serbisë, Boris Tadiq, për mundësinë e ndarjes së Kosovës në vija etnike. A është kjo ide diçka e re sepse ju keni ndërmjetësuar në negociatat ndërmjet Prishtinës dhe Beogradit?

Rohan: Nuk është e re dhe dikush gjithnjë e ka përmendur si një mundësi. Kjo sepse për dikë që nuk e di situatën mirë është një zgjidhje normale.

Por realiteti është se ajo nuk është zgjidhje fare, për faktin se popullata serbe nuk jeton vetëm në pjesën veriore, por në enklava të ndryshme prandaj ndarja nuk do të ishte zgjidhje përveç faktit se do të çonte drejt kërkesave të tjera për ndarje psh në Serbinë Jugore ose në pjesë të tjera.

Prandaj për këto arsye ne e kemi kundërshtuar ndarjen ashtu siç ka bërë edhe Grupi I Kontaktit, njëzëri. Por gjithashtu edhe të dyja qeveritë edhe ajo e Prishtinës edhe ajo e Beogradit deri tani.

BBC: Por pse atëherë hapet kjo ide në këto caste, marrë parasysh se ka një nismë të Serbisë në Asamblenë e Përgjithshme?

Rohan: Nuk e di. Me sa e kuptoj presidenti Tadiq më vonë ka thënë se ai nuk është propozim fare, por u hap në një diskutim. Por ndarja si një temë nuk është e re, ta them kështu, por gjithnjë është kundërshtuar nga të gjithë.

BBC: Por a do të mund ta hiqte nga rendi i ditës një temë të tillë, po themi shtrirja e EULEX-it në gjithë territorin e Kosovvës, përfshirë veriun?

Rohan: Mendoj se problemi kryesor nuk do të zhduket. EULEX-I është një mision që do të ndihmojë në fushën e drejtësisë dhe sigurisë dhe detyra kryesore është ndihma dhe mbrojtja e pakicave, e të serbëve në veçanti. Për mua është e pakuptueshme pse pala serbe nuk është më bashkëpunuese dhe është në interes të të punës së EULEX-it, sipas mandatit të tij. Por edhe nëse shtrihet plotësisht në veri kjo nuk do të ndryshojë problemet themelore, meqë kjo duhet të zgjidhet në një mënyrë më fundamentale.

BBC: Por nëse Serbia e kundërshton shtrirjen e këtij misioni në territorin e Kosovës e në veçanti në vendbanimet serbe, atëherë a mund të ketë një ndikim mbi kërkesën e saj që të bëhet anëtare e BE-së?

Rohan: Kundërshtimi ndaj EULEX-it është një nga shumë aspekte. Unë nuk mund të paramendoj që Serbia të bëhet anëtare e BE-së nëse ajo aktivisht I reziston misioneve kryesore të BE-së.

Mos të harrojmë se EULEX-I është krijuar me konsensusin e të gjithë anëtarëve të BE-së. Prandaj nuk mund t'I bashkohesh një grupi nëse aktivisht e kundërshton projektin madhor të atij grupi.

Mirëpo ne jemi larg nga kjo, sepse hyrja e Serbisë në BE është larg me vite, meqë për t'u bërë vend kandidat nevojiten bisedime dhe kjo kërkon shumë vite.

Por atëherë unë shpresoj se edhe problemi i Kosovës do të jetë i zgjidhur plotësisht.