20mh linn / Dòmhnall Ruadh Chorùna

Bàrdachd - Air an Somme

Thòisich Blàr an Somme air 1 Iuchar 1916. Chaidh faisg air 20,000 saighdear Breatannach a mharbhadh air a' chiad latha a-mhàin. Bhiodh na saighdearan ag ràdh gur e an t-àm nuair a bha iad a' feitheamh ri ionnsaigh a thoirt air an nàmhaid a b' eagalaiche na an t-sabaid fhèin. An seo tha am bàrd a' toirt dealbh air an oidhche ron bhatal chianail seo is iad a' gabhail fois anns an trainnse agus cuideachd air toiseach tòiseachaidh a' bhlàir fhèin. Chan eil e ag ràdh mòran mu fhaireachdainn fhèin. Tha sin a' tighinn tron dealbh a tha e a' toirt dhuinn air na thachair. Tha an dòigh anns a bheil e a' cleachdadh fuaim, agus gu h-àraidh an t-sèist, a' cur gu mòr ris an seo.


Anns a' bhàrdachd tha: dealbh air an t-suidheachadh ro làimh; sealladh farsaing air a' bhlàr; sealladh an t-saighdeir; agus fuaim, cànan agus sèist air an cleachdadh gu sgileil.


Lean na comharran airson a' bhàrdachd a mhìneachadh. Nuair a nì thu sin, theirig air ais agus leugh a' bhàrdachd air fad a-rithist.


DEALBH

Leòintich

DEALBH

Air an Somme

Air an Somme

  • An oidhche mus deach sinn a-null,
  • Bha i drùidhteach a' sileadh;
  • Bha mi fhèin nam laighe 'n cùil,
  • 'S thug mi sùil feadh nan gillean.
  • Ochan ì, ochan ì,
  • Tha sinn sgìth anns an ionad.
  • Ochan ì, ochan ì.
  • Cuid nan suidhe 's cuid nan suain,
  • Cuid a' bruadar 's a' bruidhinn,
  • Gu robh mhadainn gu bhith cruaidh –
  • "Saoil am buannaich sinn tilleadh?"
  • "Cha dèan biùgailear le bheul
  • Ar pareudadh-ne tuilleadh;
  • Thèid ar dealachadh bho chèil',"
  • Thuirt mi fhèin far mo bhilean.
  • Agus mar a thubhairt b' fhior:
  • Chaidh na ceudan a mhilleadh,
  • Chaidh an talamh às a rian
  • 'S chaidh an iarmailt gu mireag.
  • Dhubh an àird an ear 's an iar,
  • Is an sliabh gu robh crith ann,
  • Is chan fhaighinn m' anail sìos –
  • Aileadh cianail an tine.
  • Is cha chluinninn guth san àm
  • Aig comanndair gar leigeil;
  • Bha na balaich 's iad cho trang
  • Cumail thall na bha tighinn.
  • Bha gach fear a' caogadh sùl,
  • 'S e air cùlaibh a chruinneig,
  • A' cur peileir glas a-null
  • Le uile dhùrachd a chridhe.

Air an Somme

Tagh earrann gus fiosrachadh fhaighinn mun bhàrdachd


The Adobe Flash player and Javascript are required in order to view a video which appears on this page. You may wish to download the Adobe Flash player.

Teacsa

Bha gaol aig Dòmhnall Ruadh air sealg

Tha mi smaoineachadh gur e an rud a b' fheàrr leis a bhith a' dèanamh na bheatha, gur e a bhith a' sealg. Bhiodh e fhathast a' dol a-mach leis a' ghunna 's gun am fradharc aige uabhasach math agus bhiodh Anna, a bhean, bhiodh caran de dh' eagal oirre gum biodh e a' dol a-mach leis a' ghunna. 'S ged a bha a fhradharc air falbh, bheireadh e a-nuas lach fhathast.

Bha e cho mothachail air a h-uile h-àite a bha timcheall, 's bhiodh e a' smaoineachadh na sheann aois air na h-àiteachan sin gum biodh e a' dol nuair a bhiodh e a' sealg agus nuair a bhiodh e a' coiseachd timcheall.

Dàin Eile

Leugh dàin eile a sgrìobh Dòmhnall Ruadh Chorùna

Air adhart gu

Beachdan

Copyright © 2015 BBC. Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.

Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.