Petritsch thotë se standartet duhen njëkohësisht me statusin

Zoti Petritsch ka pohuar se ai nuk e preferon zgjidhjen për kthimin e Kosovës nën Serbi dhe as pavarësinë e pakushtëzuar.

Arbër Vllahiu bisedoi me zotin Petrich dhe fillimisht e pyeti se ku i shesh ai shkaqet e dhunës së fundit në Kosovë.

Petritsch: Para së gjithash më duhet të them se është shumë tragjike për situatën dhe njerëzit e prekur nga kjo dhunë nga të gjitha palët, përfshirë serbët dhe shqiptarët.

Është fatkeqe. Të duket sikur në këto pesë vjet asgjë nuk ka ndryshuar.

Unë nuk besoj në këtë. Unë jam i tronditur me atë që ka ndodhur, por më duhet të them se pas shumë vjetë shtypjeje nuk është shumë e lehtë të bëhen ndryshime gjatë natës.

Pesë vjet janë në një mënyrë kohë e gjatë, por në anën tjetër, nga pikëpamja historike nuk është një periudhë e gjatë sa duket.

Ajo që them unë është se ne duhet të vazhdojmë me kursin, kursin e pajtimit dhe dialogut ndërmjet grupeve të ndryshme etnike dhe në veçanti të shqiptarëve me serbët.

BBC: Zoti ambasador kemi parë fillimin e dialogut, por duket sikur kjo nuk mjaftoi. Bashkësia ndërkombëtare është në Kosovë që prej pesë vjetësh dhe gjërat nuk ecin si duhet. Si e shihni daljen nga kjo situatë?

Petritsch: Unë mendoj se në kohën kur zoti Steiner e paraqiti formulën "Standardet para statusit" kjo kishte kuptim. Çështja e standardeve është një proces. Unë mendoj se bashkësia ndërkombëtare duhet të vendos që të ecë nga standardet para statusit në "standardet dhe statusi" për të dhënë rezultate.

BBC: Por a nuk mund të jetë statusi dhe pastaj standardet?

Petritsch: Unë nuk mendoj kështu. Është e një rëndësie të veçantë, në veçanti tani kur shqiptarët e Kosovës, si shumicë në Kosovë, kanë një rol shumë të rëndësishëm kulturor, historik dhe ekonomik për të luajtur.

Dhje kjo, që ata t'i afrohen pakicës serbe dhe të ofrojnë për këtë bashkësi dhe të gjithat pakicat e tjera standardet e larta, përfshirë standardet e të drejtave të njeriut, ato politike dhe të tjera.

Kjo për mua është jetike, dhe pas kësaj do të vijë diskutimi rreth statusit politik.

BBC: Zoti ambasador ju u angazhuat për standardet dhe statusin njëkohësisht. A do thotë kjo se po angazhoheni për zgjidhjen më të shpejtë të statusit të Kosovës?

Petritsch: Definitivisht. Mendoj se nuk është ide e mirë që të lihet kjo për një kohë shumë gjatë në harresë.

Vendimi duhet patjetër të jetë merr dhe jep ndërmjet serbëve dhe shqiptarëve dhe kjo duhet të jetë e qartë.

Kjo nuk do të thotë se jam në favor të mbetjes së Kosovës nën Serbi, por as të pavarësisë së pakushtëzuar për Kosovën.

BBC: Me sa e kuptoj ju jeni për një lloj pavarësie të Kosovës...

Petritsch: Pas luftës së vitit 1999 është shumë e vështirë të imagjinohet se ka një status ashtu siç është diskutuar në Ramboiullet.

Mendoj se lufta e ka ndryshuar situatën dhe ne kemi nevojë të lëvizim nga kjo pikë.

Po, duhet të ketë diskutime intensive për statusin, por mendoj se ne duhet të jemi shumë më imagjinues kur diskutohet çështja e sovranitetit dhe pavarësisë.

BBC: A mendoni se viti 2005 është kohë e duhur për të hapur këto diskutime?

Petritsch: Ashtu siç duket tani shumica në bashkësinë ndërkombëtare janë të tronditur dhe mund të mendojnë se kjo mund të shtyjë procesin e qartësimit të statusit.

Por në të kundërtën, ne tani duhet të përshpejtojmë dhe të qëndrojmë besnik në datën e mesit të vitit 2005.

Ne duhet të shfrytëzojmë këtë vit që të përgatitemi në mënyrë substanciale për negociatat.

Dhe meqë udhëheqësit shqiptarë tani janë në pozitë më të mirë se sa ishin para vitit 1999 ata kanë edhe përgjegjësi më të madhe për të vepruar në mënyrë të përgjegjshme.

BBC: Zoti ambasador ju i thatë të gjitha këto, por a janë të gjithë diplomatët e huaj të një mendje me ju se Kosova duhet të zgjidhet si problem ose do të kemi trazira të mëtejme atje?

Petritsch: Unë mendoj se se është në duart e udhëheqjes shqiptarëve të Kosovës dhe në duart e institucioneve të përkohshme që të dëshmojnë dhe të demonstrojnë se janë të gatshëm të veprojnë në mënyrë demokratike dhe të përgjegjshme si udhëheqës të Kosovës.

Kjo është me rëndësi dhe ajo që na duhet tani është një sinjal i risigurimit se elita politike në Kosovë është afër standardeve evropiane kur kemi të bëjmë me një çështje kaq të ndjeshme.

Atëherë bashkësia ndërkombëtare dhe mbi të gjithë BE-ja do të sfidohet dhe atëherë do të kemi mundësi të arrijmë përparim të shpejtë.