Daniel Gordon Korrespondent për Shkencën

	NASA planifikon ngritjen e një observatori për studimin e Diellit

Gjatë pesë dekadave, NASA ka ulur ulur të parën anije kozmike në Hënë me ekuipazh në bord, ka marrë pjesë në Stacionin Hapësinor Ndërkombëtar dhe anijet e saj kozmike kanë vizituar çdo planet të sistemit tonë diellor.

Ulja e njeriut të parë në Hënë në vitin 1969, deri më sot mbetet (në mënyrë të diskutueshme) një prej arritjeve më të shkëlqyera të Programit Hapësinor të Amerikës.

Ajo që e bëri këtë të mundur ishte, Agjencia Kombëtare e Aeronautikës dhe Administrata e Hapësirës që ishin krijuar 11 vjet më parë.

Presidenti amerikan i asaj kohe, Dwight Eisenhower, bëri thirrje për krijimin e një agjencie hapësinore civile, në përgjigjje të lëshimit të të parit satelit artificial në hapësirë Sputnik, nga ana e Bashkimit Sovjetik në vitin 1957.

Sovjetikët dhe amerikanët ishin të bllokuar në Luftën e Ftohtë dhe presidenti Eisenhower ishte i vendosur që SHBA të mos mundej në lojën e eksplorimit të hapësirës.

Në fillim të viteve 60, NASA përfitoi nga fonde të mëdha.

Por sovjetikët mundën të shkonin përpara duke dërguar të parin njeri në hapësirë Juri Gagarin.

Ishte misioni Apollo 11, që arriti në sipërfaqen e Hënës që vendosi themelet e reputacionit të NASA-s për studimet në fushën e hapësirës.

Që prej rënies së Bashkimit Sovjetik, është vënë në pikëpyetje nevoja nëse NASA duhet të vazhdojë eskplorimin e Hapësirës me një kosto vjetore prej 17 miliard dollarësh.

Ndër arritjet e mëdha të NASA-s përveç uljes në Hënë, janë edhe puna për zhvillimin e komunikimit satelitor, ngritja e Teleskopit Hapësinor Hubble dhe krijimi i Stacionit Ndërkombëtar të Hapësirës kësaj rradhe në bashkëpunim me Rusinë e pas Bashkimit Sovjetik.

Por NASA ka patur edhe dështime, ndër më të rëndat kanë qënë humbja e dy anijeve kozmike Challenger në 1986 dhe Colombia në 2003.

Në fund të këtij viti, NASA planifikon ngritjen e Solar Dynamics Observatory, për të cilin ka shpresë se do të ndihmojë për të kuptuar influencën e Diellit mbi Tokë, përmes një studimi të kujdesshëm të atmosferës rreth Diellit.