|
Dhuna nė Osetinė Jugore
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Pėrshkallėzimi i tensioneve mes Gjeorgjisė dhe provincės sė shkėputur tė Osetisė Jugore ka ēuar nė luftime tė ashpra.
Administrat separatiste nė Osetinė Jugore ėshtė pėrpjekur qė tė fitojė pavarėsi jozyrtare qė prej shkėputjes gjatė luftės civile tė vitit 1990. Rusia ka trupa nė kėtė rajon qė kanė mandat paqėruajtės, por Moska i mbėshtet separatistėt. Statusi i Osetisė Jugore Osetia Jugore i ka administruar ēėshtjet e veta qė prej luftės pėr pavarėsinė nė 1991-1992, pas pėrmbysjes sė Bashkimit Sovjetik. Rajoni ka shpallur pavarėsinė por nuk ėshtė njohur prej asnjė vendi. Presidenti gjeorgjian Mikhail Saakashvili ka premtuar se do tė vėrė nė kontrollin e plotė tė Gjeorgjisė Osetinė Jugore dhe provincėn tjetėr tė shkėputur tė Abkhazizė. Kėrkesat e osetianėve Osetianėt janė njė grup i veēantė qė e ka origjinėn nga fushat ruse nė jug tė lumit Don. Nė shekullin e 13 osetianėt u shtynė drejt jugut prej pushtimit tė mongolėve nė malet e kaukazit, duke u vendosur pėrgjatė kufirit me Gjeorgjinė. Osetia Jugore kėrkon tė bashkohet me vėllezėrit e saj nė Osetinė Veriore, qė ėshtė njė republikė autonome nė Federatėn ruse. Gjeorgjianėt janė minoritet nė Osetinė Jugore dhe pėrbėjnė mė pak se njė tė tretėn e popullisė. Shkaku i krizės sė fundit Tensionet janė rritur qė prej zgjedhjes sė presidentit Mikhail Saakashvili nė 2004. Ai i ofroi Osetisė Jugore dialog dhe autonomi brenda njė shteti tė vetėm gjeorgjian. Por nė vitin 2006 osetianėt e jugut votuan pro pavarėsisė gjatė njė referendumi jozyrtar. Nė prill tė vitit 2008 NATO tha se Gjeorgjia do tė lejohej nė njė tė ardhme qė t'i bashkohej Aleancės, gjė e cila e zemėro Rusinė, e cila ėshtė kundėr zgjerimit drejt Lindjes sė NATO-s. Disa javė mė vonė Rusia forcoi lidhje me separatistėt nė Abkhazi dhe Osetinė Jugore. Nė muajin korrik Rusia pranoi se njė prej avionėve tė saj kishte hyrė nė hapėsirėn ajrore tė Osetisė Jugore. Ndikimi i mundshėm rus nė luftė Rusia kėmbėngul se ėshtė duke vepruar si paqerujtėse nė Osetinė Jugore, duke hedhur poshtė akuzat gjeorgjiane se po furnizon me armė separatistėt. Megjithatė ka premtuar se do t'i mbrojė shtetasit e Osetisė Jugore. Mė shumė se 70 mijė shtetas kanė pranuar ofertėn ruse pėr pasaporta. Rusia mund ta shohė ndėrhyrjen e kufizuar ushtarake mė pak tė rrezikshme se njohja e pavarėsisė sė Osetisė Jugore e cila do tė sillte luftė me Gjeorgjinė. Lidhjet Gjeorgji-NATO Presidenti Saakashvili e ka kthyer anėtarėsimin nė NATo nė njė prej qėllimeve tė tij kryesore. Gjeorgjia ka marrėdhėnie tė ngushta me SHBA-nė dhe Evropėn Perėndimore. Ka nga ata qė besojnė se zoti Saakashvili ėshtė duke shpresuar qė ta sjellė NATO-n nė njė konflikt me Moskėn, duke u zyrtarizuar kėshtu aleancėn mes tyre. Por analistėt thonė se ėshtė e vėshtirė tė imagjinohet se NATO mund t'i lejojė vetes tė pėrfshihet nė njė konflikt direkt me rivalen e saj tė Luftės sė Ftohtė, tė cilėn mundi ta shmangė pėr njė kohė tė gjatė. |
LOKALE
Osetia Jugore dhe problemet territoriale09 gusht 2008 | Faqja Kryesore
Intensifikohen luftimet nė Osetinė Jugore09 gusht 2008 | Faqja Kryesore
Tanket ruse hyjnė nė Osetinė e Jugut 08 gusht 2008 | Faqja Kryesore
Rice pro tėrėsisė territoriale tė Gjeorgjisė 10 korrik 2008 | Faqja Kryesore
Rusia autore e rrėzimit tė avionit gjeorgjian26 maj 2008 | Faqja Kryesore
Gjeorgjia akuzon Rusinė 18 maj 2008 | Faqja Kryesore
NATO hap dyert pėr Shqipėrinė e Kroacinė03 prill 2008 | Faqja Kryesore
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||