BE-ja kundër ndarjes së Kosovës

Bashkimi Evropian kundërshton fuqishëm idenë për ndarjen e Kosovës dhe kërkon nga të gjithë udhëheqësit e institucioneve kosovare të punojnë për ndërtimin e një Kosove shumëkombëshe.

Zëdhënësja e shefit të BE-së për politikë të jashtme dhe çështje të sigurisë, Christina Gallak, i tha BBC-së se udhëheqësit shqiptarë duhet të marrin përgjegjësitë e tyre dhe të forcojnë institucionet në Kosovë.

Arbër Vllahiu zhvilloi një bisedë me zonjën Gallak dhe fillimisht e pyeti se cili do të jetë hapi i ardhshëm i BE-së pas zhvillimeve të fundit në Kosovë

Gallak: Zoti Solana do të udhëtojë për në Kosovë ditën e mërkurë. Para këtij udhëtimi ai do të takohet me kryeministrin serb Koshtunica, takim ky që është përgatitur për një kohë, por padyshim se dimensioni i Kosovës ka një rëndësi shumë më të madhe. Zoti Solana do të shkojë në Kosovë me një porosi të qartë për të gjithë atje. Dhe, kjo porosi është se dhuna që pamë gjatë javës së kaluar nuk do ta sjellë Kosovën më afër BE-së dhe se dhuna që ndodhi është një kthim i madh prapa për ambiciet e të gjithë kosovarëve të besimit të mirë që të kenë një Kosovë demokratike dhe përparimtare. Porosia e tij do të jetë edhe për një angazhim madh të gjithë bashkësisë ndërkombëtare, përmes BE-së dhe UNMIK-ut, por në të njëjtën kohë edhe një kërkesë për të gjithë udhëheqësit që të marrin përgjegjësitë e tyre. Është e papranueshme të shihet se njerëzit që kanë vuajtur aq shumë nga spastrimi etnik gjatë një dekade të kaluar, të jenë dëshmitarë tani të një dhune që ishte pjesë e së kaluarës. Objektiv i menjëhershëm është rivendosja e qëndrueshmërisë përmes KFOR-it dhe duam të shohim autorët e kësaj dhune të dalin para drejtësisë.

Statusi nuk do të arrihet pa standardet. Kosova shumetnike është në qendër të kursit të standardeve.   Zëdhënësja Gallak

BBC: Zonja Gallak, ju thoni se kjo që ka ndodhur është një hap prapa për Kosovën. A do të thotë kjo se tani nuk po flasim më për një Kosovë shumetnike pas gjithë asaj që ndodhi?

Gallak: Ne nuk duhet të lejojmë që kjo të ndodhë, pra nuk duhet të lejojmë moskrijimin e një shoqërie shumetnike. Forcat ekstremiste që në një mënyrë po e promovojnë një Kosovë njëetnike, mendojnë se do të arrijnë statusin para standardeve. Kjo nuk do të ndodhë, statusi nuk do të arrihet pa standardet. Kosova shumetnike është në qendër të kursit të standardeve.

BBC: Por, ne e pamë se të dyja palët ishin shumë të dhunshme ndaj njëra-tjetrës. Si do t'i bindni ju ato që të jetojnë së bashku në një Kosovë të bashkuar?

Gallak: Ne do të mundohemi të bëjmë ç'është e mundur. A mund të garantojë se do të kemi suskes? Jo! Në fund të fundit krejt kjo varet nga kosovarët nëse duan të kenë sukses në krijimin e një Kosove shumëkombëshe. Por, mund t'ju them se ministrat e BE-së thanë se nuk ka alternativë tjetër për një Kosovë shumetnike. Kjo është e vetmja Kosovë që është e afërt me BE-në. Nëse Kosova do që të mbesë e izoluar ajo mund të mbetet e tillë. Por kjo nuk është ajo që e duan kosovarët. Prandaj, të gjitha përpjekjet do të bëhen për të siguruar se një Kosovë shumëkombëshe është e mundur. Për këtë na duhet një bindje e madhe dhe të angazhojmë udhëheqësit shqiptarë dhe ata serbë. Zoti Solana do të flas me të gjithë dhe me komandantin e KFOR-it dhe udhëheqësit e UNMIK-ut nëse mund të bëjmë maksimumin me qëllim të promovimit të procesit të standardeve që janë paraparë që para këtij cikli të dhunës.

BBC: Zonja Gallak a do të rivlerësoni marrëdhëniet tuaja me institucionet e Kosovës dhe me udhëheqësit shqiptarë atje?

Gallak: Atë që ne duam është që këto institucione të funksionojnë dhe që ato të marrin përgjegjësinë e tyre.

BBC: Si mund ta bëjnë ato këtë kur nuk ka status të zgjidhur dhe kur nuk kanë pushtet të mjaftueshëm?

Sa herë që ndarja është vendosur mbi tavolinë si çështje ajo është kundërshtuar menjëherë nga BE-ja.   Zëdhënësja Gallak

Gallak: Ky është vetëm një arsyetim. Ata kanë një nivel të autonomisë që mund ta përdorin dhe ka një problem nëse kjo nuk është përdorur. Niveli i përgjegjësisë me qëllim të promovimit të vlerave të një Kosove shumëkombëshe është në duart e tyre. Nuk mund të pranohet se për shkak se ata nuk kishin kontroll të plotë dhe për këtë arsye nuk kishin mundësi të ndalojnë atë që ndodhi.

BBC: Ju i shihni ata përgjegjës për atë që ndodhi?

Gallak: Jo për gjithë atë që ndodhi. Në situata të krizës dhe të dhunës ka një përgjegjësi të përbashkët. Por, pa dyshim udhëheqësit, shumica e popullatës, duhet të kenë më shumë përgjegjësi se sa pakica dhe më shumë përgjegjësi se sa bashkësia ndërkombëtare.

BBC: Zonja Gallak a do të jetë zoti Solana nesër në takim me zotin Koshtunica i qartë se nuk ka ndarje të Kosovës?

Gallak: Ai do të përcjellë qëndrimin e BE-së rreth integritetit të territorit të Kosovës. Ju e dini se ndarja nuk është politikë e BE-së. Sa herë që ndarja është vendosur mbi tavolinë si çështje ajo është kundërshtuar menjëherë nga BE-ja. Zoti Solana nuk do të devijojë as një milimetër nga pozicioni i përbashkët i BE-së rreth ndarjes së Kosovës.