18mh linn / Alasdair Mac Mhaighstir Alasdair

Bàrdachd - Òran don Phrionnsa

Dàn 2

Tha an t-òran seo eadar-dhealaichte on mhòr-chuid den bhàrdachd brosnachaidh Sheumasach aig Mac Mhaighstir Alasdair fhèin agus aig feadhainn eile san t-seagh gur e dealbh samhlachail a tha e a' toirt dhuinn air a' chuspair seach an cunntas mionaideach àbhaisteach. Tha e a' cur ìomhaigh mur coinneimh - gaisgeach treun a' tighinn thar chuain a dhèanamh euchdan mòra cogaidh - mar nàdar de 'shanas' airson ar mac-meanmna a ghlacadh, an àite a bhith toirt seachad mìneachadh fada. Tha an cuideam air faireachdainn seach fiosrachadh.


Tha am bàrd a' cruthachadh na h-ìomhaigh ghaisgeil seo tro dhealbhan mar: "marcach sunndach nan steud-each", "fuaradh-froise", "lann thana na làimh", "tàirneanaich a' bhom 's a' chanain" agus "sgoltadh chorp mar choirc' air cluain".


Tron òran, tha an t-sèist a' daingneachadh na teachdaireachd gu bheil am Prionnsa a' tilleadh agus a' brosnachadh nan Gàidheal gus èirigh a-mach às a leth.


Òran don Phrionnsa

  • 'S èibhinn leam fhìn, tha e tighinn,
  • Mac an rìgh dhlighich tha bhuainn,
  • Slios mòr rìoghail dan tig armachd,
  • Claidheamh is targaid nan dual.
  • 'S ann a' tighinn thar an t-sàile
  • Tha 'm fear àrd as àille snuadh,
  • Marcaich' sunndach nan steud-each
  • Rachadh gu h-eutrom san ruaig.
  • Torman do phìoba 's do bhrataich
  • Chuireadh spiorad bras san t-sluagh;
  • Dh'èireadh ar n-àrdan 's ar n-aigne,
  • 'S chùirte air a' phrasgan ruaig.
  • Tàirneanach a' bhom 's a' chanain,
  • Sgoilteadh e 'n talamh le chruas,
  • Fhreagradh dha gach beinn 's gach bealach,
  • 'S bhòdhradh a mhac-tall' ar cluas.
  • Gur mairg dan èideadh san là sin
  • Còta grànd' den mhàdar ruadh,
  • Ad bhileach dhubh is cocàd innt' -
  • Sgoiltear i mar chàl mun cluais.

Òran don Phrionnsa

Tagh na facail a th' air an comharrachadh ann an dearg airson mìneachadh fhaighinn.


Teacsa

Beachd air a' bhàrdachd

Tha Moladh Mòraig gu math cliùiteach, tha mi smaoineachadh, agus tha cuid de dhaoine ga làimhseachadh ann an dòigh caran sìmplidh, mar a bha Iain MacCoinnich ann an Sàr Obair a thug dhuinn an stòiridh gun e cùis taobh a-muigh a' phòsaidh a bha seo, agus gun tug Sìne a' bhean air freagairt a sgrìobhadh, Mì-mholadh Mòraig. Tha sin gu math, math sìmplidh, tha e leanabail, tha mi smaoineachadh, a bhith coimhead air mar sin.

Tha e ag innse dhuinn fhèin aig toiseach an òrain nach robh e ann, 's nach do thachair seo. Tha e 'g ràdh, ''S truagh nach robh mi sa choill nuair bha Mòrag ann,' 's tha e 'g innse dhuinn an uair sin dè thachradh, dè dhèanadh e, 's ga dhèanamh gu math soilleir nach do thachair, 's nach do rinn, ach 's e seo na tha e a' faicinn.

Tha e dèanamh soilleir a-rithist aig deireadh an dàin, 's e dàn gu math fada a th' ann, trì cheud loidhne. Tha e dèanamh soilleir a-rithist gun e bruadar a bh' ann. Agus ann an seagh, dh'fhaodar a ràdh gun e 'fantasy', tha e dùsgadh, agus ri taobh a bhean agus, uill, tha na thachras a' leantainn. Agus, air a thogadh le aighear 's le sunnd agus le mac-meanmna. 'S dòcha gu faodar a ràdh gun e 'fantasy' a th' ann, gun e seòrsa de 'role-play' a th' ann eadar fear is bean.

Mì-mholadh Mòraig, chan eil e cho furasta do dhaoine an làmh a chuir air Mì-mholadh Mòraig. Feumaidh tu dhol gu na seann leabhraichean son lorg fhaighinn air. Agus, saoilidh mi fhìn gu bheil e mar a bha Òran a' Gheamhraidh agus Òran an t-Samhraidh, gu bheil e coimhead air dà thaobh na gealaich, soilleir agus doilleir, agus 's toigh leis a bhith dèanamh sin, còmhla tha iad a' dèanamh rudeigin slàn, tha iad gu math coileanta còmhla.

Ged a tha cainnt a tha air leth, salach, dh'fhaodadh tu ràdh, ann am Mì-mholadh Mòraig, chan eil Moladh Mòraig salach. Tha e aig amannan gu math 'erotic', chan eil e salach. Tha e gu math ealanta, dèanamh iomradh air litreachas clasaigeach: 'Tha Phèbus air dath nan tonn' agus tha Dido a' nochdadh, 's mar sin air adhart, 's tha sin a' tighinn 's dòcha bho bhàrdachd mar a bha James Thomson agus na seusain aige. Tha e gu math suas ris an latha, 'modernist', anns an t-seagh sin.

Agus cuideachd, tha an ruitheam ag atharrachadh, tha e ann an cruth ceòl mòr, 's tha sin gu math àraid gun dèanadh tu bàrdachd ann an cruth a' chiùil àraid sin, ceòl mòr na pìoba – tha e cho sònraichte, 's tha, tha e stàdail aig amannan 's gu math bras is luath aig amannan eile. Agus tha e cleachdadh na diofar fhaireachdainnean ann an gluasad a' chiùil airson diofar phàirtean dhen an iomairt seo, dhen a' mhac-meanmna seo, a chuir an cèill ann am faclan, ann an dòigh, a tha gu math beothail agus iomchaidh, saoilidh mi.

Dàin Eile

Leugh dàin eile a sgrìobh Alasdair Mac Mhaighstir Alasdair

Air adhart gu

Beachdan

Copyright © 2015 BBC. Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.

Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.