20mh linn / Dòmhnall Ruadh Chorùna

Bàrdachd - Eubhal

Dàn 3

'S e eisimpleir a tha an seo de bhàrdachd nàdair Ghàidhlig san t-seann nòs. Tha am bàrd a' toirt dealbh dhuinn air àite air a bheil e mion-eòlach agus ag innse fhaireachdainn mun àite agus ga mholadh.


Aig 1,138 troigh (347m), suidhichte os cionn Loch Euphoirt, 's i Eubhal a' bheinn as àirde ann an Uibhist a-Tuath.


Tha Dòmhnall Ruadh a' toirt cunntas dhuinn air na seallaidhean mu thimcheall Beinn Eubhail, air seann chleachdaidhean leithid an àirigh agus an t-sealg, agus air na h-eòin agus na beathaichean a tha a' tighinn beò air a' bheinn. Tha e a' cur nan seallaidhean agus nan tachartasan sin far comhair ann an cainnt bheairteach, le dealbhan fhacal sgileil, agus ann an rannaigheachd cheòlmhor san t-seann nòs.


Tha faireachdainn a' bhàird fhèin a' tighinn am follais an siud is an seo sa bhàrdachd. Tha seo gu h-àraidh follaiseach aig an deireadh nuair a tha e a' smaoineachadh air na caraidean a bhiodh a' sealg air a' bheinn còmhla ris uaireigin ach nach eil a-nise beò. Aig an deireadh tha e fhèin a' fàgail beannachd aig a' bheinn.


Eubhal

  • Tha Eubhal mo ghràidh-sa
  • Am bliadhna mar bha i,
  • Gun chaochladh na càradh,
  • Gu blàth agus ciùin;
  • Le aois cha do chnàmh i
  • 'S cha d' liath i le ànradh,
  • 'S nam fhianais gu h-àrd
  • Gu bheil càrnan mo rùin.
  • The grìopaichean dìonach
  • Le còinnich 's le feusaig,
  • A' tàmh annt' tha 'n eunlaith
  • 'S fon sgiath an luchd-gaoil;
  • Gu h-ìseal san ìochdar
  • Tha fuarain gun tìochladh;
  • Cha tràigh is cha tiachd iad –
  • Tha 'n riabh a' ruith saor.
  • Tha d' uillt a' ruith còmhla
  • Feadh ghlinn is le leòidean,
  • Cha cheannaicheadh an t-òr iad –
  • Tha còrr annt' as fhiach;
  • B' e m' iarraidh 's mo shòlas
  • Gu sìorraidh bhith beò ann
  • Ag èisteachd an crònan
  • Gu Òbasaidh shìos.
  • Mun cuairt dhìot mar dhealbh dhomh,
  • 'S mi bruadar do gharbhlaich
  • Far am b' eòlach a' sealg mi
  • 'S an d' mharbh mi chearc-fhraoich,
  • 'S an gèadh air an fhuaradh
  • Air blianagan luachrach –
  • Gur lìonmhor mo luaidhe
  • Sna bruachagan caomh.
  • Tha'n cuan is gun tàmh air
  • Mud chùlaibh a' càpraid,
  • Muir lìonaidh is tràghaidh
  • Gach là riut a' strì;
  • Tha d' fhìor chreagan làidir
  • Le driamlach mun sàiltean,
  • Le feusgain is bàirnich
  • A' fàs air an druim.
  • Far am b' eòlach mo chàirdean
  • San t-samhradh air àirigh:
  • Bu shaidhbhir a bha iad –
  • Buntàt' agus iasg,
  • Le ìm is le càise,
  • Le uachdar 's le blàthaich,
  • Bho cheann Rubha Mhàil
  • Dh'ionnsaigh bàgh Sgor nan Cliabh.
  • Tha d' uamha gu fuaraidh,
  • Gu falachaidh is uaigneach,
  • Le sòbhraichean uaine
  • Nam buailtean ma beul;
  • San anmoch thèid suas innt'
  • Na calmain gu 'n cluasaig,
  • Gus an tàmh iad gu suaimhneach
  • A' duanan ri chèil'.
  • Aig sgaradh nan speuran,
  • Mar dh'òrdaich E fhèin e,
  • Gach aon aca 'g èirigh
  • Nuair 's lèir dhaibh na neòil;
  • A' sgaoileadh bho chèile,
  • Feadh dhùthchannan thèid iad
  • Far an d' fhuair iad an-dè rud –
  • Tha 'n dèidh airson lòn.
  • The leacach an iasgaich
  • Gu morghach geal grianach,
  • Far 'm b' òg thug mi chiad bhreac
  • Air fhiaradh gu tìr –
  • Gach ceum bha mi dèanamh
  • Gam fhàgail 'n-diugh cianail,
  • Is Loch Dùn an t-Siamain
  • Cha dìochuimhnich mi.
  • Tha 'n coileach 's an fhraoch-chearc
  • Fod gheugan le saoirsne –
  • Cha chluinn iadsan aonach
  • Nan caol chon fon tòir,
  • No gàire fhear sunndach
  • Cur fàilte le fùdar
  • 'S a' caogadh an sùla
  • Air chùlaibh nan òrd.
  • 'S e dh'fhàg mi cho brònach
  • Bhith smaointinn gach òigear
  • Chaidh leamsa trod mhòintich
  • Dhan deòin is le spèis,
  • Le sùgradh is sòlas
  • Cur fùdar ri fògradh,
  • 'S nach lùb iad am bròg leam
  • Nas mò air a' cheum.
  • Tha dùil a'm a-màireach,
  • Ma nì rium mo shlàint' e,
  • 'S an t-sìde nam fhàbhar
  • 'S gach càil a bhith leam,
  • Gun dìrich mi àrdan
  • Na guailne a b' fhearr leam
  • 'S gu fàg mi gu bràth
  • Soraidh slàn aig do ghrunnd.
  • Gun crìochnaich mi 'n dàn dhut,
  • Oir 's èiginn dhomh d' fhàgail,
  • Oir chaochail gach mànran
  • Is bhàsaich na suinn;
  • A' ghrian bha gar tàladh,
  • An iar gun do shnàmh i,
  • 'S am fèath a bha blàth,
  • Chaidh a smàladh le gaoith.

Eubhal

Tagh na facail a th' air an comharrachadh ann an dearg airson mìneachadh fhaighinn.


The Adobe Flash player and Javascript are required in order to view a video which appears on this page. You may wish to download the Adobe Flash player.

Teacsa

Bha gaol aig Dòmhnall Ruadh air sealg

Tha mi smaoineachadh gur e an rud a b' fheàrr leis a bhith a' dèanamh na bheatha, gur e a bhith a' sealg. Bhiodh e fhathast a' dol a-mach leis a' ghunna 's gun am fradharc aige uabhasach math agus bhiodh Anna, a bhean, bhiodh caran de dh' eagal oirre gum biodh e a' dol a-mach leis a' ghunna. 'S ged a bha a fhradharc air falbh, bheireadh e a-nuas lach fhathast.

Bha e cho mothachail air a h-uile h-àite a bha timcheall, 's bhiodh e a' smaoineachadh na sheann aois air na h-àiteachan sin gum biodh e a' dol nuair a bhiodh e a' sealg agus nuair a bhiodh e a' coiseachd timcheall.

Dàin Eile

Leugh dàin eile a sgrìobh Dòmhnall Ruadh Chorùna

Air adhart gu

Beachdan

Copyright © 2015 BBC. Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.

Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.