Zgjedhjet presidenciale në SHBA po ndiqen nga afër nga BBC

BBC ka pasqyruar në gjerësi luftën e ashpër politike deri sa demokratët zgjodhën senatorin e ri me ngjyrë Barak Obama si kandidat të tyre, ndërsa republikanët politikanin e vjetër, veteranin e luftës së Vietnamit, John Mccain.

Por çfarë mendojnë amerikanët e thjeshtë në këtë fushatë politike, ata amerikanë që janë larg kamerave dhe mikrofonëve të gazetarëve.

BBC ka filluar një turne të gjatë për të shkuar tek amerikanët e thjeshtë e për të sjellë mendimet e tyre.

Duke filluar nga 10 shtatori, një autobus i BBC-së, US08, ka filluar një udhëtim mes për mes SHBA-së nga Kalifornia në Nju Jork.

Të drejtat civile dhe ndarja racore

Autobuzi i BBC-së po përshkron dhe jugun e Amerikës duke shkuar në qytete si Oksfordi, Xhekson, Viksburg etj.

Oksford, Misisipi

Autobuzi arriti në Oksford në universitetin e Misisipit para debatit të parë presidencial midis Barack Obama-s dhe John Mccain-it.

Korrespondenti i BBC, Allan Little thotë se nëse debati ndodh këtu, pasi siç dihet ai dhe mund të shtyhet për shkak të kërkesës së John Mccainit që ata të merren me krizën financiare për momentin, kjo do të jetë një ngjarje e madhe për këtë Universitet që ka kohë që ka filluar përgatitjet.

Ky do të jetë debati i parë i tre debateve midis dy kandidatëve. Ajo që të tërheq më shumë në këtë vend është se sa i vogël është ky auditorium ku mund të futen afro 300 vetë pasi pjesa tjetër është mbushur me kamera të stacioneve të ndryshme televizive.

Xhekson, Misisipi

BBC më pas në këtë qytet takon James Meredith që është dhe studenti i parë zezak që u pranua në Universitetin e Misisipit.

	Studenti i parë zezak në universitetin e Misisipit

Universiteti i Misisipit u krijua në vitin 1840 për të rafinuar dhe treguar edhe më qartë superioritetin e racës së bardhë.

Kur zoti Meredith bëri aplikimin e tij për të qenë student në universitet ai shkroi se ai thjesht donte të ishte student atje.

"Automatikisht, tregon zoti Meredith, ata më rregjistruan dhe më dërguan një aplikim që ta mbushja më vonë."

Por deri më atë moment, autoritetet e universitetit nuk e kishin ditur se ai ishte një zezak dhe jo i bardhë. Ata kishin menduar se ai ishte aristokrat i shkallës së lartë.

Por pasi panë aplikimin me fotografinë e tij ku dukej se ai nuk ishte i bardhë, ata tërhoqën kërkesën që ai të studionte atje.

Por zoti Meredith vazhdoi përpjekjet e tij dhe luftën deri në regjistrimin e tij në Universitet.

Komuniteti hispanik

Është një ditë e mrekullueshme në New Meksiko, dielli është duke perënduar.

Jam duke diskutuar për shumë çështje që kanë lidhje me këto zgjedhje. Këtu me mua janë dy vetë që mund të na tregojnë më mirë se kushdo tjeter se si do të votojnë meksikanët e rinj, dhe ajo që është më e rëndësishmja pse mund të votojnë në një mënyre apo në një tjetër. Po le të prezantohen vetë:

"Mua më quajnë Antonio Gandhera Martinez, dhe jam presidenti i demokratëve të kolegjit."

"Ndërsa mua Fernandoz Seato Bucket, kryetar i partisë republikane.
Kemi kaluar shumë mirë, plot emocione në parti, njoftimi i Palin i dha më shumë forcë partisë, dhe kemi parë shumë vetë që kanë ardhur këtu ku jemi të vendosur ne, e që na kanë kërkuar të rregjistrohen me ne për të votuar, dhe na kanë pyetur shumë për zgjedhjet e ardhshme pasi kësaj here do të votojnë."?"

	Vota hispanike ka shumë rëndësi për zgjedhjet

BBC: "Po ju Antonio, a keni qenë i zënë?

Antonio Gandhera Martinez: "Po, shumë të zënë, shumë vetë kanë ardhur këtu tek qendra jonë, ata janë shumë të emocionuar në lidhje me këto zgjedhje, të emocionuar për partinë demokratike."

BBC: Unë zakonisht i pyes njerëzit se cila është arsyeja pozitive që dikush përkrah një kandidat. Por a kanë ngritur ndonjë shqetësim njerëzit në lidhje me John McCain apo Barack Obamën?

Antonio Gandhera Martinez: Nuk kam dëgjuar shumë shqetësime për Barack Obamën, ndofta ngaqë unë jam i partisë demokrate."

BBC: Tani duke qenë se New Meksiko ka një popullsi më të madhe se çdo tjetër shtet, shumë amerikano afrikanë na kanë thënë se janë shumë krenarë për atë që po bën Barack Obama, dhe se po e përkrahin atë jo vetëm për politikat e veta, por sepse besojnë në një afrikano-amerikan që mund të shkojë në krye. A mendojnë edhe hispanikët kështu, apo nuk ka lidhje me atë sesi do të votojnë ata?

Antonio Gandhera Martinez: "Si anëtar i grupit më të madh minoritar në SHBA, unë ndjehem krenar për Barack Obamën dhe ata se çfarë ka bërë ai në jetën e tij, dhe unë e ndaj këtë krenari me komunitetin me ngjyrë, gjithsesi mendoj se kur të vijë puna për të votuar, do të jetë çështje brezash, dhe ngelet për të parë se sa hispanikë do të votojnë për Barack Obamën si president."

Kriza financiare në një qytezë

Një nga çështjet kryesore të ditëve të fundit ka qenë kriza në institucionet financaire. Po çfarë ndikimi ka kriza e tanishme financiare në SHBA larg Wall Street-it?

Autobusi i BBC-së, që po i bie tërthor Amerikës për të matur pulsin e vendit para zgjedhjeve presidenciale, ndaloi në qytezën me rreth 7000 banorë dhe me emër të çuditshëm Truth or Consequences (E vërteta dhe pasojat) në shtetin e Nju Meksikos.

Ros Atkins i BBC-së foli me disa banorë vendas.

Ed Irwin, është sipërmarrës dhe ka disa kompani lokale, një për shitje-blerje banesash, një kompani çpimi për të gjetur puse uji dhe një krematorium.

Eve Elting, është mjeke në klinikën e qytetit. Ajo ka një eksperiencë 20 vjeçare si mjeke. Ka punuar nga Nju Jorku në lindje në Los Anxheles e Kaliforni në perëndim.

Dale Witt, ka tetë vjet që ka dalë në pension. Ai vjen nga fusha e artit dhe argëtimit.

Irwin: Po të flasim për ekonominë, shumë vetë thonë se për ne nuk përbën problem. Unë jam president i Shoqatës së muzeut dhe kemi një fondacion historik. Ne jemi shumë të kujdesshëm në investimet tona, dhe nuk rrezikojmë, investojmë në bonot qeveritare që janë shumë të sigurta dhe jemi të siguruar. Por pas fiaskos më të fundit me Lehman Brothers pamë se ka mundësi që të humbim rreth 10 për qind të portofolit tonë. Pra kjo, mendoj unë, na prek ne në mënyrë të konsiderueshme në komunitetin tonë.

BBC: Dhe kë fajësoni ju për këtë?

Irwin: Dy gjera. Nëse qeveria është rregullatore e industrisë së bankave, gjë që ata thonë se e bëjnë, atëhere faktet që ata u japin njerëzve si ne që të bëjmë këto zgjedhje në investime duhet të jenë të sakta. Ata duhet t'i mbajnë mirë llogaritë financiare, sepse, sipas shifrave që janë dhënë Lehman Brothers duhet të ishte në rregull dhe të mbulonte humbjet e veta, por ata nuk përdorin shifra të vërteta, përdorin llogari imagjinare dhe këto fiasko tregojnë se njerëzit si puna ime nuk kanë pasur fare idenë si qëndronin punët.

BBC: Po ju Eve, si mendoni, gjithë ato gjera që po ndodhin në Wall Street kanë ndikim këtu në qytetin tuaj?

Elting: Besoj se po. Unë kam disa investime personale, por nuk mendoj për ato, sepse jam mjeke dhe mund të mbijetoj për fat me punën time, por shoh që ajo ndikon tek njerëzit rreth e qark, njerëzit që blejnë shtëpi, që kanë investime. Gjithë kjo filloi me Enronin, dhe nuk kam fare besim tek këta drejtues korporatash që bëjnë shumë para por nuk marrin vendime etike dhe nuk mendojnë për ndikmin në jetën e njerëzve të tjerë, njerëz që humbin vendet e punës, njerëz që do të humbin përfitimet mjekësore. E gjithë kjo do të ndikojë tek ne në një mënyrë që ne ende nuk kemi filluar ta kuptojmë.

BBC: Po, a nuk është kjo mënyra se si ecin ekonomitë, ka kohëra të mira kur ato nxjerrin fitime, por ka edhe kohëra të këqija kur duhet të nxjerrin njerëzit në rrugë?

Witt: Problemi që kemi tani, për njerëz si unë, thotë pensionisti Dale Wit, është se nuk kishim asnjë shenjë se cili do të ishte rezultati i këtyre ngatërresave. Dhe ne do të ndikohemi shumë negativisht mendoj unë. A e mendojmë këtë tani në këtë pikë? Nuk e dij, po pres të dëgjoj nga autoriteti i bankës ku unë mbaj këto pak të ardhura të mija për të parë nëse kjo në fund të fundit do të ndikojë tek mua, lidhur me atë që kam ose nuk kam unë.

BBC: Po përveç ngjarjeve të ditëve të fundit, a po ndjeni ju efektet e rënies ekonomike në jetën tuaj të përditshme?

Witt: Absolutisht jo. Jo në këtë pikë. Por nëse ne biem në rënie ekonomike - unë kam lindur në vitin 1936 dhe mbaj mend prindërit e mij që luftonin me dëshpërim për të mbijetuar - dhe mendoj se mund të na duhet ta bëjmë këtë gjë përsëri.

Elting: Unë në fakt e shoh ndikimin e rënies ekonomike, kryesisht si mjeke, thotë zonja Elting. Unë shoh njerëz këtu që kanë të ardhura fikse, ka shumë të moshuar që vijnë këtu për të jetuar, kemi njerëz që nuk kanë të ardhura, njerëz me sëmundje mendore që nuk mund të blejnë medikamentet, nuk kanë para për t'u kujdesur për veten dhe mund të mbeten në rrugë, dhe e gjithë kjo sjell pasoja. Duhen gjetur para për t'u kujdesur për ta, ne duhet të kujdesemi për të gjithë në një farë mënyre, sepse në këtë vend ka pasuri, por duhet gjetur një mënyrë për të shfrytëzuar burimet.

Irwin: Pavarësisht nga këto që kanë ndodhur kohët e fundit, thotë sipërmarrësi Irwin, ne jemi ndikuar më parë nga një bum në çmimet e shtëpive. Ne nuk u goditëm aq shumë sa të tjerët, kemi më shumë qëndrueshmëri këtu, pati disa spekulime në fillim, por tani gjerat po qetësohen. Unë nuk mendoj se do të kemi ndonjë ndikim afatgjatë nga kjo. Ne nuk jemi përfshirë në tregjet e spekulimeve, si sheh në Feniks, apo Las Vegas.

BBC: Ju po flisni për ndikimin që kjo krizë mund të ketë mbi investimet tuaja, dhe kjo është një konsideratë afatgjatë. Por çfarë mund të thoni për ndikimin e menjëhershëm ekonomik, p.sh. kur shkoni në dyqan për të blerë bukë apo qumësht apo zarzavate. A vini re ndonjë ndryshim atje gjatë viteve të fundit?

Witt: Unë personalisht u ndikova nga rritja në çmimet e karburanteve në vend, thotë pesnionisti Dale. Nuk udhëtoj më ashtu siç bëja më parë, sepse nuk kam para të mjaftueshme. E njëjta gjë mund të thuhet për çmimet e ushqimeve. Ato ndikuan aq shumë saqë fillova të mbjell në kopshtin tim zarzavate, sepse nuk kam para të mjaftueshme.Të ardhurat e mija nuk shtohen për të mbuluar këto.