18mh linn / Alasdair Mac Mhaighstir Alasdair

Bàrdachd - Moladh Mòraig

Dàn 3

Tha cruth an dàin seo stèidhte air ceòl-mòr na pìoba, le earrannan de rithim a tha mall (an t-Ùrlar), luath (an Siubhal) agus nas luaithe buileach (An Crùnluath). Thòisich seo fasan a lean bàird Ghàidhlig eile mar Donnchadh Bàn Mac an t-Saoir.


'S e dàn mu shuirghe a tha an seo seach òran gaoil san t-seagh àbhaisteach, leis a' chuideam air feartan bodhaige Mòraig agus air dol-a-mach nan suirigheach ("crom-ruaig a chèile dian timcheall òganan"). Tha tòrr fealla-dhà ann, a' tighinn gu ceann san earrainn mu dheireadh far a bheil am bàrd ag ath-aithris air ìomhaighean traidiseanta bàrdachd gaoil agus ag innse dhuinn mu dheireadh gur e bruadar no faoin-sgeul a bha anns na chaidh roimhe.


Tha a' bhàrdachd fhada seo beòthail, sunndach agus a' cur thairis le mac-meanmna. Tha i a' nochdadh sgilean cànain agus rannaigheachd aig ìre àrd.


Moladh Mòraig

  • 'S truagh gun mi sa choill
  • Nuair bha Mòrag ann:
  • Thilgeamaid na croinn
  • Cò bu bhòidhch' againn:
  • Inghean a' chùil duinn
  • Air a bheil an loinn -
  • Bhiomaid air ar broinn
  • Feadh nan ròsanan;
  • Bhreugamaid sinn fhìn
  • Mireag air ar blìon,
  • A' buain shòbhrach mìn-bhuidh'
  • Nan còsagan;
  • Theannamaid ri strì
  • 'S thadhlamaid san fhrìth,
  • 'S chailleamaid sinn fhìn
  • Feadh nan srònagan.

Moladh Mòraig

Tagh na facail a th' air an comharrachadh ann an dearg airson mìneachadh fhaighinn.


The Adobe Flash player and Javascript are required in order to view a video which appears on this page. You may wish to download the Adobe Flash player.

Teacsa

Beachd air a' bhàrdachd

Tha Moladh Mòraig gu math cliùiteach, tha mi smaoineachadh, agus tha cuid de dhaoine ga làimhseachadh ann an dòigh caran sìmplidh, mar a bha Iain MacCoinnich ann an Sàr Obair a thug dhuinn an stòiridh gun e cùis taobh a-muigh a' phòsaidh a bha seo, agus gun tug Sìne a' bhean air freagairt a sgrìobhadh, Mì-mholadh Mòraig. Tha sin gu math, math sìmplidh, tha e leanabail, tha mi smaoineachadh, a bhith coimhead air mar sin.

Tha e ag innse dhuinn fhèin aig toiseach an òrain nach robh e ann, 's nach do thachair seo. Tha e 'g ràdh, ''S truagh nach robh mi sa choill nuair bha Mòrag ann,' 's tha e 'g innse dhuinn an uair sin dè thachradh, dè dhèanadh e, 's ga dhèanamh gu math soilleir nach do thachair, 's nach do rinn, ach 's e seo na tha e a' faicinn.

Tha e dèanamh soilleir a-rithist aig deireadh an dàin, 's e dàn gu math fada a th' ann, trì cheud loidhne. Tha e dèanamh soilleir a-rithist gun e bruadar a bh' ann. Agus ann an seagh, dh'fhaodar a ràdh gun e 'fantasy', tha e dùsgadh, agus ri taobh a bhean agus, uill, tha na thachras a' leantainn. Agus, air a thogadh le aighear 's le sunnd agus le mac-meanmna. 'S dòcha gu faodar a ràdh gun e 'fantasy' a th' ann, gun e seòrsa de 'role-play' a th' ann eadar fear is bean.

Mì-mholadh Mòraig, chan eil e cho furasta do dhaoine an làmh a chuir air Mì-mholadh Mòraig. Feumaidh tu dhol gu na seann leabhraichean son lorg fhaighinn air. Agus, saoilidh mi fhìn gu bheil e mar a bha Òran a' Gheamhraidh agus Òran an t-Samhraidh, gu bheil e coimhead air dà thaobh na gealaich, soilleir agus doilleir, agus 's toigh leis a bhith dèanamh sin, còmhla tha iad a' dèanamh rudeigin slàn, tha iad gu math coileanta còmhla.

Ged a tha cainnt a tha air leth, salach, dh'fhaodadh tu ràdh, ann am Mì-mholadh Mòraig, chan eil Moladh Mòraig salach. Tha e aig amannan gu math 'erotic', chan eil e salach. Tha e gu math ealanta, dèanamh iomradh air litreachas clasaigeach: 'Tha Phèbus air dath nan tonn' agus tha Dido a' nochdadh, 's mar sin air adhart, 's tha sin a' tighinn 's dòcha bho bhàrdachd mar a bha James Thomson agus na seusain aige. Tha e gu math suas ris an latha, 'modernist', anns an t-seagh sin.

Agus cuideachd, tha an ruitheam ag atharrachadh, tha e ann an cruth ceòl mòr, 's tha sin gu math àraid gun dèanadh tu bàrdachd ann an cruth a' chiùil àraid sin, ceòl mòr na pìoba – tha e cho sònraichte, 's tha, tha e stàdail aig amannan 's gu math bras is luath aig amannan eile. Agus tha e cleachdadh na diofar fhaireachdainnean ann an gluasad a' chiùil airson diofar phàirtean dhen an iomairt seo, dhen a' mhac-meanmna seo, a chuir an cèill ann am faclan, ann an dòigh, a tha gu math beothail agus iomchaidh, saoilidh mi.

Dàin Eile

Leugh dàin eile a sgrìobh Alasdair Mac Mhaighstir Alasdair

Air adhart gu

Beachdan

Copyright © 2015 BBC. Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.

Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.